Van Liefde met Recht en Rede

ReviewAuteur: Kristien Hens. datum reacties: 1

Het lijvige Kritiek van het Ethisch Bewustzijn is het eerste deel van een weergave van de colleges van Ronald Commers aan de Universiteit Gent over wijsgerige ethiek. In deze hoedanigheid dekt het twee ladingen: Het geeft een overzicht van de belangrijkste stromingen in de wijsgerige ethiek én het doet dit vanuit een eigen perspectief, dat van de taal van de ethiek. Deze taal is, dixit Commers, een levend gegeven, een proces van betekenen en ingeven dat ontstaat door en in het spreken der mensen.

Herinnering : een ethiek voor vandaag

ArticleAuteur: Broos Delanote. datum reacties: 2

Zijn wij moreel verplicht te herinneren? Is er een ethiek van de herinnering? Ben ik genoodzaakt de ander te vergeven? Deze vragen wenst de Israëlische filosoof en schrijver, Avishai Margalit in zijn boek “Herinnering : een ethiek voor vandaag” te beantwoorden. Margalit is internationaal bekend en ontving in 2001 de ‘Spinozalens’ voor zijn bijdrage aan het ethische debat.

Citaat van nucleaire afschrikking

In de blog: : De zwarte doos datum reacties: 3

Stel dat op Labor Day op onze snelwegen niemand omkwam of gewond raakte, en dat de reden van die opmerkelijke intoming van de roekeloosheid van de autobestuurders erin gelegen was dat iedereen plotseling ontdekte dat er een baby voor op de bumper vastgebonden zat. Dat zou toch geen manier zijn om het verkeer in kalmer banen te leiden, zelfs al zou het uitstekend lukken, want het zou een methode zijn waarbij het leven van onschuldigen direct in gevaar gebracht werd en waarin zij als middel gebruikt werden om autobestuurders zelfbeheersing bij te brengen.

--Paul Ramsey, die hier een verkeersanalogie toont voor het gaan dreigen met nucleaire wapens

Niet voor de winst (Martha Nussbaum)

ReviewAuteur: Johan Verbiest. datum reacties: 8

Martha, O Martha, een welgemeende proficiat voor een intens betoog, een bewonderenswaardig pleidooi, een onversneden stukje welwillendheid, een gedreven hunker naar een wezenlijke verschuiving van een kolos, een omvangrijk bastion, hetgeen het onderwijs wel genoemd mag worden. Zo fragiel jou wens mag zijn, zo teer de uitgestoken hand, zo gevaarlijk dichtbij de ontgoocheling zal zijn, zo pijnlijk de nederlaag als men de zeven vrije kunsten in de strijdarena gooit, ze te grabbel gooit aan een aller-verslindende, allesvernietigende economie. Een monster dat onverwijld goddelijke proporties aanneemt, dat geen rekenschap geeft aan zijn slachtoffers, dat neerkijkt en zijn voeten plompverloren neerduwt op elke omhoogkijkende naïeveling, bovenop de dromende mens dat meer verwacht dan dat er uitgedeeld wordt.

De ketter en de hoveling (Spinoza en Leibniz)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 17

Het boek The Courtier and the Heretic ("de hoveling en de ketter") van Matthew Stewart (2006) is de boeiende confrontatie van twee beroemde filosofen uit de zeventiende eeuw. Een van deze twee, Spinoza, is de grondlegger van het moderne denken. Als eerste in Europa heeft hij over het vrije denken en over de seculiere samenleving geschreven. Dat wij zulke gedachten nu kunnen koesteren, hebben we aan hem te danken. Ik zeg het maar even om het belang van dit boek te onderstrepen. Hier een korte samenvatting. In maart 2008 werd een Nederlandse vertaling gepubliceerd door Uitgeverij Meulenhoff

Over bewustzijn en vrijheid

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 9

Op 13 april 2008 puliceerde Nature Neuroscience een onderzoek van John-Dylan Haynes en collega's, waarin de conclusie werd getrokken dat "de uitkomst van een beslissing in het brein aanwezig is tot 10 seconden voor we haar beseffen. Deze vertraging is vermoedelijk te wijten aan een netwerk van controlerende gebieden in het brein."

Het Zionisme Bij Nader Inzien (Hannah Arendt)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 20

Hannah Arendt schreef de artikels gebundeld in Het zionisme bij nader inzien (Amsterdam, Mets & Schilt, 2005) net voordat de staat Israel een feit werd (op 14 mei 1948.) Zij voorzag haarscherp dat de staat Israel zou verworden tot een militaire vesting, bewoond door een grimmige "kleine krijgersstam." Opmerkelijk omdat juist Arendt zich zo sterk verbonden voelde met het lot van de Joden. Ondanks haar befaamdheid als filosoof werden deze artikels destijds voor publikatie geweigerd omdat ze tegen de haren in streken van het extreme zionisme, dat het hele Westen in zijn greep had gekregen. Hoe een kleine groep extremisten op korte tijd het middenveld kan overnemen als de omstandigheden verschuiven, is een van de lessen waar men niet licht mag overstappen.