Onbehagen

In de blog: ethiek met wetenschappelijk voorbehoud reacties: 138 pdf print

Zizek schrijft over het onbehagen van het subject. Ik geloof dat zijn benadering optimistisch is. Alsof er nog iets aan te doen is. Dat het buiten iemand ligt en de omstandigheden gewoonweg aangepast kunnen worden, zodat daarna het onbehagen weg is. Nee, volgens mij staat het onbehagen gelijk met verdorvenheid.

Je kunt zeggen: het onbehagen dwingt het subject in verdorvenheid, maar is oplosbaar, of je kunt zeggen de verdorvenheid geeft onbehagen vanwege het geweten, en is niet oplosbaar.

Met Ockham moet je de hypothese kiezen waar geen extra factoren nodig zijn. In de tweede benadering heb je een geweten dat onbehagen geeft vanwege de verdorvenheid. In de eerste benadering is het subject’s onbehagen dat er verdorvenheid kan komen. Beide hebben iets extra (geweten of subject). Maar de eerste hypothese is volgens Ockham niet te verkiezen, want dat heeft dan extra het oplosbare nodig om hetzelfde te verklaren.

Dat onbehagen oplosbaar zou zijn is weer extra boven verdorvenheid die niet oplosbaar zou zijn.

Ik kan het onbehagen wel op de eerste plaats zetten, maar alleen als het als niet-oplosbaar blijft.

Daarmee heb je dus het beeld dat onbehagen het subject dwingt tot verdorvenheid, en dat daar niets aan te doen is.

Maar lees deze constructie als a dwingt b tot c, verdorvenheid dwingt het geweten tot onbehagen.

De constructie die als uitgangspunt gekozen kon worden was c -> a, onbehagen geeft verdorvenheid, met mediator b, het subject. Dus ook a -> c, verdorvenheid geeft onbehagen met mediator, het geweten.

Het subject is het omgekeerde geweten.

Dus je kunt uitgaan van een subject en dan het onbehagen vooropstellen, of uitgaan van een geweten en dat de verdorvenheid vooropstellen.

Als je het subject vooropstelt is er sprake van het gewetenloze subject (onbehagen). Als je het geweten vooropstelt is er sprake van het subjectloze geweten (verdorvenheid).

Echter een subjectloos geweten is principieel oplosbaar ( geweten als vermogen is aan te passen)), een gewetenloos subject is principieel onoplosbaar (een subject heeft vaste kenmerken). En dan moeten we dus het uitgangspunt kiezen zonder extra factor (de oplosbaarheid) en uitgaan van gewetenloze subjecten en het onbehagen.

Een positieve bevinding (niet het onoplosbare maar de primaire plaats van het onbehagen).

Al blijft er twijfel mogelijk of niet juist onbehagen principieel oplosbaar zou zijn en verdorvenheid niet. Ik wil echter niet de eigenschap verwarren met de mediator, als het gaat om waar de oplossing ligt. Onbehagen(gevoel) en gewetenloos subject(drager) daar klopt iets niet. Verdorvenheid(ratio) en subjectloos geweten(vermogen) daar klopt ook iets niet.

De extremen zijn gewoonweg niet mogelijk. Hoe meer onbehagen hoe minder gewetenloos. Hoe meer verdorvenheid hoe minder subjectloos.

De extremen “gewetenloos subject” en “subjectloos geweten” bestaan niet.

Er is dus wel een probleem in dat wat de extremen benadert, maar er is geen kwestie van onoplosbaarheid.

Derhalve is dus de toevoeging aan de hypothese van oplosbaarheid of onoplosbaarheid niet relevant. Er zijn dus kwesties die zich onttrekken aan de dimensie van oplosbaarheid of controle en beheersbaarheid.

Mogelijk dat de uitdrukking “onbewuste” in eerste instantie de afwezigheid van de dimensie van beheersbaarheid inhoudt, en vanuit deze conclusie is psychoanalyse altijd misverstaan als dat je er iets mee zou kunnen oplossen. Er kan slechts sprake zijn van “kunnen plaatsen”. Als dan maar niet gedacht wordt dat met die zingeving iets wordt opgelost.


Tags
geen tags

Reacties (138)

   

LeonH,

“… volgens mij staat het onbehagen gelijk met verdorvenheid.”

Laten we eerst kijken wat het woord onbehagen betekent in Zizeks omschrijving ‘Het subject en zijn onbehagen.’

De persoon is het psychofysische individu, een levend wezen te midden wereldse zaken. Het subject is het logische punt dat niet samenvalt met een specifiek kenmerk van de wereld en eerder de leegte van het non-all. (blz 32) Het subject (en zijn onbehagen) ontstaat wanneer een individu (bestaand als lichaam en taal) coördinaten verkrijgt vanuit een zinveld en zo zijn of haar subjectpositie wordt (lichaam, taal plus waarheid).
Het subject = dat surplus van waarheid als een logische functie (blz 29).

Onbehagen betekent niet in de eerste plaats een misnoegen omdat mijn voetbalploeg verloren heeft, of onmin omdat de hond van de buren weer blaft of omdat iets mij stoort.
Onbehagen is hier de psychoanalytische structuur die een subject creëert. (Waar vervolgens misschien wel mijn liefde voor honden uit kan groeien zodat het geblaf mij niet stoort.)

Onbehagen moet niet gelezen worden als ontevredenheid of misnoegen maar letterlijk als ergens niet inpassen. En dat ‘ergens niet in passen’ wordt opgelost door je zinveld, dat vult de leegte van het niet passen op. In het beste geval herkent het non-all zich als non-all, anders loopt het zich verloren in de metafysica van het all. Deze vaststelling heeft geen verband met verdorvenheid. Waarvan zou het subject zedeloos zijn?

Of je zou het uit de natuur verstoten zijn van het mensdier, en de daarmee verbonden onbeholpenheid ‘verdorven’ noemen. Het individu is inderdaad het intuïtieve natuurlijke van het dier verloren, het is ontaard.

Het onbehagen dat het subject vormt is een ander onbehagen van het uitgescholden worden maar het eerste onbehagen draagt wel de manier waarmee je op het tweede onbehagen reageert.

   

LeonH,
Herlees op blz 10 het volgende en verder:

“Zodra het subject ter sprake komt, roepen filosofen natuurlijk uit: ‘Nu bevinden we ons op bekend terrein!” en zijn beginnen het freudiaanse subject te reduceren tot het psychologische subject van de introspectie, tot het filosofisch zelfbewustzijn, tot de nietzscheaanse wil naar macht…
Lacans onderliggende stelling is hier zelfs nog radicaler dan zijn stelling over het onbewuste: niet alleen heeft freudiaanse subject niets te maken met het zelftransparante geünificeerde zelfbewustzijn, het is het cartesiaanse subject zélf dat binnen het domein van de filosofie al een sjibbolet is.”

Vermoedelijk wil je met dit blog ook ingaan op Zizek en zijn boek ‘Het subject en zijn onbehagen’. Vermeld je dan de blz als je iets citeert of verwijst, bijvoorbeeld waar Zizek optimistisch zou zijn.

   

[het onbehagen dat het subject vormt]
[waarvan zou het subject zedeloos zijn?]

Ik probeer subject en omgekeerd geweten, een omgekeerd vermogen, met elkaar te koppelen. Onbehagen zou je wel kunnen zien als omgekeerd vermogen.

Daarmee is het subject niet zedeloos/gewetenloos, maar heeft het een falend vermogen, of onvermogen.

het is de onvermogendheid die het subject tot subject maakt. Waarbij dus niet relevant is of dit onvermogen opgelost kan worden of niet, maar wel relevant is dat het subject in een veld van onvermogen zit (denk dan ook aan zinsveld maar dan anders).

Ik heb de intentie van Zizek (t.a.v. schrijven van het boek) geïnterpreteerd als "iets willen oplossen", op zich een duidelijk teken van onvermogen. Misschien is dat niet helemaal eerlijk. Aan de andere kant kun je de vraag stellen als een boek niet geschreven is met die intentie of je het dan niet sowieso beter ongelezen kunt laten.

je hebt als het ware de keus om mee te helpen of tegen te werken qua "oplossen" en als die keuze er niet is, kan er weinig zingevends zijn.

Wat voor de psycho-analyse (als onderwerp) dus kan gelden, en wat dus zou kunnen blijken, is dat het onvermogen niet kan transformeren. Je kunt er alleen aan toegeven.

   

In "Hoe kunst en filosofie werken" hfdst Bicycle Wheel, p 48 het gladde en gestreepte.
Ik kan me goed voorstellen hoe een kunstenaar/kunstliefhebber onbehagen heeft bij beschrijvingen/analyses/tellingen, het gestreepte of geribbelde, en zoekt naar de ervaringen van het gladde. Mogelijk ook wat een hoofdstuk daarvoor p.43 over Bacon gezegd wordt dat hij kunst zocht te maken die niet vooral via de hersenen binnenkomt maar via het zenuwstelsel...
Het geribbelde is aangetast.
Aan de andere kant worden stenen pas glad door de vele aantasting.

Maar de strekking is duidelijk, de primaire ervaring wordt bezoedeld en daar is onbehagen over.

Maar wat maakt de primaire ervaring zoveel beter, meer verkiesbaar? De overtuigingskracht, de intensiteit? Moeten wij intensiteits-junkies zijn?

   

Het concept van ‘het gladde en het gestreepte’ verwijst naar vormen van creëren waarbij ‘glad’ een manier is om niet te snel zaken in te klemmen, te stollen en te definiëren of - ‘bezetten zonder te tellen’ (blz 48). Een glad oppervlak is de avontuurlijke ruimte waar alles nog mogelijk is.

‘Het gestreepte’ is die ruimte die alleen bestaat om te klemmen, te stollen en te definiëren of ‘tellen om te bezetten’ - alles wordt veilig ingedeeld.
Het gestreepte vertrekt vanuit een vooropgezet plan en doel, het gladde laat alle mogelijkheden nog de kans. Iets wat zeker in de kunsten belangrijk is.

Het gladde houdt de primaire ervaring voor schilder én kijker open, en is daardoor meer verkiesbaar. Haar overtuigingskracht en intensiteit staan voorop.

Intensiteits-junkies zijn bvb de bungy jumpers die juist de gladheid van ervaringen alleen aankunnen in georganiseerde consumentenvorm – zij tellen en strepen aan. De ‘gestreepte’ sprong. Hoe waanzinnig hun ervaring ook is, ze is veilig gesteld, gevaarloos en consumenten ersatz.
Het gladde is het gevaarlijke, niet het gestreepte!

Moeten wij intensiteits-junkies zijn? Nee, maar wel een aansluiting kunnen vinden bij ‘onze’ intensiteiten.

   

juist ja 'onze' intensiteiten...

bij deze verslaving wordt men gevoellozer, hartelozer, zodat men "meer" nodig heeft om daar nog uit te komen.

