Materialisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 3

Kunnen materialisten van de Mattheuspassie van Bach houden? Denken materialisten dat mensen geestloze robotten zijn? Hebben materialisten geen gevoelens als compassie of ontroering?

Free Will (Sam Harris)

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 147

Sam Harris is vandaag een van de bekendste atheïstische intellectuelen. Dit boekje (66 pagina's tekst) volgt op titels als "The End of Faith" en "Letter to a Christian Nation".

Het hoofdthema van "Free Will" luidt: "vrije wil is een illusie. Onze wil is niet door onszelf voortgebracht." (p5) en "ofwel is onze wil bepaald door voorafgaande oorzaken, en zijn we er niet verantwoordelijk voor, ofwel is hij het product van toeval, en zijn we evenmin verantwoordelijk" (p5). We zijn ons slechts bewust van "een klein deel van de informatie die ons brein verwerkt op elk ogenblik" (p7). Maar verderop verdwijnt ook dit kleine deel in het niets: "de intentie om het ene te doen en niet het andere, heeft zijn oorsprong niet in ons bewustzijn" (p8).

Niet alle bekende atheïsten delen het standpunt van Sam Harris. Dennett ontkent het bestaan van een vrije wil niet, en Dawkins verwijst naar ...

Moordende onschuld

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 8

Men kent het verhaal van de recente moordpartij in Newtown, Connecticut (USA). Op 14 december 2012 drong een zwaarbewapende man in militair vest een lagere school binnen en vermoordde binnen enkele minuten 26 mensen, waaronder 20 kinderen jonger dan 10. De dader, de 20-jarige Adam Lanza, had net daarvoor zijn moeder omgebracht in hun woning. De wapens, een halfautomatisch vuurwapen en twee zware pistolen, waren haar eigendom.

Iets dergelijks vindt gemiddeld tweemaal per jaar plaats in de US, maar komt ook voor in andere "rijke landen". (Zie ook A Guide to Mass Shootings in America)

Hieronder waarom ik denk dat deze gewelddaden cultureel verklaard en opgelost kunnen worden.

Open Access en de dood van Aaron Swartz

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 13

Open Acces activist Aaron Swartz werd op 11 januari 2013 dood aangetroffen door zijn vriendin, in hun appartement in Brooklyn, New York. Hij had zich verhangen. Aaron Swartz was 26.

Hij was een wonderkind dat al sinds zijn veertiende mee vorm had gegeven aan het internet, en bovendien een visionair vechter voor vrije toegang tot informatie.

Zijn Guerrilla Open Acces Manifesto kan u hier lezen.


Vragen over vrijheid en determinisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 71

Het is verontrustend dat een zaak die zo tot de kern van het menselijke wezen hoort, zelden overdacht kan worden zonder te leiden tot totale chaos.

Ik tracht hier (voor mezelf en voor wie het wil) enkele begrippen helder op een rijtje te zetten. Ik laat voorbeelden en bronnen opzettelijk weg, om niet af te leiden.

Overbodig te zeggen dat wat hieronder volgt mijn persoonlijke (maar niet wereldvreemde) mening is. Zoals steeds.



We hebben een paus

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 69

De Argentijnse katholieke kerk verleende haar openbare en geheime steun aan de brute militaire dictatuur van Jorge Videla. Een van de topmannen van die kerk is enkele dagen geleden tot paus benoemd. De dictatuur van Videla richtte zich tegen de opstand van de armen, wat de nieuwe paus niet belette zich Franciscus te laten noemen en beelden van nederige voetwassingen de wereld in te sturen.

Feilbare wetenschap

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 57

In een moderne democratie moet de burger weten wat wél en wat niet verwacht mag worden van het wetenschappelijk bedrijf. Onvoorwaardelijk vertrouwen in "de wetenschap" alsof het een nieuw geloof is, ondermijnt de moderne samenleving waar burgers zich een mening moeten vormen. In dit blog wil ik het niet hebben over "de wetenschap", een ideaal waaraan men gratis allerlei mooie eigenschappen kan toedichten, om vervolgens alle problemen onder de mat te vegen met "dat is geen échte wetenschap". We hebben het hier over het echte leven.

Utilitarisme

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 52

Toen bleek dat moraal niet van de goden kwam, zijn filosofen andere bronnen gaan zoeken. Het beste wat men gedurende de hele moderne tijd kon bedenken, was utilitarisme in een of andere vorm.

De dood van god in andere primitieve samenlevingen.

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 20

Landbouw is nuchter bekeken een gevecht met de natuur.

Boeren hebben altijd gevreesd voor misoogsten die met de regelmaat van een klok ziekte, honger en oorlog brachten. Hun middelen waren veelal beperk tot magische rites en mythische pogingen het gebeuren te duiden. Oogstgoden stierven met het gewas. Dit sterven ging gepaard met luidruchtig geweeklaag en een begrafenis, in het beste geval symbolish. De "verrijzenis" van goden uit de onderwereld was het eerste jonge kiemen en voerde, rond de tijd die we nu Pasen noemen, de goden weer naar hun aardse bestaan.



Atheisme Plus

In de blog: : Over de ethiek van de seculiere samenleving datum reacties: 60

Een atheïst ontkent niet het bestaan van die of die god. Een keuze maken uit de talrijke mogelijkheden is net typisch voor een gelovige. Een atheïst gelooft in geen enkele god. Dus als er weer een nieuwe uitgevonden wordt, hoeft hij zich daar niet eens om te bekommeren.

We zijn allemaal als atheïst geboren. Daar is niets voor nodig. Het is de default optie.

Atheïsme is "niet geloven in goden" en houdt verder niets in. Maar atheïsten kunnen natuurlijk wel allerlei meningen hebben. Die zijn er in voornamelijk twee groepen. Een eerste groep bestaat uit meningen over religie. Religie heeft altijd al sterke meningen gehad over atheïsten, en in moderne landen uiten atheïsten ook hun mening over religies. In de meeste landen is dat nog steeds riskant.