Spinoza: de doornen en de roos

ReviewAuteur: Dennis Vanden Auweele. datum reacties: 3

Spinoza maakt het zijn lezers niet gemakkelijk, maar Herman De Dijn evenmin. ‘Spinoza: de doornen en de roos’ is het laatste werk dat uit de filosofische pen van deze emeritus hoogleraar Moderne Wijsbegeerte is gevloeid. Het werk viseert de Nederlandstalige Spinoza-kenner en zal deze een rijkdom aan inzichten verschaffen omtrent de filosofie van Spinoza en de interpretatie ervan.

Kunst en de dans van het apollinische en het dionysische.

In de blog: : Martinesfilosofie datum reacties: 12

“Die verzauberung ist die voraussetzung aller dramatischen Kunst” zegt Nietzsche in Die Geburt der Tragödie. Voor Nietzsche is werkelijke of ware kunst, de tragedie. In Die Geburt der Tragödie vraagt Nietzsche naar het griekse denken in relatie tot kunst en met name in relatie tot de griekse tragedie. Nietzsche stelt dat de tragedie voortkomt uit het Dionysische aspect van het leven.

Waarom God niet bestaat

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 28

Emanuel heeft de discussie over het wel of niet bestaan van God flink opgeschud. In deze blog zal ik iets zeggen over waarom ik er alle vertrouwen in heb dat God niet bestaat. Ik merk vooraf op dat ik eerdere, beroemde atheïstische pamfletten, zoals die van Russell en in ons taalgebied Philipse, niet heb gelezen: ik neem aan dat mijn gedachtengang deels met die van hen zal overlappen waarbij ik slechts kan hopen toch een originele en minstens zo overtuigende bijdrage te hebben geleverd. Ook ga ik niet in wat je zoal onder God zou kunnen verstaan: het is voor mijn betoog voldoende dat God een bovennatuurlijke entiteit is en wordt gedacht als in ieder geval de persoonlijke Schepper en hemelse Rechter (de meest abstracte, metafysische ‘God van de filosofen’ – zoals die van Spinoza – wordt dus buiten beschouwing gelaten).

Het is Rousseau-jaar!

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 3

Het is dit jaar - 2012 - Rousseau-jaar (omdat Rousseau op 28 juni precies 300 jaar geleden werd geboren), dus vind ik het wel aardig om ook op deze site even aandacht te vragen voor Rousseau en zijn werk.

Nietzsches ethiek achter en voorbij zijn immoralisme

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 8

Een onderzoek naar de filosofische verhouding van Nietzsche tot Kant en Schopenhauer als zijn belangrijkste tegenstanders

1 Inleiding.

Nietzsche is vooral bekend als immoralist die zich tegen de moraal, met name de Europees-christelijke, keert. Teneinde meer inzicht te krijgen in Nietzsches antimoralisme, zal ik in deze paper Nietzsches filosofische verhouding tot Kant en Schopenhauer onderzoeken, nu Nietzsche hen lijkt op te vatten als de belangrijkste filosofische vertegenwoordigers van de verfoeide westerse moraal en in ieder geval het meest van alle filosofen aanvalt.[1] Uit de aangetroffen elementen van kritiek en overeenkomst zal ik tevens proberen Nietzsches positieve ethiek, die de moderne moraal zou moeten vervangen, te ontwikkelen.

Een nieuw Nietzscheaans experiment

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 28

Veel van de wensen van het liberalisme en socialisme zijn in vervulling gegaan: de burger is in hoge mate vrij en gelijk en leeft meestal een comfortabel leven. Toch lijkt de burger steeds ontevredener en steeds meer uit ressentiment tegen de gevestigde politieke orde te keren die hem dat welvarende leven bracht. Om dat te begrijpen is een kritiek op de moderne maatschappij in zijn geheel nodig, waarvoor we de kritische afstand van de historische studie nodig hebben. Wat we van de geschiedenis kunnen leren is immers niet dat de geschiedenis zich herhaalt (dat doet het namelijk nooit) maar hoe we uit de gevangenis van het heden kunnen breken: de geschiedenis leert ons om over de moderne horizon heen te kijken zodat we onze eigen moderne positie kunnen bekritiseren en alternatieven uit de geschiedenis kunnen gebruiken om hedendaagse problemen op te lossen.