Hoe die intensiteiten ook precies liggen.

   

Ik dacht bijvoorbeeld aan de intensiteiten van de wandeling deze namiddag met een stel vrienden, dat waren onze intensiteiten.

   

Met ijs en koffie ongetwijfeld.

Wat jij met jouw verantwoordelijkheid wilt doen, als je al kunt zien wat dat is,is jouw zaak, inderdaad.

   

Inderdaad, ijs, koffie, gebak, muziekklanken, streekbier, goede vibraties, spa rood, geuren, een vervelende hond in het café, vakantieplannen van vrienden aanhoren, zelf verwachtingen hebben, koude van een openstaande deur, lachen... kortom, een stuk van het leven. Intensiteiten van het leven.
En morgen op het werk andere intensiteiten en... en... en...

   

Geniet er van als je kan.

   

harteloos in die zin dat vreselijke beelden van lijden en ellende meer kunnen rekenen op onverschilligheid. Ik heb zelf dat ook wel rationeel benaderd. Er zitten tussen mij en Biafra (of waar dan ook) zoveel mensen die hun verantwoordelijkheid hadden kunnen nemen, waarom komt dan in hemelsnaam de verantwoordelijkheid bij mij in zo'n absurde vorm als een tientje overmaken.

   

Tussen jou en Biafra (of waar ook) zit niets. Of, misschien beter gezegd, er zit zoveel of zo weinig als je er zelf installeert. Maar in eerste instantie zeker niet 'zoveel mensen die hun verantwoordelijkheid hadden kunnen nemen'. Daarom dat de 'waarom komt dan in hemelsnaam...' alleen door jezelf in elkaar geknutseld is.
Simpel, niet?

   

Denk jij dat jouw zingevingsveld vrij is van externe algortimen die jouw de zin aangeven?

   

Vrij? Natuurlijk niet. Maar er is wel keuze hoe daarmee om te gaan.
Bestaan is verschijnen in een zinveld, en de logica daarvan bepaal je mee. Zo ontstaat je existentie positie.

   

Ik weet niet goed hoe er mee om te gaan. Ik zie de keuzes niet. Mijn wil is ongericht.

   

1 keuze die jij lijkt te geven: blijf in het consumptieparadijs...

   

Ik heb ter voorbereiding op het verder lezen van Zizek's boek (het subject en zijn onbehagen) de film "Wild at heart" bekeken.
Het eindigt als een sprookje, maar begint wat dat betreft heel anders. Vanuit die benadering is hier een "proces" zichtbaar, met nogal platte karakters. Alsof het proces haar eigen logica heeft en zich niets van de subjecten aantrekt.

   

Mooi! Kijk, dat lees ik graag! Enthousiasme.

   

LeonH, over onbehagen, wensboodschappen en tien jaar.

Op een weblog staat een wrange nieuwjaarskaart met het gekende emotionele clichébeeld van vluchtelingen die net uit een bootje stappen na een gevaarlijke overzet georganiseerd door de plaatselijke maffia.
Het wenskaartje (!) heeft volgende tekst in gescheiden regelval en rechts uitlijnend: een gelukkig nieuw jaar. (rechts lijnend, no pun intended)

http://www.sigervanbrabant.be/blog/index.htm
(Verschijnt het betrokken wenskaartje niet direct klik even op de hand linksonder.)

Wie wordt hier geluk gewenst? De man op het kaartje met twee kinderen en een onduidelijke figuur rechtsonder? Pas aan land gekomen krijgt hij van de attente blogger alvast een gelukwens!
Of is het een gelukwens voor de lezers van het blog? Die krijgen dan wel hun geluk toegewenst via de omweg van deze schrijnende afbeelding alsof ze hun geluk hier niet verdienen. Zoiets als ‘in your face!’

Welk onbehagen ligt aan de basis dat iemand een prentje van internet haalt en van een nieuwjaarstekst voorziet?

De eerste nieuwjaarswens verscheen op dit blog in 2014 met een foto van een roos en de woorden: “Aan al deze bezoekers wens ik een jaar van welzijn, liefde en vrede. En aan de rest van de wereld: van harte hetzelfde.”
En: “ (de vele lezers) vormen een aansporing bovenop mijn persoonlijke verontwaardiging en nieuwsgierigheid.”

Geen wensen in 2016 en in 2017 deze ‘vluchtelingenwenskaart’.

Bij ‘actueel’ in het navigeerblok zie je dat het laatste bericht reeds van oktober vorig jaar is en het allereerste van 2007, een decennium geleden dus.

Het blog begon één februari 2007 met een essay dat niet meer te openen is, vandaar mijn hommage aan het tienjarig bestaan.

   

http://www.sigervanbrabant.be/blog/20070202_Een_essay.htm

Staat niet meer in het blog-archief. De link erheen staat onderaan linker kolom.
Het essay bevat mijn opvattingen zoals die waren in 2007.

[Pas aan land gekomen krijgt hij van de attente blogger alvast een gelukwens!]
So what?

   

Dat was snel Siger, je volgt onze onzin toch nog steeds?

Toch een mooie foto, kijk mee.

Zoals je op de afbeelding kan zien is het een echte moslimman met een groot polshorloge (nep?) dat half twaalf toont als uur van aankomst in het nieuwe land.
Zijn vrouw (?) - met bruine hoofddoek - is nog net met zwemvest te zien rechtsonder in het beeld waar zij buigend haar man bedankt. In het nieuwe land onderdrukt hij haar direct met zijn stevige linkerelleboog zodat er geen misverstanden ontstaan nu zij misschien hoopt op een beter leven in het vrije westen.
Man en zoontje dragen heldhaftig geen zwemvesten, die waren voor de zwakkere meisjes en vrouwen in het bootje – eens macho altijd macho. Toch is hij duidelijk geen traditionele moslim, dan zou hij zijn zoon in de armen dragen en het meisje met de roze bolletjes in het haar op de grond laten staan. Trekt het jongetje met zijn linkervingers het meisje reeds aan haar rok naar beneden om zijn plaats op te eisen?

Op de achtergrond ruimen de anderen netjes hun rommel op, zo heurt het in het nieuwe land.

   

Nog een hermeneutiek van het beeld.

Let op de grimas van de man. Waarom die verschrikte blik nadat hij veilig de gevaarlijke boottocht overleefd heeft? Wat boezemt hem zo’n angst in?
Ziet hij een hulpverleenster van het Rode kruis met losse haren en korte broek in een mouwloos T-shirt? Zal hij geholpen worden door een bandeloze en goddeloze vrouw? Al die ontberingen om nu, hier, in het beloofde land, direct een hoer tegen het lijf te lopen? Drukt hij daarom het gezicht van zijn zoontje weg, weg van de sodom en gomorrah wereld die ze gaan betreden? Heeft hij daarvoor al die moeite gedaan denk hij verschrikt bij zichzelf?
De foto wordt boeiender en boeiender telkens je er naar kijkt. Welke mogelijke zinvelden en epistemologische reserves opent dit beeld?

En ook, hoe verschuiven betekenissen als ze plots ‘wenskaart’ worden.

   

" je volgt onze onzin toch nog steeds?"

Ja, ik lees nog altijd de eerste regels van elke post, maar verder kan ik niet opbrengen.

   

Ja, "hermeneutiek"! Flauwe vermomming.

   

"Hoe verschuiven betekenissen".

Hoe wordt het verkrachten van beelden en woorden dwangmatige routine tot je het zelf niet meer weet? Tot je niet anders meer kan communiceren dan met verkrachting?

Misschien begonnen met citaten van filosofen, en zo aangewent.

   

Hoe kan je tot de laatste regel komen als je alleen "ik lees nog altijd de eerste regels van elke post, maar verder kan ik niet opbrengen."
Leugentje voor bestwil?

   

Nog een hermeneutiek van het beeld.
Welke mogelijke zinvelden en epistemologische reserves opent dit beeld?

Hierboven werd het discours van Wilders en zijn stemmers opgevoerd. Maar een beeld is nooit wat het is, een beeld wordt.
Wat voor de één afschuw en angst brengt , brengt voor de ander mogelijk voldoening, maar beiden bevestigen ze slechts het eigen gelijk.
Dezelfde afbeelding bij een artikel in een links maandblad gelezen door de ‘goede mensen van deze wereld’ opent weer andere koppelingen. Het ‘wat erg toch!’ met uitroepteken dat de lezer kans geeft zijn hoogstaande ethiek te ventileren. Ook links heeft zijn clichés waar het bovenuit moet komen want hun kiezers vinden geen houvast meer in die verhalen. Toch zal links populisme zoals sommigen oproepen niet werken denk ik.

Daarom is het gebruik van zo’n beeld in een wenskaart even pervers als ‘Minder Marokkanen’ scanderen. Beiden zijn populistisch, ieder preekt graag en fier voor eigen achterban.

   

Nog een hermeneutiek van het beeld.
Welke mogelijke zinvelden en epistemologische reserves opent dit beeld?

“Wat zou er u moeten overkomen
voor u zelf in zo’n bootje stapt?” (Deze tekst staat mooi spraakkundig geschikt rond een foto van bootvluchtelingen.)

Wat is de retoriek van zo’n vraag? Op zich is zo’n vraag een appél, een aandrang tot nadenken? Niks mis mee.
Doch waarom kan de manier van het steeds weer brengen van menselijk leed op een blog een omgekeerd effect sorteren? Bijvoorbeeld de overdaad in ‘Brekend nieuws’ - let op het klakkeloos overnemen van die schreeuwlelijke TV-stijl - die overdaad die gewoon van kranten geplukt wordt via het internet. Brengt het iets bij? De lezer die het blog bezoekt weet wat hij te zien krijgt, die heeft vermoedelijk al een papieren krant gelezen en vervolgens de digikranten gescrold. Niet verzadigd in verontwaardiging laaft zo iemand zich vervolgens aan een blog dat graag voldoet aan die zucht. Misschien bestaat het blog alleen daarvoor. Leverancier van … tja van wat?

   

Nog een semiotiek van het beeld. (Want hermeneutiek beviel blijkbaar niet.)
Welke mogelijke zinvelden en epistemologische reserves openen beelden?

Als een jonge bevlogen linkse de gekende poster van Ché Guevara ziet doorstroomt haar een enthousiasme van solidariteit en bevlogenheid naar een eerlijkere wereld.
Als een ‘die hard’ kapitalist de gekende poster van Ché ziet doorstroomt hem alleen een gevoel van misprijzen tegenover dat communistische ideaal dat slechts honderdduizend doden heeft opgeleverd in de barbaarse Sovjet goelag kampen.

Twee keer identiek hetzelfde beeld, en toch twee verschillende visies.

