Ethische intuïtiepomp

In de blog: zero reacties: 113 pdf print

Een intuïtiepomp, zoals Dennett dat noemt, heeft niet de status van een gedachte-experiment volgens een logische redenering. Het is een illustratief voorbeeld van bepaalde intuïties die de schrijver heeft of kent en onder de aandacht wil brengen. De intuïtiepomp is hiermee politiek. Het gaat om het verkrijgen van aandacht voor een zienswijze.

De zienswijze mag filosofisch zijn, of natuurwetenschappelijk, maar in het taalspel blijft ze vooral politiek ingezet, en de politieke dimensie vertroebelt definitief de eventuele wetenschappelijke of filosofische kant. Objectieve conclusies zijn niet langer mogelijk, maar direct al weer ook politiek.

Een gedachte-experiment volgens een logische redenering kan over ethische vraagstukken weinig zeggen. Het beroemde gedachte-experiment van Gallilei, dat van de lichtere steen die aan de zwaardere steen gebonden zou worden, waarbij als ze beide verschillende valsnelheden zouden hebben, twee contradictoire uitkomsten zouden ontstaan voor de valsnelheid van het gecombineerde object. Iets dergelijks lijkt voor ethiek niet mogelijk. Nemen we bijvoorbeeld de stelling: lichtere vergrijpen hoeven minder streng gestraft te worden dan zwaardere vergrijpen. Het is direct intuïtief duidelijk dat een combinatie van de twee vergrijpen een zwaarder vergrijp geven, en dus een zwaardere straf benodigen. Een idee dat een combinatie van een lichtere straf en een zwaardere straf netto een lichtere straf dan de zware straf moeten geven is alleen denkbaar als gedacht wordt dat een persoon die de lichtere vergrijpen doet een minder erg persoon is dan de persoon die de zwaardere vergrijpen doet, en dus een persoon die een licht vergrijp doet in principe gradueel minder erg is dan een persoon die een zwaar vergrijp doet, en dus een persoon die een zwaar vergrijp doet en een licht vergrijp qua gradatie minder erg is dan een persoon van alleen het zware vergrijp. Maar intuïtief weten we dat iemand die beide doet, het lichte en het zware vergrijp, erger is dan alleen het zware vergrijp.

De conclusie kan zijn dat aan de mate van ernst van een vergrijp op zich niet afgemeten kan worden hoe erg een persoon is. Alleen aan de mate van herhaling van vergrijpen.

Het hele idee van lichtere vergrijpen minder streng bestraffen en zwaardere vergrijpen strenger bestraffen verliest dan wel enige grond. We weten niet hoe erg de persoon is voor een individueel vergrijp, totdat we kijken naar het aspect van de herhaling van vergrijpen.

Nu is deze conclusie (denk ik) eerder een logische redenering, maar de intuïtie werd wel degelijk aangesproken, iemand die zowel een licht vergrijp als een zwaar vergrijp pleegt (herhaling van vergrijpen) is erger dan iemand die dat niet doet, en dus is het toch een ethische intuïtiepomp.

Dus als je dan in de praktijk stelt dat iemand om het stelen van een brood, omdat dit het zoveelste vergrijp is, misschien streng gestraft zou moeten worden, en iemand die 1 keer wordt betrapt op het doden van een ander misschien helemaal niet, dan is dat iets dat logisch beredeneerd kan worden, maar tegen intuïtief is en toch volgt uit de intuïtie.

Mogelijk is onze rechtsorde het resultaat van een ethische intuïtiepomp. Men is gradueel erger naarmate de vergrijpen zwaarder worden, of het aantal vergrijpen toeneemt.

Over de vraag hoe erg men als persoon is bestaat geen wetenschappelijk objectief antwoord meer. Het is allemaal politiek geworden.

Het gedachte-experiment als logische redenering kan geen uitspraak meer doen over in dit geval ethisch straffen.

Intuïtief kan ik zeggen dat trial and error, pragmatisch, nog een uitweg kan zijn aan de politieke willekeur met betrekking tot strafmaten, maar dan begeef ik me ook op het politieke vlak. Bovendien heeft pragmatisme zeker het nadeel dat soms de strafmaat niet klopt met hoe erg de persoon is.

En er is dus blijkbaar geen uitweg. Objectieve conclusies over ethische kwesties zoals strafmaten zijn niet mogelijk, want die zijn steeds op intuïties gebaseerd en blijven politiek. De politieke dimensie vertroebelt definitief de eventuele wetenschappelijke kant.


Tags
geen tags

Reacties (113)

   

Als we de harde wetenschap als metafoor nemen voor de ethische wetenschap, zou deze ons misschien nieuwe impulsen kunnen geven ondanks de weerstand die nu eenmaal regeert in de ethische wetenschap deze zaken voor eens en voor al vast te leggen en de moraal vast te leggen in wetten in plaats van altijd maar mee te gaan met de wisselende krachten uit de politiek en samenleving en we weer in fase komen met de natuurlijke golfbewegingen vastgelegd in eenvoudige basisregels zonder steeds maar weer het licht te verdampen.

De vraag naar de relevantie tussen zware en lichtere vergrijpen zou echter niet geheel hoeven te vervallen als we de ethici eens vast zouden kunnen leggen aan een kennisverwervend programma in plaats van hap snap maar een beetje de waan van de dag te volgen en de grip van de relativistische moraal te verliezen. Ik ken geen wetenschappelijke ethicus die ooit gevraagd wordt of hij al vooruitgang heeft geboekt. Meestal is het falsificatieproces al efficiënter dan de ethicus die nog in de kantlijn rommelt.

Een directe communicatie met harde wetenschappers zou tot een uitkomst kunnen leiden, de misverstanden en spraakverwarringen daargelaten.

   

Wies,
wat is precies "harde wetenschap"? Daar bestaat een intuïtie over, als iets materieels, chemisch, of in ieder geval met eenduidige experimenten is er steeds maar 1 uitkomst. Ook hier zitten we in politiek vaarwater. Want de mate waarin men "harde wetenschap" bedrijft wordt gelijk gezien met de mate van betrouwbaarheid en bruikbaarheid. En dus gaat er dan meer geld naar toe.

   

Sterrenkunde is een harde wetenschap maar volgens mij gaat daar niet veel geld heen. De geldstroom wordt meer bepaald door politieke en economische belangen, lijkt me. Onder harde wetenschap vallen volgens mij de bèta vakken.
Maar nu ik er zo eens over nadenk zouden we op het gebied van waarden en de moraal best wel wat uit de sterrenkunde halen. Je houden aan de wetten bijvoorbeeld,
sterren zijn daar heel goed in.

   

[Je houden aan de wetten bijvoorbeeld]

Klinkt mooi, zich aan de wetten houden. Maar welke wetten? Gewone parkeerwetten die begrijpen we nog en meestal houden we er ons aan. Maar economische 'wetten' die bedrijven doen besluiten hun fabriek in Europa te sluiten omdat er meer financiële winst te halen is in lage loonlanden, moeten we zo'n systeem bestendigen onder het motto, hou je maar aan de wet? Moraal uit de sterrenkunde halen?
Zelfs medemenselijk links friemelt maar wat in de marge van 'onze welvaart maatschappij' door te stellen dat we het zoveel 'beter hebben dan vroeger'. Zij zien niet dat ze de slippendragers zijn van het systeem! Oplossingen zullen niet komen van gedachte-experimenten maar van experimenten waar we nu nog geen gedacht van hebben.

Misschien dat de ethische intuïtiepomp aanzetten geeft om buiten de gevestigde logica te denken. Medemenselijk links is verworden tot logisch onderdeel van het systeem.

   

LeonH,
gebruik jij het begrip politiek in de betekenis van aard, gewoonte, gebruikelijk ...?
Zoals in: de politiek van dit bedrijf is ... (vul maar in).

   

Politiek als praktijk van het behartigen en verdedigen van belangen. De kern van wat ik hierboven zeg is toch wel dat definitief een objectieve kijk hierdoor onmogelijk wordt, maar dat kan natuurlijk ook weer gelden als politieke uitspraak (en dan kan je het oneens zijn)

   

Ik zat meteen met dezelfde vraag: in welke betekenis gebruik je het woord 'politiek' hier? Ik zocht het op Wikipedia:Politiek is de wijze waarop in een samenleving de belangentegenstellingen van groepen en individuen tot hun recht komen - meestal op basis van onderhandelingen - op de verschillende bestuurlijke en maatschappelijke niveaus.

Is 'politiek' bij jou hier 'wanneer het om eigen belang gaat'? Dat er belangen mee zijn gemoeid, dat het dus te subjectief is of zo???

   

Ja, een mooie bevestiging trouwens is het begrip belangentegenstellingen. Dat heeft de schijn van objectiviteit, maar zit alsnog vervat in het politiek discours, waardoor men het oneens kan zijn dat er in belangen tegenstellingen zitten. Moet je die tegenstellingen bewijzen dan is er *altijd* een ja-maar mogelijk.

   

Ook al meteen een tweede vraagje: wat betekent het dat een mens 'erg' is. Bedoel je daarmee 'slecht', dus 'hoe slecht een mens is'? Kan men bepalen hoe slecht (erg) een mens is? Is de slechtheid van een mens te bepalen op basis van het aantal van zijn fouten die hij in 't leven doet? Staat daar dan een bepaald getal op? Hoeveel fouten moet iemand gemaakt hebben om als 'erg' (of slecht) bestempeld te moeten worden?
Of de zwaarte van een vergrijp of fout, maakt die of we een mens de stempel 'slecht' mogen geven?
Of zijn wij allemaal gewoon 'goede mensen' die soms of heel soms eens iets fout doen?

Zo'n beetje van: is de mens te herleiden tot de optelsom van zijn daden?
Wat me doet denken aan het oud Rooms-Katholieke gedachtegoed dat je later, als je sterft zult worden beoordeeld op basis van je aantal zonden en zwaarte van die zonden (kleine of doodzonden) of je naar de hemel, het vagevuur of de hel moest.

   

Even kort vanwege werk, later wat langer. Inderdaad politiek gaat om belangenbehartiging. Waarschijnlijk ontsnappen we daar nooit aan, maar het zou mooi zijn als dat werd erkend (is mijn belang).

   

Livinus, "erg" is een ander begrip dan "slecht". Je hebt slechte timmerlieden, maar geen erge timmerlieden. Je hebt slechte criminelen, die dus niet goed zijn in criminaliteit, en erge criminelen die dus wel goed zijn in criminaliteit.

Dus "erg" in de betekenis van goed zijn in criminaliteit.

   

'erg' dus in de betekenis van 'zeer'?
Zoals 'hij is erg ziek, hij is heel ziek, hij is zeer ziek'.

En dus niet: het is erg met hem gesteld, het is slecht met hem gesteld.

Toch wel weer goed om vooraf te weten. Dankuwel.

   

Lichte en zware vergrijpen zijn gewoon in de wet zo vastgelegd daar is consensus over maar in de strafmaat zit de ruimte. Het lijkt mij wel logisch dat als je een zwaar vergrijp pleeg en daarna twee lichtere, dat dat op een of andere manier beloond zou kunnen worden. Je bent dan op de betere weg, zeg maar.
We zijn al eeuwen bezig met de vraag waarom we eigenlijk straffen. Is dat ter bescherming van het volk of wil men vergelding. Daar zijn we nooit helemaal uitgekomen, alle twee waarschijnlijk maar zeker zijn we daar niet van.
Misschien is het niet zo'n gek idee om eens te kijken naar de lijn van opvolgende misdaden en een soort beloningsstelsel in te voeren, daar waar nu sprake is van een soort willekeur bij welke rechter je terecht komt. Net als het beloningsstelsel dat je eerder vrij komt uit de bak bij goed gedrag.

   

Wies,

Bescherming en vergelding, liggen die wel zo ver van elkaar als wij in onze "rationele" cultuur willen?
Als een kind verkracht is geweest, is de eerste emotie toch de roep om veiligheid, omgezet in de collectieve wraak, vergeldin. De rede reguleert deze krachtige emotie tot straf of behandeling. Het doel - bescherming van kinderen - lijkt me het hele scenario door te gelden?

