Anne Frank en het vluchtelingenprobleem

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 22

Soms verraadt het een gebrek aan verbeelding altijd op hetzelfde thema te hameren. Soms verraadt het een gebrek aan lef dat niet te doen. Het vluchtelingenvraagstuk is nooit zo groot geweest als nu. Wat mensen vandaag aangedaan wordt zal in de geschiedenis opgetekend worden naast de inquisitie en de holocaust. En misschien zal de huidige behandeling van het vluchtelingenvraagstuk die van het Jodenvraagstuk in Nazi-Duitsland doen verbleken, want hoe rijker de landen waar ze heen vluchten, hoe onmenselijker hun behandeling. Hun traject is er een van alles verliezen en achterlaten, noodweer en kou trotseren, afgewezen worden, verraden, opgesloten en verjaagd als misdadigers; om tenslotte te creperen als verstotenen, het meest nog verstoten door hen voor wie het de kleinste moeite geweest zou zijn ze te redden.

Syrië, de massamedia en de waarheid

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 19

Bart Eeckhout, commentator bij de Belgische krant De Morgen, is een moedig man. Aanvankelijk stapte hij, met enige aarzeling, mee in de agitatie tegen vluchtelingen die volgde op de aanrandingen in Keulen. Toen eenmaal de ware toedracht duidelijk werd, stelde hij zijn standpunt bij: we hebben ons laten verleiden te oordelen zonder feitenkennis, gaf hij ridderlijk toe. 'De krant gaat daarmee diep door het stof' schrijft Joop.nl.

Vanwaar het kwaad (2)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 13

Na de experimenten van Milgram en Zimbardo, beschreven in mijn blog "Vanwaar het kwaad" (zie box) volgde een periode van verder onderzoek en theoretische bezinning. Wetenschappelijke begrippen als "sense of agency" en "social identity" werden uitgewerkt en leidden tot nieuwe experimenten die trachtten een beter licht werpen op de vraag wanneer en waarom mensen kwaad aanrichten. Simplistische beweringen als "we zijn allemaal moordenaars" of "oorlog zit in onze genen" kunnen we nu eindelijk achter ons laten. Het blijkt, in lijn met het moderne mensbeeld, dat we omstandigheden, en daarmee ons zelf, kunnen overwinnen en veranderen - als we dat willen.

De sluizen van de vluchtelingenstroom

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 10

Op een ochtend in de herfst van 2012 reed ik over een brug van de Haute-Meuse en beleefde een Magritte-moment. De brede, machtige Maas was leeg. Al het water was er uit, alsof een lek in de bodem was geslagen of een afvoerstop was uitgetrokken. Ik zag nog twee plasjes met eenden, het stoffelijk overschot van een regenscherm en een vormeloos visserszitje. In Dinant, zo bleek later, had men op de bodem een auto gevonden, en ter hoogte van Hastière kwam een nooit vermist lijk aan de oppervlakte. Maar over het algemeen was de kiezelbodem zo zuiver als het water. Gedurende enkele weken konden we wandelen en fietsen in de bedding, en eilandjes zoals l'île d'Amour verkennen. Dit is de wondermooie vallei van de Hoge Maas, waar Arthur Rimbaud en Felicien Rops leefden, waar Baudelaire en Georges Sand graag verbleven en de kunstenaarskolonie van Anseremme furore maakte. Maar ...

Terreur in Brussel: wat te doen

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 67

In de nasleep van de gruwelijke aanslagen in Brussel valt op hoe dikwijls je de verzuchting hoort dat er niets te beginnen valt tegen zo'n wandaden. Je hoort het van gewone mensen bij straatinterviews, bij ministers, politiemensen en specialisten. Op het terrein slaat men terzelfder tijd aan het fouilleren van duizenden mensen die publieke plaatsen binnen en buitengaan en worden opnieuw kwetsbare massa's wachtenden veroorzaakt, die op hun beurt onbeschermd zijn voor de volgende aanslag. Net zoals massa's op treinen, in theaters, in drukke straten en pleinen.

Big Pharma

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 48

We leven in een tijd van explosieve massificatie, steeds snellere massavorming. Dat gaat van mensen, bijvoorbeeld het publiek bij evenementen of slachtoffers van geweld, tot gewone dingen zoals voedselblikjes en telefoons. Er wordt wel eens gezegd dat als een kind gevraagd wordt waar melk vandaan komt, het niet antwoordt "koe" maar "supermarkt". En het kind heeft enigszins gelijk. Industriële bedrijven zijn de nieuwe tempels.

Bronnen van kennis: China

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 36

Hoe China gedacht en gewaardeerd werd wisselde sterk in de loop van de geschiedenis. Gedurende een groot deel van de Verlichting, en vooral tijdens de regering van Kang xi (1662-1722) werd China bewonderd in Europa. Verlichtingsdenkers correspondeerden ijverig met de jezuïeten die China bezochten. Het confucianisme was een centraal thema in deze uitwisselingen.

Dialoogschool, identiteit en symbolisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 71

Lieven Boeve, directeur-generaal van het katholiek onderwijs in België, wil van de term 'katholieke dialoogschool' een sterk merk maken. De katholieke scholen moeten andersdenkenden met open armen ontvangen en ze van alle (religieuze) gemakken voorzien. Hoofddoeken, bidden, rituelen, ramadan, noem maar op, er moet voor alles ruimte zijn in het katholiek onderwijs. Die open armen, dat is eerst echt katholiek, meent Boeve. Sinds gisteren weten we dat de katholieke schooldirecties het met hem eens zijn. En dat is bijzonder triest.

Nogmaals: feilbare wetenschap

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 206

In een moderne democratie moet de burger weten wat wél en wat niet verwacht mag worden van het wetenschappelijk bedrijf. Onvoorwaardelijk vertrouwen in "de wetenschap" alsof het een nieuw geloof is, ondermijnt de moderne samenleving waar burgers zich een mening moeten vormen. In dit blog wil ik het niet hebben over "de wetenschap", een ideaal waaraan men gratis allerlei mooie eigenschappen kan toedichten, om vervolgens alle problemen onder de mat te vegen met "dat is geen échte wetenschap". We hebben het hier over het echte leven.

Dit is de heruitgave van een blog die gepubliceerd werd op 30 maart 2013. Ik meen dat ze weer relevant is nu opnieuw gepleit wordt voor een "wetenschappelijke" moraal. De video van Harris illustreert de gevaren, die verderop in commentaren van ernstige wetenschappers onderlijnd worden.

De chimaera's komen

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 43

Vanaf volgend jaar zal (ook) het National Health Institute (VS) voor het eerst het maken van chimaera's subsidiëren. Dat betekent niet dat er op dit ogenblik niets aan gedaan wordt. Zo heeft dr. Nakauchi van Stanford University een twintigtal schaap-mens en varken-mens embryo's tot ontwikkeling gebracht en in leven gehouden tot de 28 dagen toegelaten door de ethische commissie van de universiteit. Nu is dr. Nakauchi een van de onderzoekers die aandringt op versoepeling.

Bellingcat en de media

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 13

I

n 2003 presenteerde Colin Powell, VS-buitenlandminister onder George W. Bush, voor de VN-veiligheidsraad de door de CIA vervalste bewijzen dat Irak beschikte over massavernietigingswapens. De westerse pers verspreidde het bedrog als gesneden koek, en leverde zo haar bijdrage aan de dood van honderdduizenden onschuldigen, en aan een nooit meer eindigende stroom vluchtelingen.

De limieten van de markt (Paul De Grauwe)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 16

P

aul De Grauwe is een internationaal vermaard topeconoom en docent aan de London School of Economics. In "De Limieten van de Markt - de slinger tussen overheid en kapitalisme" werpt hij een helder licht op ons marktsysteem, hoe het werkt, en onder welke voorwaarden het stopt met werken. Zijn conclusies verschillen nogal van wat pers, politiek en bedrijfsleven beweren wanneer ze ondernemers opvoeren als economische deskundigen.