En als beide oogkleppen ophebben beschuldigen ze elkaar van ‘beeldverkrachting’ of erger nog, van idealenverkrachting. Beiden vergissen ze zich omdat ze ongegeneerd objectgebieden en zinvelden door elkaar haspelen.
Links en rechts brengen de nodige retoriek ten strijde want wie een woord of een beeld stevig kan verankeren in zijn zinveld wint. Dan wordt bvb een hoofddoek op zichzelf afschuwelijk teken van Islam geweld en wordt elke drager alleen gezien als fiere propagandist van moordend geweld, ook jonge schoolmeisjes. Of, zoals hierboven al beschreven, wordt elke vluchteling een ‘gelukzoeker’ die onze sociale zekerheid komt plunderen.
En in dezelfde maar omgekeerde logica hoopt links dat elke foto van zielige vluchtelingen alleen solidariteit sticht in een emotionele chantage van “Wat zou er u moeten overkomen voor u zelf in zo’n bootje stapt?”.

Beiden strategieën zijn oneerlijk omdat ze de onderbuik aanspreken, en vaak laat nu net die onderbuik de minst mooie kant zien van de mens. Vandaar dat rechts in heel Europa erop vooruit gaat, zie ook naar Amerika. Trump wint zijn publiek door de vele echte problemen van de mensen te benoemen. Zijn inauguratie rede kon zo uit de mond komen van een uiterst linkse politicus uit een derdewereld land, Alle Macht Aan het Volk!
Het cynisme ten top als je Trump en zijn kompanen ziet.

Linkse en rechtse taal en beeld retoriek die niet meer van elkaar te onderscheiden zijn, dat is de ondergang van het kritische denken. Vandaar dat een oude term als semiotiek af en toe moet bovengehaald worden.

   

Ter afronding, een semiotiek van behagen en onbehagen.

Iemands onbehagen raakt tevens iemands behagen waardoor twee of meer objectgebieden en zinvelden elkaar kruisen. Dit geldt ook individueel, mijn behagen in mijn onbehagen kan een onbehagen geven in het behagen.

On- en behagen zijn bij uitstek gebieden van het onbeslisbare waarbij de genomen keuze of beslissing een richting aangeeft die niet iedereen volgt. Vandaar meningsverschillen.
In objectgebieden (en waarheid is daar ook een object) is de keuze wel te beslissen en te funderen. Daar geldt dat twee en twee vier geeft in een optelsom.

In welk gebied is nu “het verkrachten van beelden en woorden” een zinvolle opmerking en waar is dit een onzinnige opmerking? Of, is dit een uitspraak met geldigheid in een objectgebied of is dit een uitspraak met geldigheid in een zinveld?

Met andere woorden, wat is er via onbehagen te leren van Markus Gabriel om duidelijker te leren denken?

En om aan te sluiten bij iets concreet, waar zijn ‘alternatieve waarheden’ waar en waar niet?
(Even nog dit een citaat: “Niet te snel reacties aub. Even nadenken.”)

   

Ursula, ik was even bezig (door het ziek zijn heen) met beschaving. Nu lees ik vanuit zinsveld-perspectief "beschaafd" als waar iemand zich behagend bij voelt, maar vanuit de "wil tot waarheid" zal iemand anders zich juist weer "beschaafd" voelen als hij/zij voeling houdt met het onbehaaglijke.
De "wil tot waarheid" ontmaskert zich (na onbehagen) in "wil to je beschaafd voelen".
Nu mijn onbeschaamde vraag aan jou: Herken je die wil?

   

Of anders: Hoe zie jij beschaving?

   

“Ik lees vanuit zinsveld-perspectief "beschaafd" als waar iemand zich behagend bij voelt, maar vanuit de "wil tot waarheid" zal iemand anders zich juist weer "beschaafd" voelen als hij/zij voeling houdt met het onbehaaglijke.”
Nou, ik weet niet wat jij bedoelt met “beschaafd” in die vergelijking. Wil tot waarheid in een zinveld is niet mogelijk, je kan alleen hopen dat anderen iets ook op dezelfde manier zien als jij. Bijvoorbeeld museumbezoek fijn vinden of gedichten lezen. Misschien voelt iemand zich wel beschaafd om dat als het enig belangrijke te zien en dan kan je vergelijking kloppen.

“De "wil tot waarheid" ontmaskert zich (na onbehagen) in "wil tot je beschaafd voelen". Nu mijn onbeschaamde vraag aan jou: Herken je die wil?”
Nou, gelukkig ben ik niet beschaafd! (En een beetje doordrammen vind ik wel fijn hoor, dat kan je wel zien.)

   

De "waarheid" van een zingeving in een zinsveld is toch of die beschaafd is of barbaars? Of zie je dat anders?
Persoonlijk denk ik dat hoe "beschaafd" ook gedacht vanuit de zingeving zelf, de dubbele moraal/natuur het geheel altijd als onbeschaafd maakt.

   

“De "waarheid" van een zingeving in een zinsveld is toch of die beschaafd is of barbaars? Of zie je dat anders?”

Maar er is in een zinveld geen algemeen geldende waarheid, of, dat bestaat wel, alleen de waarheid van dat zinveld. Ook de begrippen ‘beschaafd’ en ‘barbaars’ ontstaan pas in een zinveld en hebben geen algemene betekenis, net zoals goed en slecht. Afvragen of een zinveld ‘waardevol’ is en het waardevol vinden vervolgens beschaafd noemen is niet of moeilijk te beslechten.
Wat niet betekent dat je niet kan strijden tegen zinvelden die jij waardeloos vind.
Of beter, niet vertrekkend vanuit de negativiteit, streven dat hetgeen jij waardevol vindt ook zo door anderen gezien wordt.

“Persoonlijk denk ik dat hoe "beschaafd" ook gedacht vanuit de zingeving zelf, de dubbele moraal/natuur het geheel altijd als onbeschaafd maakt.”
Meervoudige “moraal” is juist het kenmerk van zinvelden. (Liever lees ik ‘meervoudige ethiek’ is het kenmerk van zinvelden. Ethiek is persoonlijk, moraal is maatschappelijk.) De kenmerkende dialectische bewegingen van zinvelden onbeschaafd noemen zou ik niet doen.

Maar ik zie je al komen met een houding die jij graag verdedigt, die van de ‘beschouwende afstandelijk onbetrokken derde’ die de dubbele moraal zelf als onbeschaafd ziet en daarom koel geen beslissingen wil nemen. Zizek zou zeggen, zo iemand bedriegt zichzelf.

   

Ik zie een zinveld als datgene wat Zizek met Lacan het fantasma noemt. De dimensie van de fantasie is constituerend voor het subject, er bestaat geen subject zonder fantasie.
Zie onder tweede helft van blz 37 in 'Het subject en zijn onbehagen'.

(Fantasie alleen te begrijpen zoals deze jongens het omschrijven, niet de fantasie om op een strand in Spanje te wandelen.)

   

Zie ook onderstaand: het nihilisme "er is geen zin" vervangen door er iets waardoor verhullen en ontmaskeren er van zin geeft.

   

Zie ook onderstaand: het nihilisme "er is geen zin" vervangen door er *is* iets waardoor verhullen en ontmaskeren er van zin geeft.

   

"Er is geen zin" geldt alleen in een zinveld.
"Er is..." geldt alleen in een objectgebied.

De onnodige spraakverwarring ontstaat erin beide gebieden door elkaar te gebruiken. Bvb een feit uit een objectgebied zodanig in te voegen in een zinveld als Trump deed.

Als Trump feiten uit objectgebieden binnenbrengt in zinvelden dan kunnen slordigheden gebeuren. Bijvoorbeeld de toegang tot het land weigeren van mensen uit een aantal landen omdat die reizigers een terroristisch gevaar zouden zijn
Een rechter ging dat eens nakijken en zag dat er vanaf 9/11 geen enkele inwoner uit een van die zeven landen betrokken was bij een terroristische daad of gearresteerd. Hij verbrak het verbod omdat de premisse zo’n toegangsverbod niet kon funderen. (Trouwens de lijst met die zeven landen was opgesteld onder de Obama administratie.)

   

Ik was dus een college aan het volgen over het nihilisme bij Nietzsche van Paul van Tongeren. En daarin werd geponeerd dat de nihilistische waarheid (er is geen zin) als basis kan dienen en Plato/Christendom dan verhullingen zijn, waarna er weer ontmaskeringen komen in de Verlichting etc. Dit in een eindeloze opeenvolging (verhulling-ontmaskering van werkelijke zin)
Dat een dergelijk systeem een logisch begin heeft in het niets leek me verwonderlijk, maar ik kon me wel voorstellen dat het begin, de basis, een barbarendom is, onbeschaafdheid, waarna dus poging om het barbarendom te verhullen en pogingen om de verhullingen te ontmaskeren (beide als zingevend). Maar zonder dat de basis (barbaarsheid dus en niet niets) echt verandert.
Je begrijpt dat onbeschaafdheid al een heel veel minder ernstige basis is dan nihilisme.

   

“De nihilistische waarheid (er is geen zin) als basis (..) waarna er weer ontmaskeringen komen in de Verlichting etc. Dit in een eindeloze opeenvolging (verhulling-ontmaskering van werkelijke zin)”
“Er is geen waarheid” of Nietzsche’s “Er zijn geen feiten, alles is perspectief”, daarvan heeft Gabriel mooi en duidelijk de fout uitgelegd.
Nietzsche vergist zich en de hele (vooral Amerikaanse) postmoderniteit heeft zich hierin verslikt. (Niet Lacan, Zizek, Badiou en dergelijke want dat zijn geen Nietzscheanen.)

“Dat een dergelijk systeem een logisch begin heeft in het niets leek me verwonderlijk, maar ik kon me wel voorstellen dat het begin, de basis, een barbarendom is, onbeschaafdheid…”
Nee, er is zo geen begin!
In ‘den beginne’ waren er ook objectgebieden en zinvelden die door elkaar gehutseld werden. Niks nieuws onder de zon en onnodig die oude tijden barbaars te noemen.

“… waarna dus poging om het barbarendom te verhullen en pogingen om de verhullingen te ontmaskeren (beide als zingevend). Maar zonder dat de basis (barbaarsheid dus en niet niets) echt verandert.”
Die basis verandert niet, inderdaad. Maar dat heet niet barbaars, dat heet mens zijn.

“Je begrijpt dat onbeschaafdheid al een heel veel minder ernstige basis is dan nihilisme.”
Nee, dat begrijp ik dus niet want nihilisme is gewoon een fout uitgangspunt.

   

Kan je aangeven waar Gabriel op Nietzsche ingaat?

Wat is er mis met het beeld:

er *is* iets/niets (het feit?) waarbij verhulling van dit (feit) zingevend is, en vervolgens weer ontmaskering van die verhullingen zingevend is. Je kunt "niets" moeilijk een feit noemen, dat denk ik ook, Dus noemde ik het "barbaarsheid" of noem het "ruwheid".