Al deze fases kunnen hun functie hebben.

   

Je speelt vals , Siger, je vervlecht de twee en zegt dan dat er niet zoveel verschil is
maar het is niet vlas dat je vlecht waar touw uitkomt.
Vergelding vinden we eigenlijk niet zo'n mooie eigenschap daarom verbloemen we hem meestal, zoals jij hier doet, toch zal vergelding aan elke fase ten grondslag liggen.
We willen onze boosheid te gelde maken anders denken we te barsten.

   

Het zou valsspelen zijn om de twee (bescherming en vergelding) te vervlechten, als ze niets met elkaar te maken zouden hebben.

Dat is niet het geval: het ene kan niet zonder het andere, al zullen moderne mensen het aspect "vergelding" graag minimaliseren of helemaal vergeten. Toch lijkt alles wat we vrijwillig doen, te beginnen met emotie, "hartstocht", "aandoening", waarna verdere actie door de emotioneel opgeroepen rede kan aangestuurd worden

Je schreef zelf nog wel: "...is dat ter bescherming van het volk of wil men vergelding. [...] alle twee waarschijnlijk..."

Dus wie is er nu aan het vervlechten?

   

Dag Leon,

ik bleef wat hangen bij volgende zin "Over de vraag hoe erg men als persoon is bestaat geen wetenschappelijk objectief antwoord meer. Het is allemaal politiek geworden."
Zou je dat wat verder kunnen toelichten en duiden? Dank bij voorbaat.

   

Zodra er een intuitie aanwezig is in een oordeel over een persoon, is het belang van de mens bevestiging krijgen voor de intuitie, en dus een politiek belang. Het gaat dan niet om hoe die persoon werkelijk is (objectief) maar om het eigen belang ten aanzien van dat oordeel.
Zo hebben sommige mensen er baat bij als anderen als boemannen gezien worden, en demoniseren dan bijvoorbeeld de gedragingen van anderen door intuities van het publiek aan te spreken (intuitiepomp). Zo zijn dan ineens alle zwarten/marokkanen/vluchtelingen uit op het verkrachten van jouw dochter. De intuitie van bescherming van jouw dochter zit heel diep, en dan is direct het negatieve gevoel bij de bevolkingsgroep waar sommigen dat willen.

   

[door intuïties van het publiek aan te spreken (intuïtiepomp)]

Nu begrijp ik je begrip!
Een intuïtiepomp activeert een reeds bestaand krachtenveld (bv racisme of afgunst) zodat de belangen die je behartigt verwezenlijkt kunnen worden. Of minstens een boost krijgen, vandaar de ‘pomp’ metafoor.

Zoals sommige Engelse kranten stellig beweerden dat Engeland elke week 350 miljoen Pond pompt in het verspillende Europa! En de stemming van de vrije bewuste mensen democratisch richting ‘Out’ ging door deze afrekening te verbinden met afgunst.
(Hoewel, voor sommigen is afgunst geen bepalende reden in ons gedrag. Als mensen het nodige hebben gunnen ze een ander van harte hun rijkdom klonk het bij de salon socialisten van Tony Blair en ‘de Derde Weg’.)

   

Over hoe men als persoon is, bestaat daar denk je een objectief oordeel over?
heeft daar ooit een wetenschappelijk objectief antwoord voor bestaan?
Hoe zou jij bvb over mijn persoon een wetenschappelijk objectief oordeel maken?

Ik kan het ermee eens zijn dat eigenbelang in het oordelen over anderen geen hoofdzaak zou mogen zijn of worden. Alle Marokkanen veralgemenend gaan beoordelen als verkrachters omdat mijn dochter door een Marokkaan werd verkracht lijkt me inderdaad geen goede conclusie, die is inderdaad heel subjectief en gemaakt vanuit intuïties. (Ik denk wel dat ik vanuit intuïtie alvast wat kwaad mag zijn op die ene Marokkaan die mijn dochter verkracht heeft?).

Ja, oordelen over anderen...toch niet zo simpel hé? Ik vrees dat er ook geen wetenschappelijk antwoord is om juist te oordelen.
Ik denk dat eigenbelang soms toch noodzakelijk mag meespelen. Als we met een psychopathische seriemoordenaar te doen hebben, dan mag de intuïtie toch wel bepalen dat we onze samenleving tegen die mens mogen beschermen en hem interneren, zelfs indien we zijn gedrag niet kunnen logisch verklaren (als we dus niet weten wat psychopathie is en niet weten dat het een ziekte is)? Wat denk jij?
Op welke wijze zouden we volgens jou mensen moeten beoordelen?

   

LeonH,

Je wil dus aangeven dat veel maatschappelijk gedrag helemaal niet ethisch is ook al doet het zich zo wel voor. Bijvoorbeeld de verontwaardigde betogingen en oproer in Wijk bij Duurstede toen men plots wist dat er een 'pedo' in de wijk woonde.
De ethische intuïtiepomp is dus helemaal niet ethisch! Dan moet ik mijn schrijven van 11:55 bijstellen. Er valt niets te verwachten van de ethische intuïtiepomp want ook al zet je ze in voor ‘iets goeds’, het middel blijft dubieus en schandelijk.

   

Ursula,
de ethische intuitiepomp kan verkeerd gebruikt worden, alleen bestaan er ook alleen binnen de intuities beoordelingscriteria voor wanneer het verkeerd of juist gebruikt wordt. Het is allemaal politiek. Ook wat Dennett doet met zijn intuitiepompen (het is misschien verstandig om zijn introductie van het begrip na te zoeken) om het begrip vrijheid en causaliteit in een helder verband te zetten.
Als we er maar op bedacht zijn.
Pragmatisme ligt als antwoord voor de hand, is alleen vrij willekeurig.
Er blijft voor een zuiver oordeel weinig over. Ik denk dus wel dat logische deducties, binnen het politieke spel, met dubbelzinnige begrippen die enkelzinnig worden toegepast, mogelijk blijven.
Schijnzekerheid of polariserend.
Qua "gevoel" druk ik hier iets uit van onmacht. Ik zie mensen die onmacht niet erkennen, met alle gevolgen vandien.

   

Livinus,
mijn intuitie zegt dat alle slagers, die met dierenlijken en bloed in de weer zijn, ongevoelige en verbeeldingsloze mensen zijn. Ik zou de maatschappij tegen dat soort mensen willen beschermen. Waar ligt de grens? Een psychopaat is misschien ook ongevoelig en verbeeldingsloos. Die eigenschappen op zich kunnen zeer belangrijk zijn onder bepaalde extreme omstandigheden om de soort te laten overleven. Op basis van die criteria kijken we echter niet gauw, omdat die extreme toestanden er niet zijn. Maar als je dan een trolleyprobleem bekijkt, denk je dat de werkelijkheid vol zit met extreme toestanden. Dat is toch wat eigenaardig.
Je moet om die dikke man op het spoor te duwen namelijk best ongevoelig en zonder verbeelding zijn, anders kan je het niet.
En aan de ene kant onegvoeligheid en verbeeldingsloosheid als rationeel zien (je redt meer mensen) en aan de andere kant de maatschappij willen mogen beschermen tegen psychopaten, dat is contradictoir.
Er is dus politiek, en daarbinnen logica, en niet andersom.

   

Dag Leon, voor we achter gaan lopen, mag ik mijn vorige vragen eerst nog even herhalen?

Over hoe men als persoon is, bestaat daar denk je een objectief oordeel over?
heeft daar ooit een wetenschappelijk objectief antwoord voor bestaan?
Hoe zou jij bvb over mijn persoon een wetenschappelijk objectief oordeel maken?

Wat denk jij dat we met een seriemoordenaar moeten doen? De intuïtie zegt dat we die mens zouden moeten interneren om de grotere samenleving te beschermen (eigenlijk een verwante situatie van het trolley-probleem, namelijk kiezen tussen 1 mens zijn vrijheid afnemen of de veiligheid van vele mensen in het gevaar houden).
Wat is jouw alternatief voor het intuïtieve en het 'politieke' ingrijpen?

   

PS: ik zie de tegenstrijdigheid niet in je bewering "aan de ene kant ongevoeligheid en verbeeldingsloosheid als rationeel zien en aan de andere kant de maatschappij willen mogen beschermen tegen psychopaten". Kan je dat wat duidelijker toelichten?

   

Nee,nee,niet.
Dat zijn geen echt constructieve vragen Livinus.

De rechtsorde sluit gewoon mensen op, en heeft wapens nodig om mensen in hechtenis te nemen (de meesten zullen het niet willen) en gebruikt dus die wapens. De rechtvaardiging voor een rechtsorde is politiek en gebaseerd op intuities.
Een alternatief zoals geen wapens, niet hebben en niet gebruiken, is onrealistisch.
Ik zou wel een alternatief willen, zoals iedereen in virtualiteit (een soort Matrix) waarbij echte schade beperkt wordt en echte interactie (bemiddeld) wel mogelijk is.
Maar een dergelijk idee is fantasie en beperkt zich slechts tot voorkomen van werkelijke schade.
Dan kan je filosofisch het begrip "schade" nog eens bekijken. Geldt niet "door schade en schande wordt men wijs"? Maar goed de al te definitieve schade (dood) maakt natuurlijk dat je aan die wijsheid niets hebt.
Belangentegenstellingen blijken een praktijk, maar ik zou niet willen opteren om die, door bijvoorbeeld medicalisatie, op te lossen. Belangentegenstellingen geven politiek, geven de onmogelijkheid van objectieve kennis.

   

Hoezo, geen constructieve vragen? Toch ook geen destructieve mag ik hopen?
Het zijn gewoon vragen Leon waar ik graag een gewoon (of zo je wenst ongewoon) antwoord op kreeg. Misschien heb je dat antwoord niet, geen probleem dan. Zou toch fijn zijn mocht je het even doen (ook al vind je het geen constructieve vragen, want mij belangen ze wel sterk aan, je zou er mij een plezier mee doen).

Het gaat hier toch om 'hoe het ethisch zou mogen gaan' en niet over hoe het concreet in de wereld soms aan toe gaat. Ik ben persoonlijk ook niet blij met het rechtssysteem in de wereld, zeker niet in sommige werelddelen.
Het mag waar zijn dat de rechtsorde gebaseerd is op intuïties. Waarop zou rechtspraak volgens jou moeten gebaseerd zijn in plaats van op intuïties?

Kijk, ethiek is geen objectieve wetenschap, wat goed en kwaad is wordt altijd subjectief geoordeeld en moet per definitie misschien dan wel 'politiek' zijn zoals jij het wil noemen (bij het woord politiek denken we nogal makkelijk aan regeerkunst met ministers en dergelijke hé). Met de jaren krijgen we wat meer psychologische en wetenschappelijke inzichten en die dragen soms bij om onze ethische principes bij te stellen.

Ethiek evolueert (misschien gelukkig maar, we zijn geen holbewoners die elkaar de kop in slaan), en ja, dat gebeurt ook veel door schade en schande. Zo heeft de psychologie en pedagogie met de jaren ingezien dat we meer aandacht voor de gevoelens van een kind moeten hebben of dat we babies bij de geboorte meteen best op moeders buik leggen, een warm lichaamscontact geven om een geborgen gevoel te krijgen....enz...allemaal zaken die bevorderlijk zijn om die kinderen later ook beter affectief om te laten gaan met anderen. Allemaal zaken die de ethiek dus mee vooruit eholpen hebben (enfin, ik denk en hoop dan toch 'vooruit' geholpen, mijn intuïtie meent dat toch zo te zien en te voelen).

   

Mijn antwoorden waren: nee, nee en niet.
De vragen zijn zodanig gesloten gesteld, dat een dergelijk antwoord mogelijk was, dus niet constructief.

Jouw vrijblijvende meningen zijn verder van geen belang voor de kwestie. Geluukig dat je inziet dat je slechts intuities hebt.

   

Voor mij klinkt het als de vragen ontwijken, Leon. Maar voel je echt niet verplicht.
Toch bedankt.

   

De 'Livinusiaanse omkering'

Eerst een verwijt geven: "je ontwijkt mijn vragen."

