Welkom op mijn blog

In de blog: : In rebus datum reacties: 4

Hoe start je je eerste blog op deze site? Meteen met de deur in huis vallen of toch maar low-profile beginnen? Gelijk maar Kant erbij pakken of gewoon bij mezelf beginnen? Het moet gezegd: introducties zijn altijd lastig. Ik kan mezelf natuurlijk uitgebreid gaan voorstellen, maar dat doe ik niet. Ik heet u gewoon van harte welkom!

De mathematisering van de Ideeën

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 3

De mathematisering van de Ideeën Een onderzoek naar de invloed van wiskunde en pythagoreïsme in Plato’s metafysische ontwikkeling

  1. Inleiding

In opmerkelijke tegenstelling tot de traditionele Plato-interpretatie binnen de Academie zelf, is de rol van pythagoreïsme en wiskunde bij hedendaagse (of laat-moderne) interpretaties van Plato’s filosofie vaak onderbelicht ten gunste van een beeld van Plato’s ontwikkeling in termen van de invloed van met name Socrates, Heraclitus en Parmenides met in de late dialogen (hooguit) een wijziging van de metafysica en methodologie in de richting van Aristoteles’ classificaties. Dit beeld heeft met name Aristoteles’ opvallend pythagoreske beschrijving van Plato’s (latere) leer (welke leer hij daarbij overigens fel bestreed) in met name Boek A van ‘Metafysica’ problematisch gemaakt, hetgeen in de 20ste eeuw tot een verwoede controverse over Plato’s ‘echte’ metafysica heeft geleid tussen met name aanhangers en tegenstanders van een ‘ongeschreven leer’ die Plato zou hebben onderwezen ...

Heidegger: het einde van de filosofie en de taak van het denken

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 71

Wat is filosofie? Voor ons modernen is dat denk ik vooral reflecteren op alles waar we maar over kunnen reflecteren. Zoals Chalmers op zijn website zegt is het leuke van filosofie dan ook dat je je overal mee mag bemoeien: geen enkel onderwerp valt principieel buiten de filosofische reflectie. En daarbij zoeken we dan misschien naar het fundament of rechtvaardiging van de dingen waar we over denken en proberen we alle verschillende elementen in één groot systeem te stoppen. Zo waren de middeleeuwers vooral bezig om de vraag naar de relatie tussen rede en geloof te onderzoeken en het natuurlijke en bovennatuurlijke in een omvattend systeem te brengen, welke verhouding in de moderne tijd als gevolg van het succes van de mechanistische wetenschap veelal is getransformeerd naar de vraag naar de verhouding tussen natuurlijke determinatie en menselijke vrijheid of tussen feit en waarde.

Denken en metafysica

In de blog: : De zwarte doos datum reacties: 7

Onderstaande tekst is een passage uit de tekst 'Denken en morele overwegingen' van Hannah Arendt. Ik citeer haar met volmondige instemming: ze geeft mooi aan hoe het zgn einde van de metafysica is overgegaan in de taalfilosofie. Het moet niet vergeten worden dat Arendt een tijdsgenoot van Heidegger was, met het verschil dat Arendt duidelijker taal sprak.

Tegels leggen

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 18

Wij zijn gewend in hokjes te denken. We zeggen wel dat we dat willen vermijden, maar het is zo in onze cultuur ingebakken dat daar weinig van terecht komt. Zodra je je een beetje met het Oosterse of Afrikaanse denken gaat bezig houden, ontdek je dat wij over allerlei categorieën beschikken waar in die andere cultuur soms zelfs geen woord voor bestaat. Religie, kunst, filosofie, politiek zijn voor ons duidelijk te onderscheiden zaken. Maar dat is in andere culturen vaak niet het geval. Vaak zijn religie, kunst en filosofie enkel aspecten van de gangbare wereldbeschouwing, waarbij de kunst de religieuze praktijken ondersteunt en de filosofie het religieuze wereldbeeld onderbouwt. En de politiek staat in dienst van de religie, als niet al aan de heerser goddelijke kwaliteiten worden toegekend.

Many worlds

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 47

De "many worlds" hypothese van Hugh Everett is een gangbare interpretatie van de quantummechanica, waarbij wordt verondersteld dat bij iedere gebeurtenis de wereld zich opsplitst in vele verschillende werelden, evenveel als het aantal mogelijke resultaten van zo'n gebeurtenis. De quantummechanica dicteert dan het aantal mogelijke uitkomsten van zo'n gebeurtenis door middel van kansverdelingsfuncties. Maar hoe realistisch is het om uit te gaan van zo'n ongebreidelde groei van het aantal werelden? Anders gezegd: wat voor ontologie is nog toelaatbaar binnen een wetenschappelijke theorie?