   

Dat ontmaskeren krijgt bij Nietzsche zin als "wil tot waarheid", waarbij jij dat slechts aan objectgebieden gekoppeld ziet. Dat is duidelijk Maar de interne motivatie in het zinsveld kan zijn die wil tot "gepolijstheid". Als dat al niet materieel gebeurt

   

"Kan je aangeven waar Gabriel op Nietzsche ingaat?"

In de Nederlandse uitgave onder de tussentitel 'Het constructivisme' op blz 42 en Gabriel citeert Nietzsche letterlijk op blz 43. En op blz 83 begint hij een heel hoofdstuk over 'Nihilisme en niet-bestaan'.
Trouwens overal waar hij het over het perspectivisme heeft toont hij de valkuilen ervan aan. Het boek begint zelfs over de verschillende standpunten waaronder de Vesuvius kan verschijnen.

   

Nihilisme is niet alleen perspectivisme, het is bijvoorbeeld nihilisme om dat te denken.

   

“Dat ontmaskeren krijgt bij Nietzsche zin als ‘wil tot waarheid’…”

Ja, ja, daar heb je gelijk in. Maar Nietzsche ziet die ‘wil tot waarheid’ als een valse pretentieuze beweging. En terecht.

   

Ik weet het niet. Uiteindelijk lijkt Nietzsche zich ook bewust van de zelfonderzoek-dimensie en heeft dat idee van "wil tot waarheid" in zijn Also sprach Zarathoestra slechts mislukkingen, waarbij dan dat toch de boodschap is. (Alles is gedoemd te mislukken).

Ik weet niet of zingevingsdynamiek in een geschiedenis-plaatje plaatsen verder zin heeft. Het lijkt me een forceren naar anderen toe, die dan iets opgedrongen krijgen.

Net Gabriels teksten nog even doorgenomen, zie alleen dus inderdaad dat "feit" van het niets dat het nihilisme onmogelijk maakt, heb het zelf even na moeten spelen als het ware...

   

Het gaat me te snel.

Lees Nietzsche’s opstel “Hoe de ‘ware wereld’ tenslotte een fabel ging worden”.
En het hele hoofdstuk “De wil tot ‘waarheid’” in “Herwaardering van alle waarden”. Dit laatste is een prachtboek geredigeerd door Würzbach en uitgegeven door Boom. (Lees Nietzsche, lees niet over Nietzsche!)

Nietzsche zal de waardeoordelen die volgen uit mijn ‘wil tot macht’ waarderen als ‘persoonlijke ethiek’, net zoals Spinoza. Dat doet hij zeker.
Maar hij zal die ‘wil tot waarheid’ geen algemeen geldende ‘waarheid’ verschaffen maar als een illusie ontmaskeren.

   

Misschien raar, maar zal (dialectisch) het idee van eindeloze zinsvelden niet juist een schrikbeeld zijn, waar het een reactie is op het schrikbeeld van Nietzsche?

   

“Dat ontmaskeren krijgt bij Nietzsche zin als ‘wil tot waarheid’”.

Wat bedoel je daarmee?

Nietzsche ontmaskert de ‘wil tot waarheid’, dat is correct.

Maar dat is iets anders dan dat Nietzsche die ontmaskering zelf weer als belangrijkste zin ziet. Bij hem heeft die ontmaskering op zich geen zin! Dan blijf je ronddraaien in de dialectiek van ‘Ja’ en ‘Nee’, ‘Wel’ en ‘Nietes’.

Nietzsche doet ons alleen attent worden van die dialectiek en hoe de ‘wil tot waarheid’ een valstrik kan worden.

   

“Zal (dialectisch) het idee van eindeloze zinsvelden niet juist een schrikbeeld zijn, waar het een reactie is op het schrikbeeld van Nietzsche?”

Nietzsche denkt dat er alleen zinvelden zijn, dat is zijn vergissing.
(Dus zinvelden poneren is geen reactie op Nietzsche. Objectgebieden benadrukken is een reactie op het schrikbeeld van Nietzsche.)

   

Beter gezegd, het is belangrijk objectgebieden EN zinvelden tegenover Nietzsche te stellen. Waar Nietzsche het over heeft is allemaal terecht, juist en zeer lezenswaardig, alleen is het vooral geldig in zinvelden.

   

ja ok, wat niet wegneemt dat Nietzsche een geschiedenis probeert te laten zien, en een schrikbeeld wil geven. Waarvan je als laatste mens de zin van kunt afvragen.

   

ik begin wel geintrigeerd te raken door "objectgebied" dat zo mooi alle subjectiviteiten apart kan houden. Kan dat wel?

   

zitten we nu niet stiekem in een lichaam/ object - geest / subject dualisme?

   

“geïntrigeerd raken door "objectgebieden" die zo mooi alle subjectiviteiten apart kunnen houden. Kan dat wel?”

Boeiend is waar objectgebieden en zinvelden elkaar ontmoeten en vervolgens ideologie ontstaat wanneer een zinveld zich wil voordoen als objectgebied. Of, zoals Zizek het omschrijft: ‘liegen door de waarheid te zeggen’.

   

de innerlijke oorzaken van de substantie kan je sowieso niet als ijsberen, ijsjes, inwoner EU zien, dat zijn slechts attributen. Een objectgebied is niet vanuit externe oorzaken te beschrijven. Externe oorzaken bestaan niet er zijn slechts aanleiding, en ik bepaal voor mij de aanleidingen.

   

Waar haal je toch al die begrippen vandaan?

“de innerlijke oorzaken van de substantie”
Substantie heeft, als we binnen Spinoza blijven, geen innerlijke oorzaak want substantie is zelf de (goddelijke) oorzaak van alles.
Definitie 3 hoofdstuk 1 in de Ethica: “Onder substantie versta ik datgene, wat op-zich-zelf- bestaat en uit zichzelf moet worden begrepen; dat wil zeggen datgene, waarvan het begrip niet het begrip van iets anders, waaruit het zou moeten worden afgeleid, vooronderstelt.”

“als ijsjes, inwoner EU zien, dat zijn slechts attributen.”
Ik hoop dat je dat niet bij Gabriel haalt want die ijsjes en inwoners zijn geen attributen maar modi.
Definitie 4: “Onder attribuut versta ik datgene, wat het begrijpen opvat als uitmakende het wezen van de substantie.”
En stelling 11: “God, of de substantie, bestaande uit een oneindig aantal attributen, van welk elk een eeuwig en oneindig wezen uitdrukt, bestaat noodwendig.”
Van al die oneindig veel attributen kent de mens er maar twee zegt Spinoza: het attribuut Uitgebreidheid (bvb lichamen of vaste dingen) en het attribuut Denken (ideeën).

“Een objectgebied is niet vanuit externe oorzaken te beschrijven. Externe oorzaken bestaan niet er zijn slechts aanleiding, en ik bepaal voor mij de aanleidingen.”
Die zin begrijp ik helemaal niet. Als je objectgebied gelijkstelt met substantie vergis je je.

   

ik zit van alles door elkaar te halen volgens mij, geen attributen maar bestaanswijzen (modi)

op-zich-zelf bestaan is dat niet innerlijke oorzaak/immanent?

attributen zijn het wezen, maar dan toch ook gewoon materie?

die laatste zin ging het mij eigenlijk om.

maar laat maar even, voor mij was het lekker...

   

"die laatste zin ging het mij eigenlijk om."
Ja, maar die begrijp ik dus niet.

   

Attributen is niet 'gewoon materie'. Materie wordt iets pas zoals beschreven in stelling 25 van het eerste hoofdstuk in de toegift: "De bijzondere dingen zijn niets anders dan openbaringen van Gods attributen, ofwel bestaanswijzen in welke Gods attributen op een vaste en bepaalde wijze worden uitgedrukt."
Op een vaste en bepaalde wijze! Voor Spinoza is ook 'een concreet idee', als bestaanswijze van het attribuut Denken een vast en bepaald iets.

   

tav de laatste zin:

http://www.filosoferen.net/viewtopic.php?f=8&t=234

heb geen zin al die eruptieve gedachten te herhalen, moet het nog wat ordenen. vond het zelf wel leuk met name vanwege dit inzicht (als het klopt)

Het geheel van innerlijke oorzaken

Ik denk iedere keer Spinoza weer iets beter te begrijpen, hoop dat het ook zo is.

Als je externe oorzaken hebt, dan is er 1 aan het begin, en daarmee is dan alles gedaan. Het Godsbeeld dat daarbij hoort is die van transcendente God de Schepper die los staat van de Schepping.

Als je interne oorzaken hebt, steeds weer overal door de tijd, dan is de God in de dingen, in de natuur (vooral te lezen als werkwijze) van de dingen. Het Godsbeeld dat daarbij hoort is die van immanente God, die voortdurend verbonden is met de Schepping.

   

Mooi, zo lees ik het graag. Dat is inderdaad de weg naar de klassieke Spinoza.

Spinoza brengt wel, als monist, beide versies samen naar één substantie. In je eerste omschrijving met de externe oorzaken blijft God/substantie los van de schepping en dat was de visie van Descartes.
Als je de Ethica leest zal je zien dat Spinoza in hoofdstuk één ‘God’ de eerste elf stellingen inzet om van twee substanties naar één te komen. Stelling twaalf zegt dan ook dat er geen deelbaarheid van de substantie af te leiden is. En via stelling dertien “De volstrekt oneindige substantie is ondeelbaar” komt hij tot veertien: “Buiten God kan er geen substantie bestaan noch worden gedacht”.
Voila, opdracht volbracht, Descartes weerlegt! Htbw

Spinoza modern lezen, modern in de betekenis dat ‘de wereld niet bestaat’ of dat ‘de verzameling van de verzameling’ niet bestaat, is een lezing zonder substantie uitwerken.
Deleuze doet dat niet, Badiou doet dat wel. Zizek is geen spinozist omdat hij de consequentie van het niet-al vanaf het begin als uitgangspunt nam.

   

ik begrijp die multipliciteit nu wel beter (als al die immanente oorzaken) en worstel dan nog in hoe en waar dat objectgebied komt.
Volgens mij was dat toch meer de telbare dingen. En zinsvelden niet telbare dingen.
Terwijl eigenlijk geen 1 (teleenheid) hetzelfde is of hetzelfde betekent. Dat onderscheid met betekenaar vatte ik bijna, maar het is me weer ontgaan.

   

Zizek heeft het over subject van de uitspraak en subject van de betekenaar. "ik ga wandelen" - ik-subject van de uitspraak maar een voorbeeld voor betekenaar...

   

“Zizek heeft het over subject van de uitspraak en subject van de betekenaar.”

Ach, LeonH...

Nu heb je het over een moeilijk inzicht bij Lacan door de vreemde vertalingen. Het subject van de énonciation (ik van de spreekact) en het subject van de énonce (ik van de uitspraak). Philippe Van Haute heeft er een heel boek aan gewijd: “Tegen de aanpassing” uitgegeven bij SUN. Dit moet je lezen wil je Lacan begrijpen.