Hier enkele connotaties rond ‘iets ontwijken’: 1) Aan iemand ontkomen 2) Begeven 3) Eluderen 4) Iets verlaten 5) Mijden 6) Mijding 7) Negeren 8) Omtrekkenbeweging 9) Ontstaan 10) Ontvlieden 11) Ontvluchten 12) Ontlopen 13) Ontkomen 14) Ontduiken 15) Omzeilen 16) Ontgaan 17) Op zij gaan 18) Schuwen 19) Schranken 20) Stadsdelen opheffen (crypt.) 21) Uit de buurt blijven 22) Uit de weg gaan 23) Ui...

Vervolgens de laffe omkering: ‘Maar voel je echt niet verplicht.’

Met het benadrukkende ‘echt’ wordt het ‘ontwijken’ er nog eens ingewreven.

Lees de verschillen:

‘Maar voel je echt niet verplicht.’
Met de beginnende ‘maar’ en het ‘echt’ wordt het echt niet aanvaard.
‘Voel je niet verplicht.’
Zonder ‘maar en ‘echt’ is het wel een gewone aanvaarding.

Het kleffe laffe herhaalt zich in:

‘Toch bedankt.’
Opnieuw niet een aanvaardende en gemeende ‘Bedankt’, maar via het woordje ‘toch’ klinkt het als ‘ondanks alles bedankt’. Wat dus geen echt bedanken is!

Dit alles is een mooi voorbeeld van de gladde kleffe manier van bijna alle schrijfsels van Livinus.

Toch wel weer goed om vooraf te weten. Dankuwel.

Maar toch met de vriendelijkste groet!

   

En dit hier is de bemoeizieke betweterige manier van schrijven van Ursula die alsmaar denkt dat ze hier de scheidsrechter moet komen spelen hé.

Ja, de advocaat spelen van Leon, heel sympathiek en edelmoedig, dat wel, en tegelijk telkens de openbare aanklager spelen naar mij toe. Heb je er plezier in, Ursula?

Laat me met rust mevrouw, als je niets beter bij te dragen hebt hier.

Als ik schrijf dat ik het gevoel heb dat Leon de inhoud van mijn teksten en vragen ontwijkt, dan meen ik dat ook. Ik heb ècht de indruk dat hij de wat te concrete vragen niet wil beantwoorden. Het is aan hem om dat te bevestigen of ontkennen. Het is alleszins géén verwijt. En als hij niet wenst te antwoorden, dan is dat ook ècht wel zijn zaak. Ik verplicht en commander hier niemand. Ik respecteer zijn spreken maar ook zijn zwijgen. Ik kan enkel uiten dat het me ontgoochelt wanneer hij niet verder wenst te reageren. Ik heb relationeel een positief gevoel naar Leon toe, dat méén ik. En als ik hem bedank met 'toch bedankt' dan is dat voor het gesprek dat er wèl was, niet voor het niet willen antwoorden.

Met 'maar voel je echt niet verplicht' druk ik eerlijk uit dat ik Leon niet tot last wil zijn. Ik merk dat hij naar mijn gevoel zich soms geïrriteerd voelt en vandaar mijn twijfel naar hem toe want ik wil niemand kwetsen of hinderen.

Jouw reactie hier neem ik eerlijk gezegd niet zo zeer in dank aan.
Met jou lopen reacties blijkbaar steeds uit op dit soort bladvulling op deze site. Lijkt me best dat ik niet meer op jouw bijdragen reageer.

   

En ik kan alleen maar vragen of jij het wil laten om nog op deze wijze te reageren. Maar, dan komt de heilige vrijheid van meningsuiting in het gedrang...maar tegelijk komt ook moraal en ethiek achter het hoekje kijken, want dan stelt zich ook de vraag of men rekening wenst en kan houden met wat anderen wensen, met wat anderen stoort en ergert. Je verbieden van nog te reageren kan ik niet. Je ongewenste, onaangename bijdragen hier wissen kan ik ook niet. Het enige wat ik kan doen is je reacties proberen te negeren. Bij kleine kinderen helpt dat soms.
Kijk Ursula, wij moeten hier geen vriendjes worden, maar wil je ermee stoppen met zo corrigerend op mijn persoon in te gaan? Ik doe dat ook niet naar jou toe, tenzij nu dus weer om mezelf wat te verdedigen en verantwoorden en uit te leggen.
Uit respect voor de blogschrijver lijkt het me beter bij het onderwerp te blijven.

   

Livinus, jouw relatie met Ursula is jouw eigen zaak, je geeft aan naar mij een positief gevoel te hebben.
Ik voel me echter niet zo geroepen om steeds op jouw wensen in te gaan, toch ook wel om de redenen die Ursula aangeeft.
Je vroeg me nog naar de tegenstelling tussen ongevoelig als rationeel (de dikke man voor de tram duwen om anderen te redden) en ongevoelig als psychopathisch (dikke mannen voor de lol voor de tram duwen). Blijkbaar zie je niet dat het effect hetzelfde is (de dikke man wordt voor de tram geduwd), Ik meen het contradictoir om dikke mannen vermoorden de ene keer als gezond te zien en de andere keer als ziek. Wat voor gedachten je er ook bij hebt. Ja in die zin gaat het experiment verder of je iemand zou martelen als die de code of locatie weet van een atoombom die een miljoen mensen zal vermoorden, en hoe gruwelijk je daarbij zou zijn.

   

Hey Leon,

ik heb niet de bedoeling jou te betrekken in de bemoeienis van Ursula. Dat is inderdaad mijn eigen zaak. Weet zeker dat ik helemaal niets tegen jou heb, ook al insinueert Ursula dat.
Je hoeft echt niet om mijn vragen in te gaan, dat is de vrijheid van dit discussieforum. Jammer dat je de insinuaties van Ursula aanneemt.

Wat de tram nog eens betreft: Ik vroeg gewoon naar verduidelijkende uitleg van jou om zeker te zijn dat ik je wel degelijk juist interpreteer. Ik vind je formulering heel moeilijk en kreeg graag duidelijkheid. De formulering is nog steeds onduidelijk. daarbij breng je er nog iets nieuw in, namelijk dat men mensen 'Voor de lol' onder de tram wil duwen. Dat klinkt al niet meer om mensen te redden. Voor mij had het geen belang of het om een dikke of dunne man gaat, mij gaat het om de problematische keuze, het dilemma om 1 mens op te offeren om er 10 te redden.
Het effect van beide is verschillend, ja, want er sterven 10 mensen of 1 mens. Dat is een hartverscheurende keuze als ik daar zou voor staan.

Ik ben het ermee eens dat het fysisch resultaat, namelijk dat er een man onder de tram geduwd wordt inderdaad hetzelfde is wanneer iemand dat uit ethische keuze doet of als ziekelijke psychopathische afwijking. Bij de psychopaat gaat het dan eigenlijk om een accident, de man doet geen morele handeling, hij doet een neurotische dwanghandeling, hij beseft misschien niet eens dat zo iets doen niet mag. Het is dus niet tegenstrijdig met elkaar omdat het totaal andere situaties zijn.
Je moet het verhaal zien met normale mensen die normbesef hebben, ethisch kunnen denken en dan kijken wie wat doet. Het maakt groot verschil wie de persoon die onder de tram dient geduwd te worden is. Als het een vriend is of je eigen kind, dan wordt de situatie ethisch gezien nog moeilijker.
Het enige besluit dat ik kan maken is dat ethische beslissingen heel veel afhangen van de concrete factoren. Zulke situaties zeggen we dat er geen absolute ethiek mogelijk is. Het zegt me niet dat mensen onethisch zijn als ze voor het ene of voor het andere kiezen. Beide keuzes kunnen moreel/ethisch te verantwoorden zijn. Wie zijn eigen kind wil redden ten voordele van 10 andere onbekende mensen, die krijgt ook mijn begrip. Een ouder wil graag het goede voor zijn kinderen, wil graag dat die zouden leven en overleven.
Zo, dat is even een persoonlijke overweging. Benieuwd of jij daar gelijkaardig over denkt.

   

Ik denk daar niet hetzelfde over. Even kritisch naar jezelf, kan jij je werkelijk verplaatsen in hoe een psychopaat is? Nee dus, dus kan je er werkelijk ook helemaal niets over zeggen. Misschien denkt zo iemand wel veel mensen te redden door een heilige daad van moorden op dikke mannen.
Echt elke moord op een dikke man is even schuldig. Die "beweegredenen" zijn geen van allen valide.
Nog even naar dat voorbeeld van het martelen van de man die een atoombom op scherp gezet heeft en de code niet wil geven. Begrijp je het conflict om dan te zeggen "ik martel niet, en neem de verantwoordelijkheid op me van een miljoen doden"? En dan kan je natuurlijk zeggen dat er geen absolute ethiek is, en dat je dan die marteling maar over moet laten aan de experts, want jouw dochter is natuurlijk 1 van die mensen die anders om zullen komen door die atoombom.
Je kunt ook nog met de kennis van de atoombom proberen alleen jouw dochter te redden, voor als die martelingen geen succes worden.
Echt heel werkelijke voorbeelden, direct uit de realiteit...
Veel succes er mee.

   

Vertel jij nu iets anders dan wat ook ik vertel, namelijk dat 'ethische beslissingen heel veel afhangen van concrete factoren'?

Ik ben het echter niet over eens dat elke moord even schuldig is. Een soldaat die in een oorlog iemand van de vijandige natie dood moet schieten kan je moeilijk schuldig noemen zoals een man die met voorbedachte rade iemand vermoordt.
De beweegredenen zijn volgens mij wel degelijk van fundamenteel belang als het om moraal en schuld en dergelijke gaat. Misschien bekijk jij enkel de feiten, het eindresultaat 'er is iemand gedood' om te oordelen?

Er is geen absolute ethiek mogelijk. Dat toont het voorbeeld van die atoombom en het martelen van iemand om dat te vermijden ook aan.
Als er een roofmoordenaar in mijn huis komt om alles te stelen en mijn gezin uit te moorden, dan weet ik zeker dat ik zal proberen die man te verhinderen dat te doen en zal ik hem zelfs mogelijk verwonden of vermoorden als dat daarvoor nodig is, ook al is mijn heilige ethische overtuiging dat mensen doden fout is. Als ik die roofmoordenaar heb moeten doden om mezelf en mijn gezin te redden, dan denk ik dat het gerecht heel veel begrip gaat hebben voor deze 'daad' en me niet veroordelen, zelfs niet beschuldigen van moord. Dat wordt dan 'wettige zelfverdediging' genoemd. Idem dus bij soldaten die hun land moeten verdedigen door de vijand te moeten doodschieten. Soldaten zijn niet per definitie moordenaars of moreel/ethisch foute mensen.

Ben jij het met deze visie eens? Welk zijn jouw argumenten? Hoe zou jij reageren in zulke situaties (of is dat geen constructieve vraag voor jou?)?

   

Ik begrijp zelfverweer, zelfs vlagen van woede, maar moord is onvergefelijk. Wat iemand nodig heeft als straf kan verschillen. De rechtvaardige straft zichzelf en heeft het niet nodig dat er nog een externe straf komt, sommigen hebben opsluiting nodig om hen van doden te weerhouden, en sommigen misschien zelfs de dood.
Het concept "ziel" zal je niets zeggen misschien, maar doden is een aantasting van de ziel die zeer veel compensatie nodig heeft om nog redelijk normaal door te kunnen leven, en helemaal normaal dus niet meer.
Laten we zeggen dat doden grensoverschreidend is. Eenmaal de grens over dan is er iets voorgoed veranderd. Om welke reden dan ook.