Davidson, Kierkegaard en metafysica

In de blog: : De zwarte doos datum reacties: 8

Søren Kierkegaard was een Deens filosoof die beroemd is geworden als de grondlegger van het existentialisme. Paradoxaal genoeg is hij daarom beroemd geworden door het werk van filosofen die na hem zijn gekomen, zoals Sartre en Nietzsche. Heidegger ook is fundamenteel door hem beïnvloed, getuige zijn werk over Angst, maar heeft die invloed nooit expliciet vermeld.

Fragmenten van Kierkegaard kennen echter ook gelezen worden als voorafschaduwingen van de linguistic turn in de latere 20ste eeuw. Zo schrijft hij duidelijk dat iets enkel begrijpelijk is als het publiek gemaakt kan worden. Hij gebruikt dit als argument om te zeggen dat een geloofservaring niet begrepen kan worden (want zo'n ervaring is individueel en niet uitdrukbaar in publieke termen). Op die manier verwijst hij naar een hoofdthema in beide hoofdwerken van Wittgenstein, de Tractatus en de Filosofische Onderzoekingen. Geloofservaring en de moeilijkheden van metafysica staan overigens steeds centraal in Kierkegaard's werk ...

De eerste vraag

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 21

Ooit waren we nog dieren. We leefden van dag tot dag. We werden gedreven door instincten. En die instincten hielpen ons om in leven te blijven en ons voort te planten. Ze noopten ons om voedsel te zoeken en ze noopten ons om te paren. Maar waarom we in leven moesten blijven en waarom we ons voort moesten planten vroegen we ons toen niet af. Veel mensen doen dat nu nog niet. Maar ooit zijn we als mensen ons dingen gaan afvragen. Wat was de eerste vraag die we ons toen stelden?

De moderne fysica en wetenschappelijke waarheid.

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 127

Dit jaar verscheen "Farewell to Reality: How Modern Physics Has Betrayed the Search for Scientific Truth" van Jim Baggott. Het is een kritiek op de moderne fysica die, aldus The Guardian, steeds verder verstrikt raakt in niet toetsbare theorieën en sprookjes. Strings, supersymmetrie, "brane worlds", M-theorie, het antropisch principe stapelen de ene wilde aanname op de andere, terwijl ze buiten het bereik van toekomstige experimentele tests liggen. "Stringtheoretici maken geen voorspellingen, ze maken excuses" zei Richard Feynman eens.

Hoe leeg is het niets?

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 80

Het heelal expandeert. Sterrenstelsels vliegen uit elkaar. Hoe verder weg, hoe sneller ze zich van ons verwijderen. Zo zal de sterrenhemel steeds leger worden. Maar als je de andere kant op kijkt, in de richting van het verleden, zie je die sterrenstelsels elkaar juist naderen. Hoe verder terug, hoe dichter bij elkaar ze staan. En ooit was het hele heelal in één punt geconcentreerd. Maar het omvatte ook toen al alles wat er is. Wat was er dan daarbuiten? Buiten het heelal is er niets. Geen ruimte, geen tijd, echt niets. Een lege ruimte is ook een ruimte. Een beginmoment is ook een tijd. Ook een lege ruimte heeft drie dimensies. Maar het niets kent geen tijd en geen ruimte. Ook geen lege. Heeft het niets dan toch eigenschappen? Heeft het misschien deel aan een zijn, in de zin van Heidegger, een zijn dat onafhankelijk is van wat bestaat? Een ...

Gaan oorzaken altijd in de tijd aan hun gevolgen vooraf?

In de blog: : Emanuel Rutten datum reacties: 125

Het Kalam argument voor het bestaan van God is gebaseerd op twee uitgangspunten. De eerste is dat alles wat ontstaat een ontstaansoorzaak heeft. De tweede is dat de kosmos is ontstaan. Hieruit volgt dat de kosmos een oorzaak heeft voor zijn ontstaan.[1] Nu is de ontstaansoorzaak van de kosmos eveneens de oorzaak van de tijd. De fysica leert immers dat met het ontstaan van de kosmos ook de tijd ontstond. Bovendien zijn er goede filosofische argumenten voor de stelling dat de tijd een begin moet hebben gehad. Er ontstaan namelijk logische tegenspraken indien we uitgaan van een oneindig verleden (een verleden zonder begin).[2]