Je weet dat Freud stelt dat het ‘ik’ geen baas in eigen huis is, Lacan neemt dat over en verbindt dit met de Saussure zijn taaltheorie. In ons spreken, in de ik van de uitspraak, klinkt of kan een onbewuste toon meeklinken, de ik van de spreekact. De ik van de uitspraak is ‘het lege spreken’ van mij, de ik van de spreekact is de subjectpositie van waaruit ik spreek en dat is mijn onbewuste.

Zizek, Badiou en Lacan hebben het over de mens als individu enerzijds en het subject (in de mens) anderzijds. Het subject is het coördinatieveld of de subjectpositie van waaruit ik zeg wat ik zeg en doe wat ik doe.

Nu is het nadeel dat er in vertalingen veel misloopt en dat elke schrijver over Lacan en Zizek zijn eigen omschrijvingen heeft. Zo is het:

Subject van ‘de spreekact’ verschillend vertaald naar:

subject van het zeggen (Extimiteit) / subject van de spreekact (Ph. Van Haute) / het sprekend subject (A. Mooij) / de subjectieve positie van waaruit ik spreek (S. Zizek) / het niveau van de uitspraak (M. Adriaensen) / het subject dat spreekt (M. Adriaensen)

En het subject van ‘de uitspraak’ is verschillend vertaald naar:

subject van het gezegde (Extimiteit) / subject van de uitspraak (Ph. Van Haute) / grammaticaal subject (A. Mooij) / subject van de inhoud van de boodschap (S. Zizek) / het niveau van het uitgesprokene (M. Adriaensen) / het subject van het gearticuleerde discours (M. Adriaensen)

(Het heeft mij jaren gekost deze indeling te maken, want ja, Urs leest dat allemaal.)

Als Zizek het op blz 29 heeft over ‘het subject van de uitspraak’ en ‘het subject van het spreken’ (zie je, weer een verschillende vertaling!) weet ik niet hoe Johan Schokker dit vertaald heeft. In de lijst hierboven staat ‘Extimiteit’, dat is een boek van de gebroeders Schokker over Lacan en daar zie je dat hij het weer anders vertaalt.

En het ‘subject van de betekenaar’ is weer een specifiek technische term!
Veel plezier in je zoektocht.

   

Nou dat is hoopvol als ik het niet in 5 minuten begreep.

   

de lijn terug lijkt soms logischer dan de lijn heen, maar goed Zizek....

   

“Zizek heeft het over subject van de uitspraak en subject van de betekenaar.”

Het woord subject wordt door menig filosoof anders ingevuld. In de klassiekere filosofieën is het begrip subject vaak niet meer dan een ander woord voor ‘mens’, vooral humanistische denkers kennen alleen de zelfbewuste mens die handelend en denkend in de wereld staat. Zij kennen geen onbewuste of zien dat als een ongepaste fantasie van de Weense dokter, en hebben hooguit kennis van geschimp op de psychoanalyse.

Het ‘subject van de betekenaar’ is dat theoretische punt dat door de taal (betekenaar) wordt geïnstalleerd in een mens. Je hebt dus enerzijds de mens van vlees en bloed (biologie en materie) en anderzijds een surplus als ‘logische constructie’.
Waarom logische constructie? Omdat, zoals Freud laat zien, er in mythes, verhalen, literatuur… reeds eeuwen gewezen wordt op ‘iets’ in de mens dat zijn handelen en praten beïnvloedt zonder dat die handelende en sprekende mens daar een kijk op heeft – met andere woorden het onbewuste. Dit onbewuste wordt door menig filosoof aangeduid met Subject.

Als we het bij Zizek houden, die omschrijft het lacaniaanse ‘subject van de énoné’ als subject van de inhoud van de boodschap. Dat is de klank en inhoud die een mens van vlees en bloed uit, kortom een pratende mens.
Het lacaniaanse ‘subject van de énonciation’ omschrijft Zizek als de subjectieve positie van waaruit ik spreek. Dat is de subjectpositie of de coördinaten die mij laten zeggen wat ik zeg – mijn onbewuste.

Zover eigenlijk niets speciaals bij die visie. Elke filosofie stelt met haar concepten contouren op waarbinnen iets kan verschijnen wat alleen zichtbaar is binnen die contouren. Wie de uitgangspunten niet aanvaardt ziet niet wat er te zien kan zijn. (Dit is geen vrijgeleide voor bvb astrologie of spiritualiteit.) Elke filosofie is met andere woorden meer een zinveld dan een objectgebied. Vandaar de verwarringen wanneer beide gebieden elkaar vermengen op zodanige wijze dat er alleen spraakverwarring kan ontstaan. De eisen vanuit de fysische objectgebieden opdringen aan de filosofie zoals Hawking doet is onterecht. Vandaar zijn domme uitspraak dat de filosofie dood is.
Maar belangrijker, het betekent dat de neurobiologie niet veel kan bijbrengen op filosofisch vlak hoezeer men via die weg daarnaar op zoek is. Damasio bijvoorbeeld doet zo’n poging en verduidelijkt veel van Spinoza’s affectiones of zintuiglijkheid maar krijgt geen zicht op het subject van de betekenaar.

Terug naar het subject.
Lacan is, in navolging van Freud, de vormgever van dat énonciation en énoncé denken.
Deleuze gebruikt het woord alleen in afwijzende zin omdat hij zich verzet tegen Lacan. Hij is niet tegen het onbewuste opzich, maar bij hem heet het dan schizoanalyse. Deleuzes mantra is wording en nooit stollende veelvuldigheden.
Badiou stelt dat de humanistische denkers alleen lichamen en taal kennen. Hij voegt daaraan toe lichamen en taal + waarheid. Die waarheid als surplus is bij Badiou het subject. Hij laat zich minder uit over het onbewuste deel van ‘de beslissing in het gebied van het onbeslisbare’ (= zinveld) en steunt zich daarom onder andere op Kierkegaard. In de beslissing (volgend op een coördinaten verschuivende event) stolt zich een engagement.
Zizek blijft lacaniaan en schrijft zoals je ziet in het lacanees. Dat maakt het lezen van ‘Het subject en zijn onbehagen’ best pittig!

Voor zover alweer een korte schets.

   

sub-ject is een geconstrueerd woord, maar eerder in het gebied van het intuitieve weten dan in het gebied van het waarnemend weten.

Ik vermoed dat op het niveau van redelijk weten het begrip sub-ject iets is waar de verwerkingsmachine op vastloopt.

Naast natuurlijk de intuïtieve betekenis van "onderwerp".

Onderworpen willen worden aan Zizeks/Lacans begrippen is een soort gok/sprong. Ik kan jou aardig volgen, maar wat laat het verder onderdrukt? Of haalt het juist de onderdrukking weg?

Vanwaar altijd die wens tot "bevrijding"?

Jezelf onderwerpen aan bevrijding...tsja...

   

Tsja...

“sub-ject is een geconstrueerd woord”
Wat bedoel je met geconstrueerd? Dat het bedacht is om iets aan te duiden? Inderdaad, net zoals de woorden huis, fiets en appelmoes naar iets verwijzen, zo verwijst het woord ‘subject’ bij die Franse denkers naar het onbewuste. Meer is het niet.
Misschien klopt mijn vergelijk niet helemaal. Huizen, fietsen en appelmoes zijn materiële objecten. Neem dan bvb de geconstrueerde woorden angst, wachten en gloren die ook naar iets verwijzen. Meer is het niet.

“maar eerder in het gebied van het intuïtieve weten dan in het gebied van het waarnemend weten.”
Dat hoeft niet zo te zijn. Jij brengt met deze opmerking een te strenge scheiding aan tussen zinvelden (intuïtief) en objectgebieden (waarnemend weten).
Als geconstrueerd woord is ‘subject’ ook in een objectgebied een bewuste woordkeuze om, na jarenlange waarneming van ons gedrag, te weten dat een deel van dat gedrag onbewust is. Het is een naam kleven op iets dat vast te stellen is.
Dat het verwijst naar iets dat moeilijker te vatten is, is juist, en dat het vervolgens in de contouren van een zinveld pas zijn rijkdom krijgt is correct.
Ik snap wat je bedoelt maar bedenk dat 'redelijk weten' zowel gebeurt in objectgebieden als in zinvelden!

“Ik vermoed dat op het niveau van redelijk weten het begrip sub-ject iets is waar de verwerkingsmachine op vastloopt.”
Vandaar mijn voorzichtigheid met begrippen als ‘redelijk weten’, zowel objectgebieden als zinvelden hebben hun redelijk weten. Zo is ook de psychoanalytische verwerkingsmachine een redelijk weten, of, een kennis met haar rede en logica.
Maar met redelijk weten bedoel jij hier vooral een objectgebied, denk ik. Tja, filosofie is vooral een zinveld en haar objecten zijn concepten.

“Naast natuurlijk de intuïtieve betekenis van ‘onderwerp’.”
Oei, onderwerp wordt plots ‘onderworpen’?

“Onderworpen willen worden aan Zizeks/Lacans begrippen is een soort gok/sprong.”
Eugh, niet meer en niet minder dan ‘onderworpen’ willen worden aan vaktermen van bvb wiskunde of fysica.
Ik ben niet onderworpen aan ‘de meter’ als ik zeg dat de afstand van x naar y 1000 meter is. Het is gewoon meedenken binnen de contouren van het metrisch stelsel om te kijken wat er kan verschijnen, bvb 1000 dingen die we apart één meter noemen. In Engeland en hun ‘miles’ is dat weer iets anders. Zo is ‘meedenken’ met Zizek nog geen onderwerping.

“Ik kan jou aardig volgen, maar wat laat het verder onderdrukt? Jezelf onderwerpen aan bevrijding...tsja...”
De vragen die je hier opwerpt kan je juist het best beantwoorden met dat Lacaniaans/Zizekiaanse begrippenkader van ‘geconstrueerde’ woorden. Het zijn gereedschappen, net zoals de meter, meer niet.

Wat en waarom je wil weten kom je ook te weten, onnodig op de meter als gereedschap af te geven.

   

Ok, verduidelijkend dat je objectgebied met waarnemend weten verbindt, als kennisgebied, zinsvelden met intuitief weten.

Want intuitief weten wordt dan volgens mij een weten van de connecties (meervoud) die men heeft.

Ik vraag me dan af hoevelen dat hebben. Dat het sommigen als bevrijding kan zijn om zo weinig mogelijk connecties te hebben.

Zodat "eigen belang" lekker overzichtelijk blijft...

Hoe meer meetlatjes/schalen je hebt (en dus zinsvelden en dus connecties) hoe moeilijk iets als "eigen belang" is...

   

Misschien is de beperking van de zinsvelden de genetische en memetische conneties,waarmee het belang van kunst (als geven van memetische connecties) aangegeven is (htbw)

Aan de andere kant hebben sommigen al te veel aan zorg voor de genetische connecties.