   

Dag Leon,

ik ben dan misschien veel vergevingsgezinder ingesteld.
Als de straf mag verschillen, dan geef je impliciet toch ergens aan dat elk geval apart moet beschouwd worden? Ethische oordelen laten we toch afhangen van de omstandigheden? Een politieagent of soldaat die iemand moet doodschieten, die ga je toch niet als moordenaar beschouwen ook al ik het fysische resultaat dat er een persoon dood werd gemaakt, je gaat die zelfs niet straffen? Er is ook nog de onvrijwillige doding. Het kan gebeuren dat ik een kind doodrij in het verkeer. Het resultaat is dus weer een mens die doodgemaakt werd, maar hier heeft het zelfs nog weinig met ethiek te maken. Er is het doden vanuit een onweerstaanbare dwang. Dat wordt ook milder bekeken en bestraft.
Of moord onvergeeflijk is, dat hangt van jouw persoon af, van jouw mildheid als mens. Als je kan inzien dat een mens fouten maakt en dat er voor die fouten vaak heel vele oorzakelijke factoren zijn die de persoon in feite 'dwingen' tot het doen van dingen, dan kan je makkelijker vergevingsgezind worden.
Vergevingsgezindheid is er voor open staan dat mensen altijd nieuwe kansen mogen krijgen, toelaten dat mensen niet hun daden zijn. Een slechte daad maakt iemand niet tot een slechte mens. Iemand die een moord begaat 'is' geen moordenaar maar is een persoon die een moord heeft begaan. Enfin, ik pin mensen niet vast op iets wat ze fout deden. Mensen hebben vaak ook spijt van iets waarvan ze ingezien hebben dat het fout was. Mensen die spijt tonen, daarvoor kan je toch alvast ook milder worden en hun fouten vergeven?

Wat bedoel je met 'de rechtvaardige straft zichzelf'? Heb je daar een voorbeeldje van?

Het concept 'ziel' is voor mij synoniem met onze geest en geest is dan weer alle hersenactiviteit, ons denken en ons voelen en ons bewustzijn, en ook ons geweten, ons normbesef. Of een foute daad een aantasting is van ons geestelijk hangt af van de vraag of iemand een geweten heeft gevormd in zijn hoofd. Als je geleerd hebt dat iemand doden niet mag en je doodt toch iemand (om wat voor reden ook), dan kan dat een flinke knauw geven aan je geweten, dat uit zich dan in een diep knagend schuldgevoel en het kan zijn dat je dat je hele leven meedraagt als last. In die zin zie ik dat als een 'aantasting' van je geest (of ziel).
Er zijn mensen die kunnen doden zonder geweten, die dag heel normaal vinden. Die hebben denk ik weinig geestelijke last nadien. Tenzij ze ooit tot een meer empathisch en ethisch denken komen en zich een geweten gaan vormen. Dan komen ze misschien tot inzicht en alsnog tot spijt over hun vroegere daden.
Het is zo'n beetje als het doden van dieren. Als kind vond ik het feit dat de grote mensen dieren dood deden héél erg en verdrietig. Maar, als je inzicht in de natuur krijgt, dan leer je dat de natuur zo in elkaar steekt, dat het leven 'eten en gegeten worden' is, dat er in de natuur ook veel doden gemaakt worden. Het doden op zich is iets inherent aan de natuur. Zonder het doden van ander levensvormen kan het leven niet blijven bestaan. Uiteraard wordt er voornamelijk gedood vanuit overlevingsdriften. Een hongerige leeuw mag een gazelle doden en opeten. De gazelle mag het levende gras opeten. Er is ook het doden om andere redenen, het doden van rivalen die je in het leven iets in de weg staan, die je eigen geluk in de weg staan. Denk aan de moorden uit jaloezie om een partner. Bij de primatenmens was dit misschien nog normaal. Doorheen de geschiedenis is onze moraal/ethiek wat zo iets betreft veranderd. Het doden van soortgenoten vinden we nu verderfelijk. Nu gaan we zelfs nog verder, nu hebben we zodanig veel empathie voor dieren dat we ook het doden van dieren als spijtig gaan beschouwen. Vandaar mensen met de ethiek van de veganisten.
Maar begrijp me niet verkeerd, ik probeer ook geen vlieg kwaad te doen. Ik probeer echter niet te zwart-wit te denken en zeker niet te oordelen. Moord is voor mij wèl vergeeflijk. Maar je hoeft het daar niet mee eens te zijn. Het is een persoonlijk gevoel vanuit je ethisch-morele normen die je hebt verworven, vaak door religie ingeprent.

   

PS: oh ja, je gaf er nog geen repliek op, ben je het eens met de bewering dat 'ethische beslissingen heel veel afhangen van concrete factoren'?

En ook 'dat er geen absolute ethiek mogelijk is'.

   

Toch wel bijzonder dat je iemand geen moordenaar wil noemen maar iemand die een moord heeft begaan, waar je eerder zo was van de intenties.
Er is een theoretisch kader dat mensen met lage walging of lage moraliteit eerder doden laat goedkeuren, en mensen met hoge walging of hoge moraliteit eerder doden laat afkeuren. Ik ben rationeel extreem tegen doden (hoog moreel), maar gevoelsmatig veel minder (geen hoge walging). Dat moet elkaar in evenwicht zien te houden zodat ik op de middenpositie van empathie uitkom (begrip voor lage en hoge walging en lage en hoge moraliteit).
Deze uiteenzetting geeft jou een kader om jezelf te plaatsen. Door mijn extreme moraliteit blijf ik in de positie van afkeuren van doden in alle gevallen omdat er altijd alternatieven zijn. Er hoeft geen oorlog te zijn, er hoeft geen dikke man voor de tram geduwd te worden. En zelfs als de alternatieven zeer onwaarschijnlijk zijn, zijn ze beter dan de alternatieven waar gedood moet worden. Maar ik begrijp door mijn lage walging best dat er mensen zijn die geen afwegingen maken, maar gewoon er geen gevoel of beeld bij hebben, of die zich niet kunnen verplaatsen in anderen, en toch doden om welke reden dan ook. We zijn nu eenmaal normaal verdeeld.
Ethische beslissingen passen meestal bij de normaal-positie die je hebt. De factoren zijn min of meer toevallig. De beslissing van doden in het ene geval wel goedkeuren en in het andere niet blijft willekeurig en onjuist, dat is de absolute ethiek. Dat dus veel mensen zich absoluut niet kunnen houden aan absolute ethiek is een ander verhaal. Ik had daar een mooie grafiek bij die jij niet overtuigend kon vinden.
Men heeft het wel eens over een moreel zintuig (moral sense) dat net als bij het herkennen van schoonheid geen afweging hoeft te doen om schoonheid te herkennen/ een morele beslissing te herkennen/nemen. Anders dan morele intuïtie
die fout kan zijn, kan het morele zintuig niet fout zijn, en die mogelijkheid zou betekenen dat er dus wel een absolute moraal is, en een ethiek daarbij, en kan worden afgeleid/bepaald uit regels. Dat die ethiek niet effectief is, is een ander verhaal.
Wat hebben we aan een eventuele absolute moraal en ethiek, als die niet effectief kan zijn? Als mensen door hun natuurlijke en culturele diversiteit steeds zoveel verschillen in opvattingen dat een groot deel de absolute regels niet ziet, en een ander deel zich er niet aan kan houden.
Laat staan dat we het er over eens zouden kunnen worden wat de absolute regels zouden moeten zijn.
De toevallige meerderheid met een toevallige set regels die vooral hun belangen verdedigt en bewaart, kan hun set regels als absoluut aannemen, en er is slechts politiek, geen objectieve waarheid in deze.

   

Een soldaat of agent die bvb bij een terroristische aanslag ene terrorist moet doden noem ik inderdaad geen moordenaar. Je zou de beul die in de middeleeuwen het touwtje van het schavot moest loslaten voor de onthoofding van de terechtgestelde ook geen moordenaar mogen noemen.

Het lijkt me logisch dat mensen die niet snel van iets walgen minder moeite hebben met het doden van levende wezens dan mensen die snel van iets walgen.
Ook ikzelf zal snel walgen van het doden van dieren en mensen, enerzijds omdat het iets gruwelijk is (verwondingen, bloed, gehuil...) maar anderzijds ook uit empathie voor de andere mens, het invoelen, het meevoelen met de pijn. Ik ben rationeel (ethisch) tegen doden en eveneens gevoelsmatig.
Ik zou ook liefst hebben dat het doden van mensen (en dieren) niet bestond, maar ik heb wel begrip voor de uitzonderlijke gevallen, omstandigheden. Als ik bvb overvallen wordt en het komt erop aan of ik het wordt of de aanvaller die zal overleven, dan is er weinig alternatief en ontstaat er het recht van zelfverdediging. In het slechtste geval kan dat leiden tot de dood van die aanvaller.
Ik dacht dat we het er eens over waren dat de omstandigheden de ethiek, de moraal bepalen en dat er geen absolute ethiek/moraal bestaat of mogelijk kan zijn. Maar hier blijkt toch wel dat jij in een absolute ethiek gelooft?

Ik weet niet zo zeker of er wel zo iets bestaat als een moreel zintuig. Mogelijk zit in onze natuur een soort natuurlijke programmering in onze hersenen dat wij bvb soortgenoten, naaste verwanten geen kwaad aandoen en niet doden. Zoals een roofdier als een leeuw, zelfs als hij honger heeft, niet gauw zijn eigen welpen zal opeten. Maar heel veel heeft verder gewoon met opvoeding te maken en hoe je geweten gevormd wordt, je begrip van goed en kwaad. Een straatarme mens die een brood 'steelt' die zal dat mogelijk moreel niet fout vinden. Er zijn geen absolute regels. We proberen als mensen zoveel mogelijk samen een soort consensus te zoeken, te vinden en waar die niet voor iedereen begrepen kan worden gaan we het opleggen in regeltjes. Door zo'n regeltjes (die niet mee in consensus werden overeengekomen door een aantal mensen) wordt het zo dat die arme stakker voor het stelen (nemen) van wat brood toch bestraft wordt, terwijl hij in wezen niets onethisch gedaan heeft in zijn normenstelsel en vanuit zijn context.

   

Een van de vragen in het onderzoek naar mate van moraliteit/ utilitair denken is de volgende:

Men is op de vlucht voor een vijandig leger en zit met een groep in een schuilplaats. De vijand is zeer nabij, en jullie pasgeboren baby begint te huilen. Je weet dat als je de baby smoort deze zal doodgaan, maar als je de baby niet smoort de hele groep ontdekt wordt en vermoord.

Bij gebrek aan voorstellingsvermogen kiezen mensen dan toch hun baby te doden.
Ik weet niet hoe het met jou zit, blijkbaar niet dus, maar een ander mens doden, om welke reden dan ook, is moord.

Het alternatief is, uit de schuilplaats gaan, de aandacht van de vijand trekken en deze weglokken. Misschien is de kans niet heel groot dat het lukt, maar nog altijd beter dan moord of niet?

Zo zijn er altijd alternatieven. Je kunt in plaats van de dikke man voor de tram duwen zelf voor de tram springen in de hoop dat hierdoor zodanig vertraging ontstaat dat de vier vastgebonden mensen op de rails (het wordt steeds gekker in die voorbeelden) toch nog losgemaakt kunnen worden.

   

[Objectieve conclusies over ethische kwesties zoals strafmaten zijn niet mogelijk, want die zijn steeds op intuïties gebaseerd en blijven politiek.]

Vandaag lees ik op mijn pc volgend bericht uit de Belgische krant ‘Gazet van Antwerpen’.

"Bij de toewijzing van een sociale woning zijn anderstalige kandidaat-huurders voortaan verplicht om na een jaar een taaltest af te leggen. Als ze geen mondje Nederlands kunnen spreken, krijgen ze een boete. Die bedraagt minstens 25 euro en kan oplopen tot 5.000 euro. De Vlaamse regering keurde de verstrenging vrijdag goed.
Aan anderstalige kandidaat-huurders werd tot nu toe alleen gevraagd of ze bereid zijn de taal te leren. Dat vond Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA) te vrijblijvend. Nu wordt het toewijzingsreglement verstrengd.
“Door deze aanpassing willen we dat er ook effectief resultaat wordt geboekt voor de kennis van het Nederlands”, zegt Homans. “Bij de inschrijving zal de sociale huisvestingsmaatschappij nagaan of de huurder voldoende Nederlands spreekt. Indien niet, zal hij te horen krijgen dat hij na het eerste jaar huur moet aantonen over een basiskennis Nederlands te beschikken.”
Na dat jaar moet de huurder slagen in een test. Wie faalt of de verplichting rond taalkennis stelselmatig naast zich neerlegt, krijgt een boete van 25 tot 5.000 euro."

