Religie voor Atheïsten (Alain de Botton)

ReviewAuteur: Dennis Vanden Auweele. datum reacties: 4

Alain de Botton is een in London wonende Zwitser met een zeer indrukwekkende CV voor zijn 42 jaar. Hoewel in King’s College Londen opgeheveld tot Master in de wijsbegeerte, slaagde hij er niet in zijn doctoraat aan Harvard in het begin van de jaren 90 tot een goed einde te brengen. De lokroep om eerder ‘populaire’ werken te schrijven weerhield hem van zijn academisch onderzoek in Franse fenomenologie. Heden is hij gelauwerd auteur van zo’n tiental boeken en benadrukt hij graag in interviews dat hij louter leeft van zijn boek- en filmverkoop, en niet het substantieel familiefortuin dat zijn vader heeft vergaard in de financiële sector. Op z’n minst een provocerend figuur, de Botton poogt reeds jaren filosofie toegankelijk te maken voor het bredere publiek en slaagt hierin met wisselend succes. Vooral zijn televisieserie ‘Philosophy: A Guide to Happiness’ heeft hem bij het bredere publiek doen doorbreken.

De natuurlijke geschiedenis van de religie (David

ReviewAuteur: Dennis Vanden Auweele. datum reacties: 7

Rond 1740 schreef David Hume zijn magnum opus ‘A Treatise of Human Nature’ dat lang niet het succes oogstte dat hij had verwacht. Zijn grote doorbraak kwam met zijn ‘An Enquiry concerning Human Understanding’ (1748) waar enkele essays in staan, zoals ‘Of Miracles’, die nog eeuwen lang zouden nazinderen.

Theologie in de 16de eeuw

In de blog: : De zwarte doos datum reacties: 4

In de 16de eeuw was er een nieuwe vervolging tegen gevaarlijke ideeën vanuit de kerkelijke inquisitie. Galileo bv. zou hier nog problemen mee krijgen. Interessant is het standpunt van Descartes rond 'Copernicanisme', dat sterk steunt op het verschil tussen letterlijk en metaforisch geloof van stukken tekst in de bijbel. Descartes beschrijft dat de Kerk tot nog toe duidelijk standpunten ingenomen heeft over de plaatsen in de bijbel die we als letterlijk moeten opvatten, en welke als metaforisch. Voor de stukken die letterlijk zijn, geldt inderdaad dat je ze moet aanvaarden, en bovendien moet je ook de logische gevolgen accepteren. Uit het idee dat Christus een mens was, moet je bv. accepteren dat hij in staat was te lachen. Maar dan verder, over de vraag of de aarde rond de zon draait, dan wel andersom:

But those places of Scripture which deny the motion of the earth or attribute it to ...

Betekenis zoeken

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 7

Wow! Die stem van die zangeres. Ik krijg er kippenvel van. Wat zij zingt komt rechtstreeks bij mij binnen. Het is alsof mijn oren daar geen rol in spelen. Maar is het nou die stem? Of is het de entourage, dat donkere podium, haar kleding, de muzikanten op de achtergrond met hun instrumenten, zonder zich op te dringen, de rust die dat allemaal uitstraalt? Of misschien toch de muziek, geen herkenbare melodieën, meer klanken, impressionistisch, zoekend naar een stemming, naar betekenis. Maar betekenis is interpretatie. Betekenis zoeken is afstand nemen. En ik voel geen afstand. Ik voel me het instrument waarop de muziek wordt uitgevoerd. De klanken gaan rechtstreeks naar binnen, zonder in te checken. Er valt niets te interpreteren. Het is er gewoon.

Natuurmonotheisme of natuuratheisme?

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 7

Mensen die het pottenbakken niet kennen, zullen zich geen Adam gemaakt uit klei voorstellen. Als je geen koningen hebt kan je niet weten wat een missionaris bedoelt met een opperwezen. Mensen die geen machtige, alles omvattende bureacratie kennen, kunnen zich geen allesziende en alles overheersende oppermacht indenken.

De Nieuwe Theologen

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 60

(Dit blog is 4 jaar oud, maar nog steeds aktueel lijkt me.)

Er wordt de laatste tijd veel geschreven over “the New Atheists”: Sam Harris, Richard Dawkins, Christopher Hitchens.... Het nieuwe is vooral dat ze ongezouten kritiek geven op religie. Op het eerste zicht is het vreemd dat de “oude atheisten” zich amper uitspraken. Maar men moet bedenken dat tot de achttiende eeuw atheisten werden gefolterd en terechtgesteld, en hun boeken verbrand (Étienne Dolet, Vanini, Lyszczynski, Jean-François de la Barre zijn slechts enkele bekende namen). John Locke schreef dat als mensen niet zouden vrezen voor het zwaard van de rechter, er heel wat meer zichzelf atheist zouden noemen. En tot in onze tijd bleef “godslastering” strafbaar.

Creationisme of Evolutie

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 112

Wie in onze moderne samenleving leeft, en geniet van gezondheidszorg, electriciteit en transport, zal het wel eens zijn over de aard en de waarde van de moderne wetenschap en haar werkwijze. Het is immers die wetenschappelijke methode die al deze voordelen heeft voortgebracht. Het zou nogal tegenstrijdig zijn, al deze voordelen in dank te aanvaarden, en terzelfdertijd te beweren dat de methode waarmee ze bekomen werden onwerkbaar is.

Evolutie van de evolutietheorie

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 0

Ten onrechte wordt Darwin door christenen voorgesteld als de bedenker van het meedogenloze kapitalisme. Rond de tijd toen Darwin aan boord van de Beagle de Zuid-Amerikaanse kust bereikte en zijn evolutietheorie nog niet bedacht had, verkocht de Britisch East-India Company scheepsladingen opium aan Chinese drugdealers. Toen de keizer protesteerde tegen deze opzettelijk ingevoerde plaag, richtten de Engelse handelaars een bloedbad aan in Kanton en langs de Gele Rivier. Rond dezelfde tijd werden kinderen van tien of minder Engelse en Belgische koolmijnen in gedreven, en werden opstanden van hongerige arbeiders in heel europa met bloedig geweld neergeslagen. Oorlog om afzetgebieden en grondstoffen en uitbuiting van de bezitlozen, dateerde van lang voor Darwin. Ze dateerden zelfs van de tijd waarin het christendom almachtig was.

Het Zionisme Bij Nader Inzien (Hannah Arendt)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 18

Hannah Arendt schreef de artikels gebundeld in Het zionisme bij nader inzien (Amsterdam, Mets & Schilt, 2005) net voordat de staat Israel een feit werd (op 14 mei 1948.) Zij voorzag haarscherp dat de staat Israel zou verworden tot een militaire vesting, bewoond door een grimmige "kleine krijgersstam." Opmerkelijk omdat juist Arendt zich zo sterk verbonden voelde met het lot van de Joden. Ondanks haar befaamdheid als filosoof werden deze artikels destijds voor publikatie geweigerd omdat ze tegen de haren in streken van het extreme zionisme, dat het hele Westen in zijn greep had gekregen. Hoe een kleine groep extremisten op korte tijd het middenveld kan overnemen als de omstandigheden verschuiven, is een van de lessen waar men niet licht mag overstappen.

De christelijke zionisten

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 0

Volgend grapje doet de ronde in Israel. Zegt iemand: "waarom maken we Israel niet de 51e staat van de USA?"... "Ben je gek", zegt de ander, "als staat zouden we maar twee senatoren hebben, nu hebben we er tachtig!"