   

“Ik vraag me dan af hoevelen dat hebben. Dat het sommigen als bevrijding kan zijn om zo weinig mogelijk connecties te hebben. Zodat ‘eigen belang’ lekker overzichtelijk blijft...”
“Aan de andere kant hebben sommigen al te veel aan zorg voor de genetische connecties.”

Is dat voor jou zo belangrijk wat anderen doen en denken? Je haalt dat vaak aan in je schrijfsels.

   

Het bepaalt ook de mogelijkheden waarin ik zelf kan slagen in mijn zorg...

   

“Ok, verduidelijkend dat je objectgebied met waarnemend weten verbindt, alles kennisgebied, zinsvelden met intuïtief weten.”

Dan heb ik me niet goed uitgedrukt, ik volgde eerder jouw indeling.

Zinvelden zijn zowel intuïtief én waarnemend. Zinvelden laten natuurlijk ook waarnemen wat zich toont binnen de contouren van dat zinveld. Een zinveld is evenzeer een kennisgebied.
Objectgebieden zijn vooral waarnemend als jij bedoelt dat dit ‘waarnemen’ meetbaar, optelbaar, mededeelbaar… en dergelijk is. Objectgebieden met hun kennis zijn bvb aardrijkskunde, sterrenkunde, verkeerskunde …

Nog een poging. Zowel zinvelden als objectgebieden kennen/hebben ratio, waarnemingen, objecten en hun kennisgebied. Bvb in de kunsten is kunstgeschiedenis een objectgebied, esthetica een zinveld.

Maar, het belangrijke verschil is het volgende.
Een objectgebied is mededeelbaar in de zin dat ik het iedereen kan uitleggen, én dat het vervolgens ook direct gedeeld als aanvaardbaar is voor die luisteraar. Bvb dat twee en twee vier is, of CO2 kooldioxide is, een kleurloos en reukloos gas. Een Japanse en een Oezbekistaanse wiskundige begrijpen dezelfde formules en berekeningen.
Een zinveld is ook mededeelbaar, ik kan het iedereen uitleggen, maar, het is nooit direct gedeeld als aanvaardbaar voor die luisteraar.

Maar waarnemen doen we zowel in zinvelden als objectgebieden. (We zitten naast elkaar te praten.)

Zinvelden hebben geen beperkingen, waarom zou dat? Bestaan is verschijnen in een zinveld.
LeonH, heel jouw leven en denken is zinveld.

   

Ik koppel zinsveld aan zorg (zorg voor zelfbehoud, zorg voor genen, zorg voor partner, zorg voor optimaal functioneren, zorg voor memen, zorg voor de samenleving). Een objectgebied is denk ik ook niet verstoken van zorg, maar nogal eng (in de betekenis van nauw).
Machtsverhoudingen leraar-leerling etc., volgens mij "ritueel".
Waarbij alle machtsverhoudingen ritueel kunnen zijn voor concrete zorg-zinsvelden.
Kan je me volgen?

   

Zoals ik het zie verbind ik allereerst Gabriels ‘Bestaan is verschijnen in een zinveld’ met Lacans fantasma. Zie ($ () a) onderaan blz 37. Het zinveld is die matrix die iemands subjectpositie draagt en is gevormd uit onbewuste kennis met haar logica, waarneming en samenhang. Dit is de initiële aanvang van een zinveld als gevolg van een event. En vanuit die subjectpositie verschijnt ‘bestaan’.
Dat iemand vervolgens zorgzaam in het leven kan ‘bestaan’ is mogelijk, maar hoeft niet. Vanuit iemands zinveld gebeurt alleen wat mogelijk is door dat zinveld. Zorgzaam in het leven staan zoals jij aangeeft kan, maar evenzeer niet. Zinvelden zijn objectief-subjectief singulier en daardoor niet te veralgemenen, objectgebieden zijn universeel en dus wel te veralgemenen. Een zinveld a priori aan zorgzaam gedrag koppelen kan niet.

   

Ik begreep $<>a niet, maar dat zal Zizek kennende later wel pas uitgelegd worden.

Ik doel op zorg (actief) niet zorgzaam.

Meer zoals in zorgen dat je er bij bent, dat je iets krijgt, dat je naam in de krant komt.

Ik heb me al hoofdbrekens gemaakt op anti-zorg kan bestaan. Het is die categorie activiteit die alleen in inhoud een tegenstelling kan hebben, niet in vorm.

Je zou het "mogelijk maken" kunnen gebruiken als het je teveel ruikt naar lief en aardig.

Trump is iemand die heel goed voor zichzelf kan zorgen. Ik ben bang ook niet meer dan dat.

"Zinvelden zijn objectief-subjectief singulier en daardoor niet te veralgemenen"

Ik maakt toch een onderscheid tussen primair zelbehoud * en het zinsveld dat daarbij hoort en dan de rest? Zeg jij nu dat er geen zorgen voor/mogelijk maken hoort bij een zinsveld? Dat het inhoudsloos is?

A priori geldt dat zingeving de motivatie voor handelen is, dat is analytisch a priori. Handelen is "zorgen voor" , altijd positief, zodat het "de natuur volgen" als ethiek gebruikt kan worden.

   

Een opmerking.
"Een zinveld a priori aan zorgzaam gedrag koppelen kan niet."

Althans voor mijn Zizekiaanse lezing van Gabriel. Hoe anderen dat lezen moeten ze zelf uitmaken maar dan is de angel of de scherpte uit het begrip. In een 'zorgveld' lijkt me het al ingekapseld in een moraal.

   

zin in zinsveld gaat toch niet over taal, of wel?

   

"lijkt het me al ingekapseld in een moraal"

alleen de natuur volgen...

   

nog even terug naar het aantal connecties

er zijn er dus met heel weinig connecties voor de manifestaties van zorgen voor (machtsuitoefening!)

en er zijn er met veel.

Ik kies dus tegen de weinige connecties.

   

de brute-force van het 1-ideaal baart mij persoonlijk zorgen... en dat zou iedereen zorgen moeten maken

   

Een zinveld is leeg, ja.
In mijn voorstelling zijn het alleen onbewuste coördinaten die vervolgens, hierin, iets laten tot bestaan komen wat alleen binnen deze contouren kan verschijnen.
Net zoals een subject functioneert als een logische functie. (blz 29)

Je brengt iets moois wat ik nog niet gezien had. “Zin in zinveld is niet taal?”
Nou, lacaniaans bekeken zeker wel ja. Het subject van de betekenaar!
(Bedankt voor die verbinding! Gabriel zal dat zo wel niet bedoelen.)

“alleen de natuur volgen...” is onmogelijk voor het dier dat mens geworden is. Dit is het belangrijkste basisuitgangspunt van de psychoanalyse! De doodsdrift is een fundamenteel begrip bij Freud.

"de natuur volgen" als ethiek is dus uitgesloten voor Zizek en hierdoor verschilt hij met Spinoza.

   

LeonH,

Er is toch geen verschil als ik een zinveld benadruk vanuit haar coördinaten en jij het benadrukt vanuit datgene waarmee een zinveld reeds gevuld zou zijn?

Zo ziet Zizek het onbewuste niet als een ruimte ergens ‘diep’ in ons die reeds gevuld is, maar als een logische functie waar doorheen het onbewuste telkens opnieuw gevormd wordt. In het verlengde daarmee zie ik een zinveld als leeg. Maar, jij moet dat niet volgen hoor.

   

ja die logische functie leek ik te snappen, maar mijn werkgeheugen wisselt steeds van inhoud.

en inderdaad zinsvelden zijn in mijn ogen juist gevuld waarbij dan nog wat ontbreekt, mist, de "inhoud" van wat men niet weet.

   

In die zin ben ik mijn ongekende zelf

   

Het subject S is leeg als feit, dus niet leeg.

   

ik begin jargon te praten, plaats mij buiten het begrip, de doorhaling van het subject is begonnen.

   

Het tweede 'leeg' is één teveel.

Het subject S is leeg als feit, dus is het 'iets' zal Gabriel zeggen.

En dat 'iets' kan vervolgens gevuld worden, inderdaad.
Maar dat 'iets' is daarom nog niet leeg, vol, halfvol of wat ook. Dat is reeds een te snelle invulling van dat 'iets'.

Het is op deze manier dat het 'niets' als begrip altijd 'iets' is, maar wel een leeg begrip.

   

De lege verzameling is de verzameling zonder elementen en wordt voorgesteld als een doorstreepte O. Net zoals het lege subject wordt voorgesteld als $.

Jij mag de zaken zien zoals jij wil, ik laat het inpassen bij Zizek en Badiou. Ha ha.

   

Nou ik geloof dat ik wat mis om echt te kunnen aansluiten, of het moet dat gemis juist zijn wat het interessant maakt.
Zelfs wat ik mis weet ik niet helemaal.
Het ontvliegt me steeds, is meer een fantasma met naweeen en dan weer een teken, of tekens in een systeem, en ik stuiter wat heen en weer, zonder nog vat op dat stuiteren te hebben.

Dat met een verticale streep doorhalen van het subject, dat is dus een gebeurtenis die reeds plaats heeft gevonden, en ik weet welke richting het gaat. En wat moet je dan doen, protesteren? Het zijn innerlijke oorzaken in het subject meen ik te weten.

Hoe dan ook, deze site is nu alleen wij nog maar.

   

In. "hoe kunst en filosofie werken" is in hfdst "kunst als spel" blz. 272 de opmerking dat een spel een kader heeft. Ik dacht aan het zinsveld als kader en op die manier een speelomgeving zonder inhoud, maar met regels. Zie jij de zinsvelden op die manier?

   

ik kom in conflict met mijn zorg-belang per zinsveld als speelomgevingen er kunnen zijn zorge-loos, of dan als zorg voor het zorge-loze pas weer geplaatst kunnen worden. Waarbij je teveel theoretiseert achteraf.

   

Ja, alleen kan een mens de spelregels van zijn zinvelden niet kiezen. Die zijn reeds voor haar gekozen, denk aan het ‘Wij verlangen niet naar het goede, wij noemen goed waar wij naar verlangen’ van Spinoza. Dit verlangen kan wel ‘gereflecteerd’ worden om zo de spelregels van mijn zinvelden te doorgronden. En misschien, misschien kan ik dan de regels ietsiepietsie verschuiven.

(Spinoza overgang van het eerste naar het tweede denken, en Kierkegaards overgang van het esthetische denken naar het ethisch-religieuze denken. Op die manier kunnen we misschien de spelregels van onze zinvelden ‘zien’.)

   

Bedankt met je verwijzing naar "Hoe kunst en filosofie werken".
Door het terug beet te nemen ga ik hoofdstuk ‘Het is doen alsof’ (blz 133) nog eens herlezen en zien waar zinvelden en objectgebieden van toepassing zijn. Ik zag het begrip ‘esthetische gemeenschap’ (blz 139) en dat zou een groep mensen kunnen zijn die ongeveer vanuit gelijke zinvelden denken en leven. Ben benieuwd.