De dood van God

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 123

Zoals Hegel en Nietzsche beiden scherp zagen kan de moderne tijd in de westerse geschiedenis (dat is de periode van pakweg 1500 tot 2000 nC) worden gekarakteriseerd als het ‘God is dood’-tijdperk. In deze blog zal ik proberen te verduidelijken wat de betekenis van de dood van God is en daarbij enige vragen over deze schokkende moord (wie heeft God vermoord?, waarom is God vermoord?) beantwoorden.

Alle moderne kunst is romantisch en christelijk - een filosofische reflectie op moderne kunststromingen

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 13

Inleiding

Volgens de 19de eeuwse filosofen als Kant en Hegel – al verbind en simplificeer ik hier uiteraard wel hun opvattingen – is in wezen alle kunst ofwel klassiek, welke kunst typisch heidens is, ofwel romantisch, welke kunst typisch christelijk is. Volgens Hegel vormde de klassieke kunst het hoogtepunt van de kunstontwikkeling omdat zij het artistieke ideaal van eenheid van lichaam en geest (of object en subject) volmaakt realiseerde en is de romantische kunst die er (als een soort antithese) op volgde en die al in de middeleeuwen zou zijn ontstaan, het natuurlijke einde van de kunst omdat hier – onder invloed van het christendom – de geest het lichaam heeft overwonnen en zij daarmee de (artistieke) vrijheid volledig heeft gerealiseerd, resulterend in onder meer fantasie en poëzie als ultieme uitdrukking. Op de romantische kunst kan er nog slechts de uitdrukking van het geestelijke in haar eigen vorm dus in de vorm van de ...

Het altruïsme van de terrorist

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 15

Wetenschapsjournalist Tor Nørretranders heeft een slap verhaaltje over altruïsme op Joop gezet: http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/31688_weg_met_het_begrip_altruisme/

De kern van zijn verhaal – dat egoïsme voor een sociaal wezen als de mens altruïsme impliceert – klopt wel maar hij heeft veel te veel woorden nodig om deze open deur in te trappen. Het is ook geen nieuw, wetenschappelijk inzicht, zoals hij suggereert: vrijwel elke filosoof uit de hele geschiedenis formuleert dit inzicht al (misschien het bekendste voorbeeld is Hobbes die al de hele moraal reduceerde tot welbegrepen eigenbelang). Bovendien is hij veel te generaliserend met “iedereen voelt zich beter wanneer het goed met jou gaat, en jij voelt je beter wanneer het goed met iedereen gaat” en heeft zijn artikeltje ook geen diepgang omdat hij niet naar het kwaad vraagt (immers, wat is het kwaad dan nog als iedereen sociaal en altruïstisch is?).

Over biologie als tautologie en het christendom als haar ontkenning

In de blog: : Porphyrios datum reacties: 41

In het eerdere artikel over het verschil tussen mannen en vrouwen (http://gebandvanjoop.blogspot.nl/2015/04/bonobos-mensen-en-de-oorlog-tussen-de.html) schreef ik dat wat feministen zoals Asha ten Broeke beweren “in strijd is met alle meest fundamentele denk- en ervaringswetten”. Misschien is het goed om nog eens te verhelderen wat ik daarmee bedoel. Zoals ik zal laten zien is wat deze feministen beweren namelijk niet alleen in strijd met alle biologische feiten, maar ook met de wetten der logica want een boeiend aspect van de biologie is dat wat zij vindt in hoge mate logisch noodzakelijk is: in zekere zin is de biologie ‘tautologisch’ (eigenlijk: analytisch) en haar feiten niet contingent maar noodzakelijk (zoals overigens Aristoteles ook meende). Ook zal ik in dit verband laten zien dat het eveneens geen toeval is dat christenfundamentalisten en de meeste socialisten/feministen het vaak roerend eens zijn (zoals bv. in hun opvatting dat prostitutie ...