Een mooi staaltje van politieke of ideologische onderbouwing van ethiek zoals de Vlaamse regering dat ziet.
Of democratisch verkozen medemenselijkheid!

   

Toch aardig af en toe eens een buitenlandse krant te doorbladeren.

Lees mee:
“Ranst - De twee trajectcontrolepunten die al lang werkloos op de Ranstsesteenweg staan, zullen wellicht in september operationeel worden en dus ook zorgen voor bekeuringen.”

(Ranst is een gemeente.) Het bericht is niet verlegen duidelijk de onderliggende besluitvorming van sommige verplichtingen te vernoemen. De trajectcontrole gaat geld opbrengen! Als er dan nog minder ongevallen gebeuren is dat een mooi zijeffect. Wel grappig.

   

Vandaar de intuïtieve afkeer van EU, regelgeving, men heeft het smalend over melkkoeien, en zo wordt het dus ook echt toegepast. De eventuele goede kanten van globale organisaties zijn totaal niet zichtbaar.

   

Ligt het aan mij of dreigt de discussie te verzanden.

Ethische intuïtiepomp vind ik trouwens wel een hele mooie term. De discussie is een redelijke maar intuitiepomp doet mij toch meer denken aan het hart. Ook een soort brein maar dan met andere informatie die rondpompt.

Ik plaats dan de ethisch intuitiepomp het liefst in het hart, daar waar waarden heersen als (naasten)liefde, saamhorigheid, elkaar wat gunnen, zorgen voor elkaar, respect. Plaatsen we de ethische intuitiepomp in het brein dan vindt de tweespalt plaats. Ik wil wel ethisch zijn maar alleen als een ander het ook is. Wederkerigheid krijgt de overhand.

   

Een hele mooie term? Intuïtiepomp?
Nou dat waag ik geheel met je oneens te zijn. Plomp en lomp, dat is wat er bij mij boven komt drijven.
Bovendien is de status van dat ding me niet duidelijk. Is het een metafoor? Een gelijkenis? Of mogen we spreken van een stijlvorm? Daar hebben we erg veel van. Ik kijk in mijn detabeesje. 159 stuks. Na toevoeging van “intuïtiepomp” zijn het er dus 160.
Maar als we toch in dat tabelletje verzeild zijn geraakt kunnen we dan terloops niet eventjes kijken of voor die plompe term van Dennett geen betere variant is op te voeren?
Jawel toch?
Nou dan komen uit op allegorie. De symbolische werking van een idee of een metafoor wordt over de gehele lengte volgehouden. Hetgeen interessante gelijkenissen kan opleveren. Trouwens “gelijkenis” is zelf ook een betere variant. Ze komen nogal ‘s voor in dat prachtige boek, geheten De Bijbel.

Trouwens die Dennet, de geestelijke vader van dat korzelige begrip, bezondigt zich wel vaker een kreupelend woordgebruik. Jij hebt vast en zeker zijn “Consciousness explained” gelezen. Wij ook. ’t Was ook een bestseller. Maar de taal waar die Dennett zich van bediende? We hebben hier wel ’s een stroming opgevoerd die te boek staat als de Fenomenologie. Daar is die Dennett ook opgevoerd; in verband met een begrip dat hij introduceerde. Dat begrip luisterde naar de naam “heterofenomenologie”. Hoe krijg je uit je strot of uit je pen.

Gelijkenissen, analogieën, paralellen of allegorieën kun je ook vanuit een formele of logische invalshoek bekijken. Het beeldende systeem kan als model of representatie worden beschouwd voor het afgebeelde systeem. En zoiets zou verrijkend kunnen werken.
En in of met de wiskunde kun je het nog weer anders zeggen. Men spreekt dan van een empirisch relationeel systeem en een numeriek relationeel systeem. Als daar “wetenschappelijk” een fit kan worden vastgesteld dan is het numerieke systeem in staat om min of meer geldige uitspraken te doen over het empirische systeem. Heel goed bruikbaar bij risico-analyses of bij “what-if”-vragen.

O, bij deze laatste opmerking schiet me nog iets te binnen. ’t Is een by-the-way. Beschouw het als een aardigheidje. Onze huidige premier heeft bij interviews meerder keren tegen scherpe ondervragers gezegd dat hij nooit ingaat op “als-dan”-vragen. Is dat verstandig van hem? Jazeker, jazeker! Het moet worden overgelaten aan een Intuïtiepomp.

   

Het woord intuïtiepomp tekende zich af in het oog van mijn verbeelding als iets moois daar ga ik verder niet met je over debatteren maar ik kan je wel uitleggen hoe zoiets werkt, het werkt namens, jawel, als een intuitiepomp.
Dat wat wordt rondgepompt is altijd tweeledig, daarom wees ik op het brein en het hart maar meer in het algemeen is het terug te voeren tot het gevoel en de rede. Dat eerste kom ik hier op het forum zelden tegen, misschien is het mijn geheim en toch ga ik er vanuit dat het voor iedereen toegankelijk is.
Het gevoel is geïnspireerd door de liefde (het hart), het is een basisgebeuren dat op zoek gaat naar de tweede component, het idee of de rede. Voor de ethiek zijn beide onmisbaar. Het tweede component is de zoeker, het brein, de rede, die op zoek gaat naar de natuur, de geschiedenis of wat dan ook waar de rede bruikbaar is om tot een consistente gedachte te komen om zaken te begrijpen en tot rust te komen.
Ik zou zelfs de stelling aandurven dat deze tweede component de duivel is, altijd zoekend naar tegenargumenten, naar paradoxen, de Dennett in ons, de zekere onzekerheid.

Kut, echt waardeloos dit soort discussies, ik houd er ook helemaal niet van, vraag me allang weer af hoe ik hier in hemelsnaam verzeild ben geraakt. O ja, de liefde in mijn intuitiepomp, kut, echt kut dit.

   

"Kut, echt waardeloos dit soort discussies, ik houd er ook helemaal niet van, vraag me allang weer af hoe ik hier in hemelsnaam verzeild ben geraakt. O ja, de liefde in mijn intuitiepomp, kut, echt kut dit."

Prachtig, deze verzuchting. Heerlijk. Ooit, toen ik net binnentrad in dit Forum, schreef ik een blog "waar blijven de dames". Kweet niet of het aan mijn tekst lag, maar de dames zijn wel gekomen. En zulks is een verrijking. Want de kwestie van de geslachten is de wereld niet uit. Het was de wereld niet uit, het is de wereld niet uit, en zal - zolang de wereld bestaat - de wereld niet uit zijn. De kwestie van de geslachten is een "aanjager". Met name voor de wijsbegeerte?

Maar goed, praktisch
Als Wies mag zeggen "Kut, echt waardeloos dit soort discussies, ik houd er ook helemaal niet van, vraag me allang weer af hoe ik hier in hemelsnaam verzeild ben geraakt. O ja, de liefde in mijn intuitiepomp, kut, echt kut dit."
Dan mag dat vrouwelijk geslachtsdeel zonder schaamte 3 x genoemd worden. Ja, waarom niet.
Maar als Steven Wende op een gegeven moment genoeg krijgt van een Livinaatse Kut-Preek, mag hij ook zeggen "ik krijg daar een ontzettende harde lul van".
Toch?

   

en hopelijk voor jou ook nog een orgasme en ejaculatie

   

Wat heerlijk toch dat jullie zo vrij al die dingen kunnen schrijven.

   

Hallo Wies, wederkerigheid is een mooi criterium, maar het is geen doen om alles netjes in tabelletjes bij te houden hoe vaak en hoe intensief de ander wederkerig is. Uiteindelijk heb je mensen die zeer goed bij kunnen houden of het een beetje eerlijk gaat, en mensen die dat zeer slecht kunnen, en allerlei gradaties.
De mensen die het heel goed kunnen, hebben dan misschien de macht om te straffen (laten we het hopen), maar of dat nu zo leuk is om te hebben.
Ik woon in een volksbuurt, en heb vermoedens van een jong meisje in de buurt die geestelijk en misschien lichamelijk misbruikt wordt. Ze zoekt toenadering en liefde bij ons, maar dat heeft ongezonde vormen, en moet ik duidelijk afwijzen, mijn hart gaat er stuk van. Dat andere mensen geen grenzen hebben, en wij juist zo heel sterk, dat lost ook niets op. Ik moet vertrouwen in de eigen kracht van het meisje, om uiteindelijk haar eigen grenzen te vinden.

   

Livinus,

Zeer voorspelbare Calimero houding! Opnieuw, steeds opnieuw.

“Als ik schrijf dat ik het gevoel heb dat Leon de inhoud …”

Je hebt ‘het gevoel’ maar het gevoel bedriegt je. Siger schreef een keer terecht dat onder elke tekstblok of elke tekstregel onderhuids een onbewuste meeklinkt, een verscholen intentie die door de balk in eigen oog niet gezien wordt. Schrijvers, dichters en andere kunstenaars hebben dat door de eeuwen heen rijkelijk getoond en Siegmund heeft dat rond 1900 mooier uitgewerkt in zijn psychoanalyse, niets nieuw dus.

Alleen, velen denken dat dat slechts voor ‘de ander’ geldt en niet voor iedereen. Livinus incluis!
Dus, je zou me beter bedanken – echt bedanken – omdat ik je een duur consult op de sofa uitgespaard heb. Ook al is het inderdaad ongewenst en nog meer onaangenaam de balk in eigen oog aangewezen te krijgen.

Uit respect voor de blogschrijver… kwijl je alweer.

Uit respect voor de blogschrijver -die jij dus zoals door mij duidelijk aangetoond bijzonder onrespectvol bejegent – gaf ik je een gratis consult.

Gezien je toch niet betaalt voor mijn raad hou ik er misschien mee op.

   

Dat laatste regeltje is wat ik graag wou horen (dus, dat je ermee op zou houden).

   

Alleen het laatste regeltje? Heb je dan niets geleerd uit mijn tekstanalyse?

De balk in je oog is veel belangrijker, die belet je zelfs het woordje 'misschien' te lezen. Het gaat er ook niet om wat jij graag zou horen!

En dat commando 'dat je ermee zou ophouden' hoor ik dan weer niet graag. Ik zal wel zien.

   

ja, tante Ursula, ik lijk al weer veel ouder
ik speel piano als u wil
maar haal uw borsten van mijn schouder

https://www.youtube.com/watch?v=CB5cyE3lHC4

   

Leon,

"Ik woon in een volksbuurt, en heb vermoedens van een jong meisje in de buurt die geestelijk en misschien lichamelijk misbruikt wordt. "

Er wordt bij ons wel campagne gevoerd voor melding hiervan bij politie of andere geschikte diensten. Als het slecht afloopt zit je je leven lang met een schuldgevoel.

Ik gooi het er maar even tussen hoor.

   

Siger, dank voor het meedenken. Een eenvoudige oplossing voor complexe problemen is er in mijn ogen niet. De krant staat bol met hoe instanties falen en gebonden zijn aan prestatiecontracten e.d. die perverse prikkels geven. Daarbij geldt dat de normen van een slachtoffer al lang niet meer normaal zijn, en geen begrip verwacht kan worden van "maatregelen". Ik hoop dat uiteindelijk de buurt/omstanders invloed kunnen uitoefenen op organische wijze, als je begrijpt wat ik bedoel. Ik bespreek het met omstanders, buren.

   

Je bent hier toch wel erg pessimistisch over overheid en instellingen. Dat zijn nochtans de enige die kunnen ingrijpen als er echt gevaar dreigt (en die kunnen weten of er gevaar dreigt.)

   

Ik moet toch wel enig voorbehoud nemen bij mijn eigen inschattingen/conclusies, en leg deze liever eerst voor aan de directe omgeving dan aan vreemde derden.

   

LeonH,

Er zijn grote verschillen tussen iets oplossen. Of trachten op te lossen, in je directe betrokken omgeving met alle gevoeligheden die daar meespelen. Je kan met je ego de porseleinwinkel van verontwaardiging binnenstappen en als een olifant ‘iets’ in gang zetten. Of je kan zoekend en tastend naar uitwegen zoeken. Soms kan uitstellen beter zijn, soms.