   

een tweede lezing vanuit een nieuw begrippenkader is wel eens goed

   

Gelukkig is Gabriel’s begrippenkader ongeveer gelijk aan Zizek/Lacan. Die laatste hebben kennis van drie velden, het reële, het symbolische en het imaginaire.
Bij Gabriel ontbreekt spijtig genoeg het reële, maar zijn zinveld lijkt enigszins op het imaginaire en het symbolische lijkt op de objectgebieden. Daarom is zijn zinveld vaak te gewoon, zonder dat reële. De scherpte is eruit, je kan het zelfs lezen als ‘je eigen smaak’ bvb.
Het ‘doen alsof’ in het artikel van Josef Früchl is doen alsof jouw zinveld een objectgebied is. Het is als laten uitschijnen dat jouw particulariteit universele geldigheid heeft, met andere woorden, de gewone techniek van ideologie.

   

Ja ook taalkundig in super-objecten hanteren zit vaak ideologie. Bij Nietzsche dus ook wel.

Ik was nog wat doorgegaan met Spinoza's "goed is wat je verlangt", het reële is het verlangen om te vreten (die pan macaroni net). Theoretisch is er daarnaast het verlangen om erboven te staan, maar dat is een status-streven, imaginair?
en dan een symbolisch verlangen...filosofie?
Waar zit nu precies dat wat je verlangt?

   

Nou, gelukkig staat dat allemaal uitgelegd in 'Het subject en zijn onbehagen'.
Lucky you!

   

Eugh, Spinoza zegt niet "goed is wat je verlangt". Hij zegt dat wij goed noemen datgene wat wij verlangen, dat is iets totaal anders.
Lees het einde van E3, 9 (Ehtica, derde hoofdstuk, stelling 9)

   

ik haal idd is en noem door elkaar, jammer dus dat Spinoza geen uitspraak doet over wat goed is....

   

Zegt hij niet wat goed is?
Dan lees je toch even zorgvuldig zijn Ethica! Op een maand is dat geklaard. Het zal je helpen de Franse filo’s te begrijpen want Badiou bvb denkt spinozistisch maar zonder substantie.
Ach, het is allemaal zo boeiend, maar niemand kan buiten de originelen.
Weinig over filo’s lezen, alles van de filosoof zelf.

   

Ik was aan een tweede lezing begonnen, maar de vertaling van de wereldbibliotheek is lastig, want bepaalde begrippen worden niet als origineel weergegeven.

   

De Van Suchtelen vertaling bedoel je. Wat bedoel je met "want bepaalde begrippen worden niet als origineel weergegeven."

Soms is idd 'voorstelling' (def 3 tweede deel) bij Van Suchtelen nog iets binnen het eerste weten, soms gebruikt hij het woord 'voorstelling' voor iets dat reeds een idee is. Een 'voorstelling' bij Spinoza is nog geen 'idee'.
Engelse uitgaven malen daar niet om en schrijven overal idea.

Toch is de Van Suchtelen vertaling interessant vanwege het wat oudere gekunstelde taalgebruik, dat verplicht je langzaam te lezen!

Herman Berger heeft een zeer puike 'Handleiding' geschreven genaamd 'De Ethica van Spinoza'. Zeer helder, maar dat valt pas op als je de Ethica enkele keren gelezen hebt ha ha.
Ook het Engelse 'Spinoza's Ethics' van Beth Lord is zeer lezenswaardig.

En nog een reden waarom ik houd van de Van Suchtelen, die hanteert zorgvuldig het Hoofdletter gebruik zoals in de eerste Latijnse uitgave. De modernere vertalingen hebben daar geen oog voor!

Twee jaar geleden ben ik in de zomer op Spinoza-bootcamp geweest! De Spinoza vereniging organiseert elk jaar een studieweek rond de Portugese Hollander en toen stond de Ethica op het programma. Een week kent vijf dagen, de Ethica vijf hoofdstukken, dus elke dag een hoofdstuk onder leiding van specialisten. Ook 's avonds bij een glas wijn ging het over de finesses van Benedictus. Graaf!!

   

Een zinveld is in wezen een multipliciteit die wordt geünificeerd, gedomineerd en georganiseerd door iets wat compatibel maakt wat tevoren niet noodzakelijk compatibel was. Zelfs tot verrassing van betrokkene.
Daarom heeft een zinveld geen schrik van paralogie omdat het juist beslissingen moet nemen die eigenlijk niet te gronden zijn. Of, beter, alleen te gronden binnen het zinveld.

   

Zinvelden, affecten en de Ethica.

Deelhebben van een individu aan een zinveld uit zich ook in affecten: bijvoorbeeld enthousiasme in het politieke, euforische gelukzaligheid in wetenschappen, genieting bij kunstschepping, en een vreugdevol liefdesleven. Deze benamingen zijn willekeurig gekozen dus je zou ze kunnen verwisselen. Het is een verzameling van wat er met een individu gebeurt wanneer het wordt opgenomen in een waarheidsprocedure, wanneer het zich instelt in het teken van de idee.
Spinoza geeft hieraan de naam Blijheid.

Waarheden zijn zoals alle dingen multipliciteiten, hun singulariteit bestaat erin dat zij van een gebeurtenis/affectiones afhangen. De waarheid als multipliciteit bestaat uit de consequenties komende uit die affectiones en zijn derhalve zonder kant en klare grondslag.

Wat is de logica van de consequenties komende uit de verschijning van een gebeurtenis? Hoe verweven de relaties van al die multipliciteiten zich op lokale wijze en organiseren zij een dynamische breuk? Hoe ontstaat het ‘er-zijn’?
Markus Gabriel omschrijft het er-zijn als een verschijnen in een zinveld’. Of, verschijnen is de relaties van het singuliere samenbrengen.

Consequenties kan je omschrijven met de naam compatibiliteit. In dat compatibele horen we Spinoza’s ‘gemeenschappelijke begrippen’ of het singuliere overeenkomende met het gezamenlijke. Het laat zich door dezelfde elementen beheersen.

Een waarheid/zinveld is in wezen altijd een multipliciteit die wordt geünificeerd, gedomineerd en georganiseerd door iets wat compatibel maakt wat tevoren niet noodzakelijk compatibel was. Zelfs tot verrassing van betrokkene. Zo creëert een kunstwerk compatibiliteiten tussen dingen die tevoren als gescheiden werden opgevat.

Een waarheid verkrijgt dus haar ‘waarheidslogica’ in de situatie (zinveld) waarin ze verschijnt. Dit is wat Spinoza omschrijft als het adequate weten, gegroeid in het gemeenschappelijke geaffectioneerde begrijpen.

Bestaat er dan een universeel filosofisch subject? Want een filosofische incorporatie is niet dezelfde inlijving als bij de politieke militant, de kunstenaar, de wetenschapper of de minnaar. Toch geeft filosofie toegang tot een consistent denken of, met een ander woord, tot een zinveld.

De operaties van identificatie van een verschijning of de onderscheiding, en, de verschijning denkend begrijpen als logische unificatie zijn filosofische handelingen. Haar als immanente en affirmatieve krachten inzetten is de taak.

Als een waarheid/zinveld een uitzondering is op de wetten van de wereld, dan moet men kunnen uitleggen waarin deze uitzondering zich onderscheid. In het uitzonderlijk toont zich Lacan’s reële! Dat reële is inderdaad niet de realiteit van de wereld maar de Glans der dingen dat zich toont in het event en zo het onderscheid creëert.

Maar waarheid in een zinveld onttrekt zich aan het encyclopedisch weten omdat het een generisch proces vormt vanuit het event zonder dat we reeds een standaard weten hebben dat er simpelweg op aansluit.
Een verschil tussen het subjectieve proces en de subjectivering die de wijze uitmaakt waarop een waarheidsprotocol zich van binnenuit logisch subjectiveert, kan ook via Kierkegaard bekeken worden.

Ook Spinoza’s intuïtie kan aansluiting geven bij het ‘zien’ van een event. Jouw intuïtie is de schakel tussen de subjectivering geïnitieerd door het event en het subjectieve proces dat zich voltrekt. Maar hoe kunnen we de subjectivering op een overtuigende wijze uiteen zetten? Hier brengt Markus Gabriel’s tweedeling van objectgebieden en zinvelden een mogelijkheid door te tonen wat mededeelbaar is en wat deelbaar is.

De compatibiliteit in een subjectiveringsproces vormt als zinveld een subjecteenheid. ‘Ieder zijn waarheid’, meestal sceptisch geformuleerd, is waar voor zinvelden. Vandaar dat de ethiek die het kan dragen aansluit bij Spinoza’s Ethica.

   

En dan lijkt het logisch dat er steeds meer subculturen komen, waar men zich bijvoorbeeld druk maakt om de ontologische status van wiskunde, of wie er bij het voetbal wint.
Ik stel me daarbij voor dat de waarde-nivellering, voor een individueel zinsveld, waar men zich soms toch denkt te kunnen onderscheiden, voor grote spanningen zorgt, als men al daardoor nooit meer bezig wil zijn met vergelijkend warenonderzoek.
Ik zou zeggen, de anti-monocultuur, schiet de andere kant op door, of eigenlijk is niet te rijmen dat juist qua ondernemingen wel monopolies ontstaan.

   

Jij komt graag tot besluiten waarin je incalculeert wat ‘men’ mogelijks doet, niet?
Zelf doe ik dat zelden dus tja, jouw besluit kan ik niet inschatten.

   

Als er geen voorspellende kennis zit in kennis, is het waardeloos...

   

Voorspellende kennis in objectgebieden of in zinvelden?

In objectgebieden is de voorspellende kennis/kracht meer meetbaar en daardoor logischer bepaalbaar.
In zinvelden is de voorspellende kennis/kracht veel minder tot uitgesloten, daar is het veeleer ideologisch verlangbaar of wensbaar. In een zinveld kan je alleen wensen dat andere de dingen op dezelfde manier zien.

   

ik denk dat de ontologische status van zinsvelden voldoende voorspellend is voor bijvoorbeeld Amazon om alvast de boeken naar het magazijn te brengen.

   

Je hebt gelijk dat ik vanuit mijn zinsvelden boeken bestel, idd. Maar Amazon brengt veel boeken niet voorspellend naar haar magazijnen. Wel voorspelbare ‘succes boeken’ doch veel is alleen onder ‘print on demand’ te verkrijgen juist omdat men het niet kan voorspellen.

Amazon's werking blijft vooral in wat Gabriel het gebied van de objecten noemt en is dus idd enigszins als voorspellende kracht meetbaar en logisch bepaalbaar.

Maar jij had het over een ander voorspelbaarheid.

   

Dat waarde-nivellering voor grote spanningen zorgt waardoor men nooit meer bezig wil zijn met vergelijkend warenonderzoek. Is dat zo?

   

het is iets dat ik zie, al heeft "spanning" verschillende (ook positieve) betekenissen binnen een zinsveld.

   

De vraag of "voorspelbare gebeurtenissen" impliciet van iets kennis maken, of andere "soorten" kennis reduceren tot zoiets als vulling...
Een objectgebied, als is het een ontologische provincie, heeft het in zich "werkelijke kennis" (die met voorspellende waarde) te bevatten, over dat objectgebied natuurlijk. Maar nu een zinsveld, kan dat meer zijn dan "vulling"?
Is het objectgebied dan de krokante korst en het zinsveld de duistere vulling van de bitterbal?

   

“Is het objectgebied dan de krokante korst en het zinsveld de duistere vulling van de bitterbal?”

Laten we Gabriel consequent volgen.
Een objectgebied bevat een bepaalde soort objecten waarbij de regels die deze objecten met elkaar verbinden vaststaan.
Eén van die gebieden is het universum en dat is het gebied van de natuurkunde. Er zijn vele zaken die niet in het universum voorkomen, zo wordt een TV-serie niet natuurkundig onderzocht maar bvb naar verhaallijn. Het universum is slechts een ontologische provincie naast tal van andere objectgebieden.

“Maar nu een zinsveld, kan dat meer zijn dan "vulling"?”
Een zinveld kan volledig op zichzelf bestaan, zeker. Het moet daarom geen vulling zijn van een objectgebied.

Mij lijkt het eerder andersom te gaan, objectgebieden worden ingevoegd in een zinveld.
Dus, óf een objectgebied staat volledig op zichzelf.
Of een object uit een objectgebied wordt gebruikt en komt zo tot bestaan als verschijning in een zinveld.

Een voorbeeld. De rechtspraak is een objectgebied en in dat gebied is bvb het gevangeniswezen opnieuw een objectgebied. De optelling van het aantal gevangenen in Nederland vormt op zich weer een objectgebied. Stel nu dat er X-aantal gevangenen de Marokkaanse nationaliteit hebben, dat is als objectgebied een loutere optelling.
Wanneer Wilders dit X-aantal invoegt in een betoog dat Marokkanen karakterieel voorbestemd zijn tot misdaad, dan wordt dit cijfer onderdeel van een zinveld.

Dus om jouw hartige snack metafoor te volgen, een stuk objectgebied is de duistere vulling van de zins-bitterbal.

   

“De vraag of "voorspelbare gebeurtenissen" impliciet van iets kennis maken, of andere "soorten" kennis reduceren tot zoiets als vulling...”

“Voorspelbare gebeurtenissen” die van iets kennis maken bestaan dus vooral in het universum als objectgebied, bvb scheikundige proeven tonen in de proef de opgeborgen (impliciete) kennis.
Maar spreken over voorspelbare gebeurtenissen in sprookjes als objectgebied wordt iets moeilijker.

   

Ik had een gedachte over een vlies (trommelvlies bijvoorbeeld) dat de scheiding is voor buiten het hoofd. (objectgebieden) en binnen het hoofd (zinsvelden), waarbij buiten het hoofd het gaat over regels en wetten, en binnen het hoofd over betekenissen en waarden.
Nu vind ik het dus moeilijk om de bitterbal binnenstebuiten te keren.

Wat ik wel belangrijk vind , is dat je niet te ver in de abstractie van het objectgebied gaat ( te ver van het hoofd) en niet te ver in abstractie van zinsvelden (te ver in het hoofd). Het reele zit toch in de buurt van dat vlies...

   

Laat die bitterballen, Amazon, vliezen, waardenivellering, buiten, binnen, ver en kort van het hoofd en wat nog.

Heb het gewoon over objectgebieden en zinvelden. We weten toch wat ze zijn en hoe het werkt. Gabriel biedt toch voldoende terminologie, waarom er nog bij verzinnen?

   

Telkens weer opnieuw beginnen...dat is wat filosofie volgens Gabriel inhoudt.

"Waarom we vrij zijn als we denken" ligt al klaar. Zizek geef ik op. Dat is me te warrig. Althans dat boek. Maakt angst los, wat misschien volgens Heidegger juist goed moet zijn, maar waar ik wel genoeg van heb.

Wat ik in ieder geval van Gabriel overneem (al is het enorm mind-centrisch ) is de veelvoud aan objectgebieden en zinsvelden, waardoor ik de hoop op moet geven op algemene consensus onder mensen, maar goed dat wist ik ook wel.

   

Zizek is niet warrig, maar hij denkt lacanees en dat vraagt studie. Maar je ging er toch niet vanuit na één boek een denker te kunnen volgen?
Toch ben ik er zeker van dat alleen een denken dat vanuit het subject denkt iets kan tonen wat anderen niet kunnen zien.

"Waarom we vrij zijn als we denken" is een gewoon filosofisch overzicht boek, niks mis mee maar niks bijzonder. Maar Gabriel gaf met zijn ander boek een mooie Nederlandstalige inleiding in Badiou. Of, zo lees ik het toch.

   

Nou, ik hou het maar wat lichter. Make art not war. Vrijblijvend en speels. De vegetarische bitterbal.

Zizek is mij een beetje te gefascineerd door de lelijke kanten van het subject, waardoor ik eigenlijk alleen nog maar naar zijn acteerwerk kan kijken tijdens het lezen. Zoals je ook wel eens met films hebt, waarbij je alleen nog maar let op hoe er geacteerd wordt en het verhaal er gewoonweg niet mee toe doet.

Eigenlijk is dat met Markus ook al een beetje zo, het acteren is belangrijker dan de boodschap, want de boodschap is banaal.

   

Dat de boodschap banaal lijkt kan zijn. Freuds boodschap dat het ‘ik’ geen baas in eigen huis is, is ook banaal. Maar dit doordenken tot zijn consequenties is dan weer niet banaal.

Zizek is gefascineerd naar alle kantjes van het subject, zelfs naar een mogelijke doorbraak uit ons fantasma om zo onze subjectpositie enigszins op het spoor te komen en te kunnen bijschaven. Dat lijkt mij toch niet zo banaal.

Maar je kiest voor ‘vrijblijvend en speels’ zeg je, ieder zijn zinveld.

Toch was het een lange boeiende draad, bedankt.

   

21 februari, Spinoza overleed 340 jaar geleden.

   

Ik vind het bijzonder wat hij deed, voor die tijd zeker. Heb je de wijze stemwijzer als gedaan? Daar zit de partij DENK achter die zichzelf/hun gedachtengoed gelijk gesteld hebben met Spinoza. Ik kwam op Thoreau/GL uit...Mijn vrouw op Artikel 1.

   

Artikel 1/Rawls

   

Toch best vreemde vragen, niet? (Zonder nuances.)

Mill 82%
Spinoza 45%
Thoreau 0%!

   

ah je had nog een positieve,

ik had thoreau 45% boeddha 45%, er is dus geen denker voor mij, zal het zelf moeten doen...

   

het is grappig, maar er klopt weinig van denk ik

Spinoza zou er uitkomen als je volkomen zuivere rede had gehanteerd, sure....de smalende commentaren bij thoreau, ja het ideaal van in harmonie met de natuur, maar weet ie eigenlijk wel wat natuur is?

   

En, schiet de lezing van "Waarom we vrij zijn als we denken" van Gabriel een beetje op?
Wat vind je van zo'n algemeen overzicht?

   

Ik ben toch nog eerst: "Waarom de wereld niet bestaat" in het NL-printboek aan het lezen, want ik miste wat bij het Engelse ebook. Maar ik was niet zo in orde dus het gaat maar slow.

Bovendien op Netflix de docu "requiem for the American dream" met Chomsky aan het kijken, op dit moment zeker actueel. Verbazingwekkend hoe paranoia je dan wordt over complotten om solidariteitsgevoel weg te krijgen bij het volk.

   

Dan wandel ik op rustiger wegen.
Het Voorwoord van 'De fenomenologie van de geest' van Hegel spit ik uit samen met 'The most Sublime Hysteric - Hegel with Lacan' van Zizek.
(De drie laatste boeken van Slavoj gaan bijna geheel over Hegel dus werd het tijd Georg Wilhelm zelf eens bij de horens te pakken.)

Complotten en hun theorieën verspreiden zijn nog de enige reden waarom nieuwsuitzendingen door de jaren heen bewust verschoven zijn van louter berichtgeving naar 'angstmakers'.
Angstige mensen krijg je makkelijk tegen elkaar opgezet en onderdrukt. De dagelijkse porties praatprogramma's vervullen prachtig de ondermijning van wat jij zegt: het solidariteitsgevoel weg te krijgen bij het volk. Graag doet zo'n info en duidingprogramma zich voor als emancipaties terwijl het flitsend oppervlakkig van het ene item naar het andere springt en ‘leuk’ de boel verziekt.

Er zit meer ethiek in een derderangs B film dan in 'De wereld draait door'.

   

Als je wilt: hou mij maar op de hoogte van de Hegel/Zizek studie. En inderdaad, overal angstbeelden of onbenulligheden. Bij de angstbeelden de neiging om alleen aan jezelf te denken, bij de onbenulligheden een vervreemding die je vatbaar maakt voor angstbeelden.

   

LeonH,

“Als je wilt: hou mij maar op de hoogte van de Hegel/Zizek studie.”

Heb jij enig idee over de luwte op filosofie.be?

Als je de site opent zie je op het beginscherm 14 blogs met onderaan ‘After Trump’ van Aurora dat eind november startte.
In totaal zijn er sinds eind november 13 blogs geopend. Naast Aurora heeft Areniers er drie geplaatst, Steven vier, Siger één en jij ook vier. Dertien onderwerpen verdeeld over 5 mensen in een tijdspanne van iets meer dan drie maanden.
Het laatste blog ‘Onbehagen’ ging al snel over een boek van Zizek dus kan ik me voorstellen dat wie dat niet gelezen heeft geen interesse had om mee te denken. Ook de connectie met een boek van Gabriel was vaak vertrekpunt in ‘Onbehagen’, twee filosofieboeken die dus weinig tot de belangstelling spraken bij de bezoekers van de site. Zo kregen de begrippen objectgebieden-zinvelden geen of oppervlakkige belangstelling van anderen.

Het lijkt dat filosofie op filosofie.be weinig interesse heeft. Of toch de meer concrete filosofie met verwijzingen naar filosofen als bvb Kierkegaard en dergelijke. De inbreng van Areniers werd bijna alleen op hoongelach onthaald omdat men zich verslikte in een ‘d/t’ en niet verder keek.

Dus Hegel en zijn vertakkingen in ‘de filosofie’ zal vermoedelijk ook weinig mensen interesseren.

   

Mij interesseert het, maar goed.

Toen wij, met name ik, even een poosje stil was, zag je weer een voorzichtige beweging. Het ligt aan mij, of athans ik kan hier weer leven krijgen, door mij afzijdig te maken. En dat ga ik dan maar doen.

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie