Determinisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 307

Elke tijd heeft zijn eigen opvatting over hoe het universum werkt. De neiging om over de wereld na te denken alsof hij een maaksel is, is zo oud als de mens een maker (homo habilis of zo je wil homo faber) is.

Bertrand Russell over determinisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 0

Hier enkele citaten over determinisme uit Religie en Wetenschap van Bertrand Russell, uitgeverij Boom en Zoon (1968, herdruk van 1948, p92) De oorspronkelijke Engelse versie_ Religion and Science_ is van 1935. Russell was een van de grootste filosofen en wiskundigen van de twintigste eeuw.

Compatibilisme

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 125

“Een intelligentie, die, op een zeker moment, alle krachten die in de natuur werken, en de toestanden van alle elementen, waaruit deze is opgebouwd, zou kennen, zou, als ze overigens groot genoeg was om al deze gegevens te kunnen analyseren, in een enkele formule de beweging van de grootste lichamen in het heelal en die van het kleinste atoom beschrijven: niets zou hiervoor onzeker zijn, en de toekomst, net zoals het verleden, zou tegenwoordig zijn in haar ogen.” Pierre-Simon Laplace

Metafysica's

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 70

De wetenschap beschrijft hoe de wereld werkt. Een wetenschap vertelt een verhaal. Ze doet dat met behulp van begrippen, en kadert die begrippen in met behulp van bepaalde principes. Je zou dat kunnen vergelijken met een taal. In een taal gebruik je woorden, en die woorden worden met elkaar verbonden met behulp van een syntax, een stelsel van regels over hoe je woorden moet modificeren en combineren. Wat een wetenschap doet, is in feite een tweetrapsproces. Iedere wetenschap gebruikt eigen begrippen, maar alle wetenschappen hebben een gemeenschappelijke basis, en dat is de metafysica waar ze van uitgaan.

Het absolute

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 279

Er zijn mensen die de wetenschap beschouwen als een soort religie. Voor hen is wetenschap is iets om in te geloven, met principes die boven elke twijfel verheven zijn. Zo gaat men ervan uit dat er geen toeval bestaat, en dat iedereen die het woord “toeval” in de mond neemt, dat doet, omdat hij in onzekerheid verkeert over de omstandigheden waarin bepaalde “toevallige” verschijnselen zijn opgetreden. En soms wordt de wetenschap ook bekritiseerd omdat ze puur materialistisch zou zijn. De wetenschap zou geen oog hebben voor de geestelijke aspecten van de wereld.

Wat is determinisme?

In de blog: : Wereldvreemd datum reacties: 28

Determinisme is een hypothese over hoe de wereld reilt en zeilt, opgesteld door Pierre-Simon Laplace in 1814. Hij definieerde het als volgt: "Een intelligentie, die, op een zeker moment, alle krachten die in de natuur werken, en de toestanden van alle elementen, waaruit deze is opgebouwd, zou kennen, zou, als ze overigens groot genoeg was om al deze gegevens te kunnen analyseren, in een enkele formule de beweging van de grootste lichamen in het heelal en die van het kleinste atoom beschrijven: niets zou hiervoor onzeker zijn, en de toekomst, net zoals het verleden, zou tegenwoordig zijn in haar ogen."

Afscheid van het determinisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 107

Sinds Newton ontdekte dat de hemellichamen zich bewegen volgens eenvoudige regels, als raderen, zijn we er aan gewend het heelal te beschouwen als een soort uurwerk. Fysicus Marco Vojinovic legt in een artikel op Scientia Salon (zie bron) uit, waarom deze visie niet langer strookt met de moderne wetenschap, die steeds dieper graaft in de natuur. Het is een uitzonderlijk helder en overzichtelijk artikel en ik waag me hier aan een sterk vereenvoudigd overzicht. Voor details of verificatie verwijs ik naar het origineel.