Folteren en de Atoombom op Times Square.

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 2

Sam Harris heeft een webpagina waarop hij zich verdedigt tegen (volgens hem) onterechte aantijgingen. Een van die aantijgingen is dat hij foltering zou goedpraten. Zijn verdediging komt er, kort gezegd, op neer dat hij foltering goedpraat. Het mooie is wél dat hij zijn argumenten eens duidelijk op een rijtje zet. Het is dus zeker de moeite om ze eens aan een grondige analyse te onderwerpen.

De oorlog der Goeden

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 44

Goede Mensen hebben altijd Goede Redenen om bommen te gooien. Er is immers nooit een oorlog begonnen zonder een Goede Zaak.

John Kerry twijfelt er niet aan dat hij een Goed Mens is. Kort na de gasaanval in Syrië verklaarde hij met bevende stem:

Het afslachten van burgers zonder onderscheid, het doden van vrouwen en kinderen en onschuldige toeschouwers door middel van chemische wapens is een morele obsceniteit. Het is onvergeeflijk en - ondanks de excuses en verdraaiingen gefabriceerd door sommigen - onweerlegbaar [...] Deze internationale norm kan niet overtreden worden zonder gevolg.

Wie betaalt voor wetenschap?

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 11

Steeds meer wordt wetenschappelijk onderzoek gefinancierd door u en mij.

We betalen er elke dag voor door belastingen, door de producten en diensten die we aankopen en door giften aan fondsen zoals "kom op tegen kanker".

Er hebben zich in de loop van de tijd verschuivingen voorgedaan. Vroeger werd onderzoek vooral betaald door rijke weldoeners, of door de onderzoekers zelf. Darwin's beroemde reis op de Beagle was gefinancierd door de Britse overheid om onderzoek te doen naar navigatie; zijn eigen onderzoek werd door zijn familiekapitaal betaald.

Een seculiere tijd (Charles Taylor)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 29

Een boek als een kerkpilaar. Alleen al door zijn bestaan en door zijn dikte nemen hedendaagse gelovigen het voor de definitieve steun voor hun (gebruik de schuifknop) spiritualiteit/christendom/katholicisme.

Het boek kreeg in 2007 de Templeton Prize, volgens het stofomslag "de religieuze variant van de Nobelprijs". De prijs bedraagt 1,5 miljoen dollar, dat is 300.000 dollar meer dan een Nobelprijs.

Niet alles wat in het boek staat is onjuist: er staan zelfs waardevolle ideeën in. Over het verschil tussen een wetenschappelijk en een religieus wereldbeeld bijvoorbeeld. Maar het doel van het boek is onzinnig: het wil het huidige seculariseringsproces herschrijven als een soort (soms onderhuidse, maar soms ook weer niet) religieuze bekering. Dat Taylor daar 1145 bladzijden voor nodig had, ligt eerder aan de uitweidingen, vaagheden en massages die de thesis verteerbaar moeten maken, dan aan de hoeveelheid argumenten.

Eerbetoon aan moeder Anna

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 17

Moeder Anna werd in 1899 geboren als kind van dagloners. Wanneer ze acht was werd ze uitbesteed aan een herberg, zodat ze verzekerd was van dagelijks eten en een bed. Dat was meer dan haar ouders konden bieden.

Daar moest ze wel voor werken: wassen, kuisen en aanslepen, zeven dagen op zeven. Geen wonder dat ze niet groter werd dan anderhalve meter. Ze leerden haar dat werken het lot der mensen is, en ze leerde plechtig te danken voor elk bord eten.

Het was toen algemeen gebruik op het platteland om arme kinderen uit te besteden. In de negentiende eeuw werden ze zelfs op cafétafels uitgestald en per opbod toegewezen. Anna was niet ongelukkig. Haar meesters werkten bijna even hard als zij, en ze namen haar op in hun midden, op de harde manier die toen gewoonte was. Ze had twee families, waarvan ze de ene bijna nooit zag, en ...

Het mogelijk einde van de wereld

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 40

Tussen de recente stortvloed aan eindtijdvoorspellingen bevinden zich enkele waarschuwingen van prominente wetenschappers, waar we wél beter aandacht aan zouden besteden. Klassiek is het Einstein-Russell Manifesto uit 1955, waarrond tal van wetenschappers zich schaarden:

"We moeten onszelf niet langer afvragen welke stappen een militaire overwinning zullen brengen, want zulke stappen bestaan niet meer; de vraag die we onszelf moeten stellen is: welke stappen moeten we nemen om een militaire strijd te vermijden waarvan de uitkomst een ramp is voor alle partijen? [...] Het probleem dat we u voorleggen is het volgende: zullen we een eind maken aan de menselijke soort, of zullen we oorlog afwijzen? "

Armoede als plan

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 7

De paper "Growth in a Time of Debt" van Reinhart en Rogoff (2010) was lang een hit in politieke middens. Beleidsmakers citeerden het wanneer ze "moedige" maatregelen namen. Een van de kernpunten van de studie is dat het Bruto nationaal product (BNP) veel minder gaat groeien als de schuld van een land meer is dan 90% van dat BNP. Met andere woorden, het gaat beter met een economie als ze minder schulden heeft; en om minder schulden te maken dienen, vanzelfsprekend, sociale voorzieningen afgebroken te worden.

Wetenschap en scepsis

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 42

Opmerking vooraf: dit is niet mijn eerste blog over hedendaagse wetenschappelijke gewoontes. De wetenschappelijke vooruitgang is te belangrijk voor de samenleving om te aanvaarden dat ze verwordt tot een zoveelste dogmatische eredienst. Als we niet langer in een gedicteerde wereld willen leven, dan hebben we nood aan scepsis tegenover de wetenschappelijke wereld, evenzeer als tegen kwijnende religies en inventieve slakkenzalf venters.

~

Op 4 juli 2013 ontving bioloog O. Cobange, van het Wassee Institute of Medicine in Asmara, het bericht dat zijn onderzoek aanvaard was voor publicatie door het Journal of Natural Pharmaceuticals. Zijn "paper", die handelde over kankerbestrijding met een chemische stof uit korstmos, was twee maanden eerder ingezonden. En wat er in stond was volledig bij elkaar gefantaseerd door John Bohannon, een journalist van Science, een van de belangrijkste wetenschappelijke tijdschriften ter wereld. Noch Cobange, noch zijn instituut hebben ooit bestaan.

De gok van Sam Harris

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 38

In de drie jaar die volgden op het verschijnen van "The Moral Landscape: How Science Can Determine Human Values" van Sam Harris, werden er bakken kritiek geuit. Om te voorkomen dat de indruk zou ontstaan dat het boek afdoende weerlegd is, besloot Sam Harris een wedstrijd uit te schrijven. Wie er in slaagt hem van mening te doen veranderen zal hij 20.000 dollar betalen, maar er is ook een troostprijs van 2.000 dollar voor de beste poging. De winnaar van de eerste prijs (als er een is) wordt door Harris zelf aangeduid. Dat kan ook niet anders, want de opdracht is: hem van mening doen veranderen. De troostprijs wordt uitgereikt door een buitenstaander. Als je je kans wil wagen moet je je tekst insturen in de week van 2 tot 9 februari 2014.

De spiltijd

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 51

Vreemd hoeveel mensen geloven dat de wereld veranderde 2000 jaar geleden. En ook weer niet vreemd, want de meeste culturen hebben wel een mythologisch begin. De wereld ouder dan 2000 jaar is dan iets zoals de droomtijd van de Australische Aboriginals. Toen gebeurden de gekste dingen, maar het hoefde niet te kloppen, het was "gewijde geschiedenis".

Hegel schreef: "alle geschiedenis gaat naar Christus en komt van Hem vandaan. De verschijning van de Godszoon is de spil der geschiedenis."

Gestolen baby's

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 2

Philomena, een film gemaakt met een bescheiden budget, slaagde erin de monsterproductie Thor: The Dark World even voorbij te steken aan ticketverkoop in de UK. Philomena is het verhaal van een van de vele tienermeisjes die in nonnenkloosters opgesloten werden tot aan hun bevalling in barre omstandigheden - dat was gods straf - waarna hun baby's hen brutaal ontnomen werden en verhandeld tot in de VS. Judi Dench speelt een vrouw die vijftig jaar later op zoek gaat naar haar kind, en is goed op weg naar een Oscar.

Mensenrechten als excuus voor oorlog

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 3

Wat was de belangrijkste gebeurtenis van de twintigste eeuw? Een Europeaan zal al snel de opkomst en de ondergang van het fascisme of het communisme, of de twee wereldoorlogen noemen, maar voor anderen zijn deze gebeurtenissen, hoe bloedig ook, slechts lokale burgeroorlogen. De gebeurtenis die het verloop van de wereldgeschiedenis een definitieve wending heeft gegeven in de twintigste eeuw is het einde van het kolonialisme, de onbetwiste wereldheerschappij door het Westen. De talrijke "humanitaire" oorlogen die vandaag gevoerd worden, zijn daar uitlopers van.

In 2005 wijdde Jean Bricmont hieraan zijn boek "Impérialisme humanitaire. Droits de l’homme, droit d’ingérence, droit du plus fort ?" (vertaald als "Humanitaire Interventies - Mensenrechten als excuus voor oorlog"). Jean Bricmont is professor theoretische fysica aan de universiteit van Louvain-La-Neuve. Hij is bekend van zijn kritiek op het postmodernisme samen met Alain Sokal, maar is daarnaast ook een criticus van het Westers imperialisme, en, zoals Noam ...