Hier toont zich de ethische houding. Uit de directe noodzaak zoekt iemand de beste weg naar oplossingen voor ‘wat zich voordoet’. Regeltjes (jes) geven nooit ogenblikkelijke ‘het beste’.

[Voorbeelden zijn legio waar enerzijds hulpverlening over betrokkenen heenrollen met hun standaard protocollen en meer schade aanrichten, anderzijds waarbij jarenlange aangifte en signalen de versnipperde dienstverlening niets geholpen hebben.]

   

Het betrokken meisje speelt gewoon buiten en je merkt er weinig aan totdat je wat directer contact hebt, en dan is de vraag nog of je door grote wijzigingen te forceren niet juist enorme stress maakt in zo'n leventje. Er geldt toch vaak dat de natuurlijke ouders het beste zijn voor het kind zelf, al is in dit geval de moeder vaak opgenomen en de vader vaak dronken.Het kind is al beschadigd, dat merken mijn vrouw en ik sowieso, maar wij hebben beide remmingen om in te grijpen en andere soorten beschadiging toe te voegen.

   

In mijn thuisland Marokko viel me eens te meer op hoe verschillend de ethische intuitiepomp, mocht deze al bestaan, werkt in het gastland waar ik ben geboren.

Vooral aan de assertieve vrouw is het steeds weer even wennen. Willen ze wel samenwerken in een groter verband? Een boude uitspraak maar ik kan hier heel erg het stamgevoel missen, respect voor ouderen.

Wat waarden betreft bevindt de cultuur van mijn geboorte-gastland zich in een verder ontwikkelde sociale entropie als de cultuur van mijn meer conservatief vaderland.

   

Wat versta je precies onder "sociale entropie"? Ik heb hier geen intuitie bij...

   

Tja, is Marokko nu je thuisland of je gastland of je geboorteland of je vaderland? Maar goed, je hebt een broer met een hele toepasselijke naam. "Van het Land", heet hij. Die kan wellicht enig uitsluitsel geven in deze contextueel omstandige situatie.
En "eens te meer"? Wil dat zeggen dat jij al langer dat begrip "esthetische intuïtiepomp" onder de leden hebt?

   

Leon, 'sociale entropie' is een gangbaar begrip als het gaat om het in verval raken van de met moeite bereikte orde.
Te denken valt aan de jaren 50 in in Nederland. De moraal had een hoge standaard bereikt, alles verliep volgens een goed gesmeerde intuitiepomp.
Met de jaren 60 kwam de vrijheidsdrang en werd het kind met het badwater weggegooid in een bed van flowerende power.

   

Sterven, mijn volk is van het Land, allen zijn ze mijn broeders.

   

"Sterven". Een alleraardigste woordspeling. Ga zo door, dat kan de boel een beetje "opleuken". Zoals dat heet.

   

Kader,
En de zusters?

   

Kader, sociale entropie als normvervaging?

Entropie leg ik uit als wanorde en ik weet dat wanorde toeneemt, maar net als koffiemelk is dat voor de sociale orde wel goed denk ik.

   

Sociale entropie in verband brengen met verval is een ideologische keuze. Sociaal zijn er zeker verschuivingen die structuren veranderen naar een aantal toestanden waarin een systeem zich kan bevinden. Dat dit aanpassingen vraagt is normaal, dat daar fouten gebeuren ook.
Maar sociale entropie als verval zien lijkt me kortzichtig.

Ik zie nu ook pas waarom Kader wel zijn broeders kent, maar niet zijn zusters in “Steven, mijn volk is van het Land, allen zijn ze mijn broeders.” Hij schreef voordien: “Vooral aan de assertieve vrouw is het steeds weer even wennen.”
Je bent tenminste eerlijk.

   

Kader,

Ik begrijp wat je zegt. Het individualisme is terzelfder tijd het grootste goed en de grootste valstrik voor de moderne samenleving. Ik heb de evolutie een beetje meegemaakt hoe in Vlaanderen het beschermende dorpsleven verdween voor het anonieme leven in de grootstad. Ik zie hoe veel mensen hun school of bedrijf als een nieuw soort dorpsgemeenschap opvatten, maar dat zijn surrogaten die bruusk ophouden in de tijd. In een moderne wereld moet aan elk individu vrijheid, ontwikkeling en bescherming gewaarborgd worden, en zonder daarop af te dingen moet er oog en ruimte zijn voor de fundamenteel sociale aard van ons mensen.

   

Kader,

ik kan dit beamen en ik vat zo iets steeds samen als:

het zoeken van een zo goed mogelijk evenwicht in het spanningsveld van de zorg voor het individu (gezond egocentrisme) en de zorg voor de groep (gezond altruïsme). Dat is een blijvend aandachtspunt voor een in een sociale orde levend groepsdier als de mens. Zelfs bij primaten geldt intrinsiek en ongeschreven deze eigenlijk natuurlijke wetmatigheid.

   

Even tussendoor.

Hogerop schreef Livinus vandaag een tekstje dat wat verloren dreigt te geraken door de plaatsing. Omdat het interessant is herhaal ik het hier even.

Livinus schrijft als reactie op mijn schrijfsels naar hem:

“ja, tante Ursula, ik lijk al weer veel ouder
ik speel piano als u wil
maar haal uw borsten van mijn schouder”

Psychoanalytisch wordt dit blog hierdoor alsmaar een rijpere boomgaard.

Siger verbond zijn irritatie over mij via een seksuele gedachte en schreef:
“Je kan alleen maar klagen over jezelf en aan jezelf friemelen.”
Dat klagen kon ik mij nog enigszins vanuit zijn blik voorstellen, maar dat ‘friemelen’ - hoe komt dat zomaar opgeborreld bij een man? Hoe komt een man erop mijn teksten als seksueel friemelen te duiden? Je kan alle kanten uit met opmerkingen maken, alle kanten. Dus waarom uitgerekend verwijzen naar vrouwelijke zelfbevrediging?
Bevredigde deze vergelijking hemzelf innerlijk zozeer dat zijn onbewuste deze seksueel getinte woorden deed aandringen naar neerpennen?
Siger schrikt blijkbaar wel vaker van zichzelf als hij ziet wat zijn onbewuste hem laat schrijven. Lees even mee zijn vraag op 04 juli 16:48:
“Ursula, was je toen aan het zeiken, of kwam mijn woord zomaar uit de blauwe hemel gevallen?”
En direct vervolgt hij: “Sjonge, niet te geloven wat ik hier allemaal schrijf.”
“Niet te geloven wat ik schrijf”, zegt hij warempel tegen zichzelf alsof hij van zichzelf terugdeinsde. Tja… een mens kan verschieten van zijn eigen diepe onbewuste wensen.

En nu begint Livinus ook al met een seksuele connotatie!

Mijn opmerkingen ervaart hij ‘alsof mijn boezem op zijn schouder ligt!’
Zijn zwaar gemoed (dat vermoedelijk door mijn schrijven aanvoelt als een last op zijn schouders) verbindt, vanuit zijn onbewuste, mijn teksten met borsten!
“Uw borsten”, haal die alsjeblief van “mijn schouders” is zijn noodkreet hierboven! Eigenlijk vraagt hij in metaforische verschuiving: “haal die teksten van mijn schouder!” Nou nou…

Het is wel leerrijk te lezen hoe sommige mannen (seksueel) in elkaar zitten.

   

Maak je geen illusies Ursula, de associatie was gebaseerd op jouw naam die rijmt op Julia en het feit dat ik met een theaterproductie bezig ben met liedjes van Boudewijn de Groot waarin het liedje 'zuster Ursula' in voorkomt. De opdringerige bemoeizucht van die tante Julia associeerde ik dus met jouw vervelende bemoeizucht naar mij toe op deze site. het heeft verder niets met seksualiteit te maken. In de psycho-analyse worden wel meer blunders gemaakt.

   

En zo heb je deze blog weer wat digitaal vervuild met zaken die niets met de blogtekst van Leon te maken hebben (en mij hierin medeplichtig gemaakt omdat ik het hier moest uitleggen). Ik wil je vragen om het hierbij te laten. Je hebt de boodschap van het lied in elk geval begrepen

   

Livinus,

Jouw lustprincipe verbindt zelfstandig en onbewust deze associatieve seksuele koppelingen zoals je uitlegt met de theaterproductie. Zo werkt het onbewuste inderdaad, geprikkeld door ogenschijnlijk gewone dingen (theaterproductie) komt jouw onbewuste op deze koppeling.
Maar het zijn en blijven wel jouw koppelingen.
Nu weer niet Calimero-achtig komen afdingen, ik antwoordde trouwens op een schrijven van jou.

Aansluitend bij het blog, het toont jouw ethische intuïtiepomp. Letterlijk.

   

Jij blijft erop los pompen, Ursula. Heb je jezelf al eens psycho-analytisch ontleed en bevraagd hoe het komt dat jij zo'n vreselijke betweterige moeial kunt zijn en waarom je zo op schrijven van mij blijft reageren? Kan misschien ook wel eens veel over jezelf zeggen hé. Projecties, zelfbevestiging nodig, ego...???

   

Ik ken mezelf genoeg. Elk schrijven zegt veel over de schrijver/ster, maar dat geldt voor iedereen. Blijkbaar behalve voor jou. In mijn schrijfsels zit natuurlijk projectie, zelfbevestiging en ego. Zoals bij iedereen.
O nee, niet bij Livinus! Dat vergat ik weer.

   

Ik beweer niet dat het voor mij niet geldig zou zijn, dat vul jij hier al weer in. Invullen voor een ander is ook zo een van die psychologische valkuilen die iets vertellen over jezelf. Maar hier die 'borsten' uit dat liedje gaan interpreteren als een seksuele zaak is er wel flink over, zodanig dat het eerder over jou iets gaat zeggen. Freud was iemand die misschien dacht dat alles seksueel van oorsprong was, maar dat is al wel een stuk achterhaald. En goed, stel dat hier een onderliggende seksueel aspect uit mijn onderbewustzijn aanwezig zou zijn, so what? Belangrijkste is dat je begrepen hebt dat je me flink ergert als een lastige tante met jou constante commentaar die een last op mijn schouders is. En, als men iemand haar borsten zelfs weigert, dan wil dat metaforisch toch wel iets zeggen. Dan wordt je wel ècht als een lastpost ervaren. Met andere woorden, willen we voortaan nu eens eindelijk wat vriendelijker in dialoog blijven zonder elkaar op de korrel te nemen? Misschien kunnen we dan elk nog iets zinnig bijdragen aan de bloginhoud, kwestie van andere mensen hier niet tot last te zijn met dit gedoe?

   

PS: wees vooral voorzichtig met mensen die beweren dat ze zichzelf kennen.

   

[En goed, stel dat hier een onderliggende seksueel aspect uit mijn onderbewustzijn aanwezig zou zijn, so what?] Aha.
[Belangrijkste is dat je begrepen hebt dat je me flink ergert als een lastige tante met jou constante commentaar die een last op mijn schouders is.]
Denk je dat ik niet weet dat het je ergert? Alleen, ik hou er geen rekening mee zolang je commentaren vooral uitblinken in oppervlakkige opinie en geneuzel. En ik ben niet de enige die er zo over denk, alleen ik schrijf het.

Jouw schrijfsels over ‘vrije’ wil zijn de enige waarmee ik vrolijk kan instemmen.

^ - ^

   

Wat 'aha'? Denk je dat het een bekentenis is of zo? Ontwijk hier nu aub niet waar het hier om gaat.

Ik weet maar al te goed dat jij weet dat het me ergert, en dat wekt de indruk dat je er bovendien nog leedvermaak bij hebt ook. Dat maakt dat je nog minder sympathiek overkomt.
Ik heb er geen probleem mee dat jij mijn commentaren op deze website 'oppervlakkig geneuzel' vindt. Ook niet dat jij jezelf niet oppervlakkig vind en dus eerder superieur zou voelen. Ik verwacht ook niet dat jij het met mijn beschouwingen eens bent. Ik geef hier gewoon mijn werkelijkheidsbeeld vanuit mijn persoon, karakter, historiciteit en bescheiden kennis en inzichten (die best helemaal fout zouden kunnen zijn). Ik beleef er (zacht gezegd) enkel weinig vreugde aan dat je die persoonlijke bevinding over mij constant op een zeer weinig nette wijze en met een denigrerende belerende ironiserende stijl naar mij toe spuwt.
Als je mijn opinies oppervlakkig vindt, laat dat dan zo zijn. Door het telkens te zeggen suggereer je ermee dat de jouwe dat alvast niet zijn, kan je een fijn gevoel van meerwaarde krijgen en hoop je misschien dat ik naar jou opkijk. Geniet daar dan gewoon van en laat het gewoon om mij die kleinerende indruk telkens te geven. Ik ga niet minder oppervlakkig worden doordat jij het zegt. Je mag je hier bij de meerderheid voelen die ook zo over mij denken. De meerderheid heeft altijd gelijk zeker? Dwing me niet steeds om op de persoonlijke toer met jou mee te gaan zoals hier nu bezig is. Lees gewoon wat ik zoekend bij te dragen heb. Als het voor jou geen bijdrage (meer) is, laat het dan naast je liggen. Als je goede inhoudelijke tegenargumenten en ondersteunende voorbeelden hebt (mag over koeien, theepotten, spaghettimonsters en boterhammen gaan), dan lees is die graag en kan ik kijken wat ik eruit kan halen dat zinvol en verrijkend is voor mezelf. Blijf aub bij mijn inhouden die ik aanreik of die ik hier voor mezelf of bij anderen bevraag. Méér vraag is niet. Ik respecteer jouw kennis en je etaleren van je boekenwijsheid, maar niet hoe je zo vaak arrogant tekeer gaat tegen gesprekspartners hier. Ik zie je hier vaak 'de pot verwijt de ketel' waarmaken met anderen. Ik zag liever dat je stopt met verwijtend praten en personen bekritiseren. Sofia heeft ergens ook geschreven hoe het hier toch zo onvriendelijk tegen elkaar kan aan toe gaan.
Ik hoop dus verder op serene, loyale gesprekken met jou. Ik kan van jou mogelijk nog veel leren, jij misschien niet van mij, geen probleem, maar blijkbaar kan je het dan alvast toch eens met een visie van mij eens zijn (bvb ivm vrije wil). Dat werkt ondersteunend in een visie, maar is geen noodzaak. Mijn doel is hier niet dat mensen het met mijn opinies eens worden, het is een vrijblijvend aanbieden en een open ontvangen van wat anderen geven.

   

[En er is dus blijkbaar geen uitweg. Objectieve conclusies over ethische kwesties zoals X zijn niet mogelijk, want die zijn steeds op intuïties gebaseerd en blijven politiek.]

“Objectieve conclusies over ethische kwesties …”
Als ethiek datgene is wat je doet en laat volgens eigen innerlijke aandrijving dan kunnen we moraal omschrijven als iets doen en laten volgens regelgeving, door uiterlijk opgelegde kracht.
Objectieve conclusies van je innerlijke kracht is waar o.a. Nietzsche vaak over schrijft, bijvoorbeeld in ‘Voorbij goed en kwaad’ of ‘De genealogie van de moraal’. Je kan actief handelen of reactief, het eerste waardeert Friedrich als positief, het andere als negatief.
De besluitvorming voor je handelen heeft een complexe lichamelijke impuls. Als we ‘impuls’ lezen als ‘aandrijving’, dan kunnen we het vervangen door de ‘pomp’ van de blogtekst. De pomp zorgt ervoor dat je doet wat je doet. We kunnen deze aandrijvende ‘pomp’ daarom zien als het onbewuste, het is er eigenlijk gewoon een ander woord voor. En wat onbewust blijft voor de geest, is weldegelijk bewust voor het lichaam. Ethische kwesties zijn objectieve gevolgen (conclusies) getrokken door een lichaam, zoals embodied cognition laat zien. Het lichaam of het onbewuste weet goed wat het ethisch doet, in tegenstelling tot het ‘IK bewustzijn’ ervan door de ‘uitvoerder’.

“… want die zijn steeds op intuïties gebaseerd …”
De conclusies of besluiten zijn intuïtief in de betekenis van onbewust. Wij verlangen of begeren niet naar het goede, wij noemen goed datgene waar we (onbewust) naar verlangen zegt Spinoza. Lichaam en denken zijn één, maar het bewustzijn van de geest kan niet altijd volgen.
Je kan intuïties ook omschrijven als het ‘objectief subjectieve’. Ofwel, het objectieve van dat subject. Daarom noemt Lacan dit onbewuste het ‘Subject van de waarheid’.
Jouw intuïtie is jouw onbewuste en is jouw waarheid. Hieraan trouw blijven is de opdracht.

“… en blijven politiek.”
De ‘pomp’ als aandrijver behartigt je verlangen en belangen, en kan terecht omschreven worden als politiek.

( ‘Tante Julia’ als ethische intuïtiepomp, als klankresonantie dat een lichaam beroerde waardoor dit iets deed besluiten tot wat het deed. En zo blijven we mooi bij het blog.)

   

"Denk je dat ik niet weet dat het je ergert? Alleen, ik hou er geen rekening mee zolang je commentaren vooral uitblinken in oppervlakkige opinie en geneuzel. En ik ben niet de enige die er zo over denk, alleen ik schrijf het.

Jouw schrijfsels over ‘vrije’ wil zijn de enige waarmee ik vrolijk kan instemmen."

Ursula geeft dus grif toe dat ze mensen persoonlijk aanvalt en opzettelijk ergert als een mening die ze uiten haar niet bevalt.

Misschien kan ze naar Rusland emigreren, waar zoiets sinds kort weer wet geworden is. Hier gedraagt ze zich als een rund in een porseleinwinkel.

   

Ja natuurlijk, ik geef dat grif toe. Ik ken mezelf ongeveer.

Alleen Siger, die krek hetzelfde doet maar dat steevast ontkent is het domme rund in een porseleinwinkel. Ik het slimme rund, ha ha.

   

Nee, je bent geen rund, je gedraagt je als een rund. Maar je verleest wel meer als het je past he? Verder doet Siger krek het tegenovergestelde. Hij tracht je te wijzen op je absurde zelfstalking. Als je dat begrijpt zal je hem je leven lang dankbaar zijn. Maar je zal het natuurlijk nooit begrijpen.

Deze kinderachtigheden komen alleen op jouw conto Ursula. Lees maar terug, in alle blogs waar je een poepje achtergelaten hebt.

ha ha

   

Te laat Siger, ik heb het gelezen!

Dit was de kinderachtige reactie van Herr Siger:

13 juli 2016 toevoegen 10:34

"haha.

hahaha.

Ha,Hahahaha.

Hm."

   

Ga je nooit eens weg van je scherm? Boodschappen?

Jij bent de enige met ernstige leerachterstand, en ik geef het grif toe, anderen omlaaghalen is je beste vak.

ha ha

hm

   

Om te verhinderen dat Ursula haar schandalige houding verdonkeremaant met een gish gallup, dit zette me weer op mijn paard (nee Ursula, dat ben jij niet):

Ursula bekende haar onverschilligheid tegenover het vrije woord alzo:
"Denk je dat ik niet weet dat het je ergert? Alleen, ik hou er geen rekening mee zolang je commentaren vooral uitblinken in oppervlakkige opinie en geneuzel."

   

[anderen omlaaghalen is je beste vak]
De bekende Sigeriaanse omkering.
Herr Siger, wat jij schrijft is en blijft jouw verantwoordelijkheid!
Jouw ethische intuïtiepomp (om bij het blog te blijven) zet jou aan de dingen te doen die jij doet.
Kinderachtig banaal reageren en dan Calimero-achtig de schuld op een ander te schuiven!
En voor je het weer omdraait, ja, ik doe ook wat mijn intuïtie pomp me aanstuurt.
Alleen ik weet dat, jij beliegt jezelf. Elementair gebrek aan kennis zou ik durven zeggen.

   

Nu wordt het nog grotesker en dommer!

Onverschilligheid tegenover het vrije woord!
Maak je toch niet zo belachelijk Herr Siger.

   

Ja, het is belachelijk ook nog. Ik zocht een afgeborstelde uitdrukking om een aandrang te onderdrukken. Dat lukte toch wel. Als je bedenkt welke lelijke dingen ik allemaal niet gezegd heb. En de voldoening die het geeft iets niet te zeggen.

   

LeonH,
even tussendoor. Had je iets aan mijn schrijven van 7:44? Straks valt het weer niet op met al dat gezaag van S en L.

   

Ursula,

Je bent te diep gezonken. Ik zie nog enkel een lichte schaduw op de bodem, maar ik hoor je niet meer.

   

^ - ^ (Ken je dit nog? Schouders ophalen!)
Nu moet ik even naar de Albert Hein. Je weet wel, boodschappen doen.

"maar ik hoor je niet meer" - selectief doof of gewoon bejaard?

   

Ursula schreef:
"Denk je dat ik niet weet dat het je ergert? Alleen, ik hou er geen rekening mee zolang je commentaren vooral uitblinken in oppervlakkige opinie en geneuzel."

   

Ursula jouw 07:44:

Ik zie geen 1 lichamelijke impuls maar meerdere (ook tegengestelde) impulsen.
Zo kan je hoge moraliteit (geestelijk) wel opvatten als culturele normen, maar heb je hetzelfde effect bij hoge afkeer/walging (lichamelijk), waarbij het effect dus is om minder utilitair voor bijvoorbeeld doden van een dikke man te kiezen. Je kunt ook lezen ipv geestelijk-lichamelijk, rationeel-emotioneel.
Ik denk dat moraliteit eigen impulsen heeft ten opzichte van de impulsen die uit walging komen. De impuls om afstand te nemen van de mogelijkheid tot duwen van de dikke man, en de weerstand om tot duwen over te gaan.
Je kunt jezelf niet vertrouwen en moet afstand nemen van de mogelijkheid (rationeel), dan zijn de impulsen om toch te duwen (emotioneel) minder van belang.
Dus ondanks de eenheid, toch verschillende impulsgebieden die separaat ontwikkeld kunnen worden.

   

Hoe zie jij het onbewuste in de ethische intuïtiepomp?

   

Als onbewuste wordt meestal aangenomen onbewuste wil. En niet bijvoorbeeld onbewuste rust of onbewuste tevredenheid. Het gaat om een onrust.
De ethische intuitiepomp kenmerkt zich ook door een in beweging houden, maar vooral binnen een systeem blijven. Nogal eenkennig.
Omdat het onbewuste bij de onrust geen rekening kan houden met een systeem, er is geen bewuste bewaking van het systeem, kan deze roet in het eten gooien en systeemondermijdend zijn.
Aan de andere kant kan men een dusdanig gewoontemens zijn, dat het onderbewuste geconditioneerd/geprogrammeerd is/blijft om door te gaan met pompen van hetzelfde, met vasthouden aan ethische denkbeelden.
Instrumenteel/functionalistisch is het onderbewuste geschikt om onbevangen beslissingen te nemen, wat soms van levensbelang kan zijn, niet gehinderd door kennis. Het bewuste is dan juist weer heel geschikt voor de evaluatie, wat ook van levensbelang kan zijn, met zoveel mogelijk kennis.
De ethische intuitiepomp als zijnde (politieke) eenkennigheid obstrueert de onbevangen beslissingen, en sommige situaties waar dat van levensbelang is dreigen dus fataal te worden. Het keurslijf voor het onbewuste is mogelijk wel binnen een cultureel raamwerk, waar cultuur de natuur overheerst, een goed idee. Zeker om risico's te beheersen, want die kunnen van die hoek komen.

   

Gezien de evenredigheid van de bewuste geconditioneerde rust wordt de intuïtiepomp in beweging gebracht door roet in het systeemondermijnende ethische denkbeeld. Bovendien is het instrumenteel geconditioneerd zodat het functionalistisch van levensbelang gehinderd wordt door een evaluatie die fataal dreigt te worden. Ook waar de natuur het keurslijf overheerst wordt het raamwerk een onbewuste mogelijkheid met zoveel mogelijk kennis.Nogal eenkennig met zoveel mogelijk kennis.

   

[Als onbewuste wordt meestal aangenomen onbewuste wil. En niet bijvoorbeeld onbewuste rust of onbewuste tevredenheid. Het gaat om een onrust.]
Laten we zeggen ‘onbewuste drift’. Datgene wat aandrijft kan ook via rust zijn werking doorzetten. Eventueel tot een tevredenheid of het ‘ten vrede nemen’ van iets. Zizek noemt dit ergens een ‘interpassief subject’ dat juist door passief te blijven in een situatie merkwaardig genoeg hierdoor juist laat gebeuren wat moet gebeuren. Het subject is actief door passief te zijn!

[De ethische intuitiepomp kenmerkt zich ook door een in beweging houden, maar vooral binnen een systeem blijven. Nogal eenkennig.]
Het onbewuste is een handelend systeem op zichzelf, het handelt los van ‘de mens van vlees en bloed’ bij wijze van spreken.

[Omdat het onbewuste bij de onrust geen rekening kan houden met een systeem, er is geen bewuste bewaking van het systeem, kan deze roet in het eten gooien en systeemondermijdend zijn.]
In verhouding met hetgeen ik hierboven zeg kan ik jouw zin hier niet volgen. We begrijpen onder ‘het onbewuste’ blijkbaar iets verschillend.

[Instrumenteel/functionalistisch is het onderbewuste geschikt om onbevangen beslissingen te nemen, wat soms van levensbelang kan zijn, niet gehinderd door kennis.]
Het onbewuste neemt geen ‘onbevangen’ beslissingen maar beslissingen die daarom wel niet altijd de belangen van ‘de mens van vlees en bloed’ behartigen. De anorexia handelt gestuurd door haar onbewuste tegen elke logica van gezondheid in. En ze kan niet anders! Ze weet beter, maar het onbewuste (of beter gezegd, het lichamelijk bewuste) is sterker. De menselijke geest is zwak, het lichaam sterk. Het onbewuste ijvert voor ‘zichzelf’, niet voor de mens die het onbewuste ‘in zich draagt’.

[De ethische intuitiepomp als zijnde (politieke) eenkennigheid belemmert de onbevangen beslissingen, en sommige situaties waar dat van levensbelang is dreigen dus fataal te worden.]
Ik zie ‘het onbewuste’ als hetzelfde als ‘de ethische intuïtiepomp’. De pomp als aandrijving die vanuit het onbewuste (intuïtie) laat gebeuren wat moet gebeuren. Wij ‘zijn’ wat we ‘doen’ alleen is de ‘we’ niet de mens, maar het onbewuste krachtveld. Dat is de grote ontdekking van Freud: ‘Het ik is geen baas in eigen huis’. Anno 2016 nog altijd niet begrepen door velen.

   

Ik deel de mening over niet de baas zijn in eigen huis als het gaat om het onderbewuste, maar hou dus de mogelijk open van getemd onderbewuste. Waarbij ik de ethische intuitiepomp vooral als politiek instrument van de eenkennigheid beschouw, dat die temmende werking heeft. Een soort van immuunsysteem...

   

duidelijke uitleg Ursula, ik moet het wel even laten bezinken want het is nogal wat wat je daar zegt.

Vooralsnog begrijp ik het woord ethiek dan niet in je beweegredenen. Ethos komt uit het grieks en betekent zede(lijkheid), wat erop zou duiden dat de moraal voort komt uit onze gebruiken en niet uit een onbewust krachtveld.

Zo is het in de VS helemaal niet onfatsoenlijk om met je benen op tafel te liggen als men met vreemden praat. Wij europeanen haasten ons in zo'n geval onze luie houding op te geven wanneer er iemand binnenkomt. Ik weet niet of je wel eens in een bibliotheek bent geweest in de VS maar daar zie je in eerste instantie voetzolen terwijl je in Europa gezichten ziet.

Een klein voorbeeldje met de vraag hoe het in hemelsnaam zo kan zijn dat het onbewuste krachtveld geografisch bepaald is en hoe weet je dat dan?

   

Ethiek is immanent! (Spinoza en Nietzsche)

Moraal is transcendent en verwijst als regelgeving naar 'iets' hoger. God, de Mens, Medemenselijkheid, het Goede... De transcendente Idee die richtlijn wordt voor ieder.

En in 'het ieder' loochent het de concrete mens. Dat is het schandaal van de Transcendentie.

   

[Een klein voorbeeldje met de vraag hoe het in hemelsnaam zo kan zijn dat het onbewuste krachtveld geografisch bepaald is en hoe weet je dat dan?]

Omdat subject worden tevens een sociaal gebeuren is in verhouding met ‘wat zich aanreikt’. ‘De dingen’ reiken zich anders aan afhankelijk van geografie, platteland, stad groot of klein, groepen van mensen, individuen, geuren, klanken… Kortom, ook zeden verschillen en elk subject worden is een verhouding aangaan met ‘het andere’.

   

Mij ontgaat ten ene malen wat de borsten van tante Ursula met de intuitiepomp te maken hebben tenzij er sprake is van een fetish. Even denken hoe zat dat ook al weer. Freud ging ervan uit dat een fetisj voorkomt uit het feit dat de vrouw geen penis heeft, iets anders moet dan de rol van fallus overnemen. En in dit geval is dat dan de intuitiepomp.
Zou kunnen, beetje ver gezocht, maar het zou zomaar kunnen.
Zo zou de intuitiepomp niet hoeven te overheersen en zou er sprake kunnen zijn van normaal seksueel gedrag zonder Ich-Spaltung.

   

Mocht er met de intuitiepomp een beetje een redelijke moraal te verkrijgen zijn waar een ieder, of althans de meesten, zich in kunnen vinden, bied ik mij aan om de eerst millgram bij mij te kolven.

   

Mogen we een robot met een ingeplante intuïtiepomp slaan.

Zomaar een vraagje.

   

De moraal is vaak gebasserd op voorkomen wat we niet willen, op basis van angst. De ethische intuitiepomp werkt daarom vaak met angstbeelden waarvan dan mensen heel snel zeggen "oh nee, dat niet".
Het beeld van autonome robotten, boesemt dat jou angst in?

   

Nee, integendeel

Ik wil wel door een robot geopereerd worden. Ja, als het nodig is natuurlijk. Maar het falen van specialisten lijkt steeds groter te worden, ik zou me veiliger voelen bij een robot-chirurg
O en mocht ik een psychiater nodig hebben lijkt me een robot ideaal. In een sessie ben je klaar, krijg je een lijstje mee naar huis met tips of chemicalien.
Hier in huis wil ik er natuurlijk ook eentje, ik zou hem naakt in een schortje dagelijks de hele boel laten poetsen. Koken doe ik uiteraard zelf.

Nee, ik zal de autonome robot juist aan mijn boesem drukken. Niet te hard uiteraard anders springt er misschien een draadje los en dan zijn we weer even ver als nu met al die losse draadjes.

   

't Is wat laat. ik weet het. Maar ik moet nog een kleine opmerking maken naar Wies. Wies was een pleitbezorger van het begrip "intuïtiepomp".
Soit.
In één van haar laatste postjes beargumenteerde ze dat nog even met de volgende zinsnede. "Dat wat wordt rondgepompt".
Heerlijk.
Maar daar hebben de logische en/of wiskundige modellen ook een variant voor in de aanbieding. Namelijk "iteratie". Stap voor stap je model scherp-slijpen zodat je steeds dichter bij de "fit" komt.

   

Als ik het goed begrijp dan wil de benaming van intuïtiepomp inhouden dat wanneer iets om tactische redenen onder de aandacht wordt gebracht, dit resulteert in een aantal intuïtieve reacties die binnen de strategie om gericht de intuïtie aan te spreken, eerder een politiek doel dienen, dan dat het pompen de intuïtie dient.
Als dat het geval is dan meen ik dat niet zo zeer de tactiek een politieke kwestie kan vormen, maar wel de omgang met die opgepompte intuïtieve reacties.
Want in principe zijn die intuïtieve reacties “zuiver”.
Het is de politiek die ze in het eigen voordeel gaat manipuleren.
Daar tegenover heeft, en de bron werd reeds vermeld dus ik plaats geen politieke bom ( :-) ) onder andere de bijbel een aantal zeer universele regeltjes geplaatst die naar mijn ervaring nog nooit gefaald hebben in het onderscheiden van het objectieve toepasbare van het zelfzuchtige.
De tien geboden, zonder de godsdienstige connotatie of geloofsbelijdenis.
Wanneer deze reacties naar de geest en de letter en volgens de premisse van tegelijkertijd goed, juist en rechtvaardig te zijn, geëvalueerd worden, dan meen ik dat gelijk welke beheerder die de “plompe” intuïtiepomp wenst te hanteren om aan brainstorming te doen, voldoende parameters heeft om de aan de oppervlakte komende ideeën mee af te wegen.
Geen enkel erts dat wordt opgegraven, is onmiddellijk voor consumptie geschikt.
Zo ook met de intuïtieve concepten.
Ze moeten begrepen worden, binnen de context van het vraagstuk geplaatst en tenslotte gezuiverd worden en blijven van subjectieve interpretaties of politieke doeleinden.

Zeker, een samenleving van onze dimensie, heeft regels nodig.
Ooit zag ik een vermelding: “verstandige mensen storten hier niet, de anderen is het verboden”.
Zonder te willen oordelen of benoemen, maar in essentie komt intuïtie daarop neer.
Naar mijn gevoel zijn het die “anderen” die via de vrijheid van meningsuiting uitgelezen facetten van de intuïtie willen muilkorven, omdat ze niet passen binnen hun eerder egoïstische politiek van “ik doe wat ik wel, ongeacht de gevolgen”.
Net zoals het bannen van de wezenlijke inhoud van de bijbel zou zijn, omdat het nu eenmaal uit de bijbel komt. Da Vinci heeft naast kunst evenzeer oorlogstuigen ontworpen, maar men blijft hem loven.

Dat een maatschappij een tijdsgeest kent is normaal en volledig in overeenstemming met de natuurlijke gang van zaken.
Echter, dat de ene generatie niet in staat is de jongere generatie verstaanbare krijtlijnen te geven, die zoals de omschrijving doet verstaan, aanpasbaar zijn, daarvoor moet die generatie alleen maar in eigen boezem kijken en niet naar wat een intuïtiepomp boven zou halen of politiek zou veroorzaken.
Een eenvoudige vraag kan heel wat politiek pareren en zelfs uitdoven, net zoals dat de jeugd tot inzicht kan brengen in zijn eigen doen en laten. Namelijk, het is heel eenvoudig om “neen” te zeggen tegen alles wat ons niet aanstaat. En dat is normaal: daar zorgt de geestdrift voor, het ideaal en wat nog meer aan hormonen. Dat de vrije meningsuiting dit tevens als een recht stipuleert is niet meer dan een waarachtig menselijk wezen waardig. Maar de voorwaarde is wel dat de nodige rijpheid reeds daar is om aansluitend aan dat “neen” een evenwaardig alternatief te plaatsen, zodanig dat wél duidelijk wordt hoe het dan wel zou moeten zijn en gaan.
Tot dan moeten de spelers van het politieke front op de bank geplaatst worden door ze vanop het sprekersgestoelte de kans te geven tot een effectieve en terdege geargumenteerde strategie te komen. Hun politiek was deze van “neen”. Hun tactiek deze van de publieke opinie oppompen. Maar hun voorgelegde strategie zal het volk aangeven wat het al of niet zal willen horen.

Op deze wijze hoeft een intuïtiepomp dan geen politieke corruptie te vrezen, aangezien ten eerste het verkregen intuïtieve principieel oprecht is, het vervolgens alleen maar moet aangevuld worden met een al even oprecht evalueerbare strategie en tenslotte deze evaluatie op basis van volstrekt ethisch verantwoorde geboden kan gebeuren. Hierbij dient de oprechte strategie als voorwaarde tot toelating om de pomp te kunnen bedienen.

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie