Monseigneur Leonard

In de blog: Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 0 pdf print

Er is een rel ontstaan naar aanleiding van politieke uitspraken van de Belgische aartsbisschop monseigneur Léonard. De katholieke excellentie luchtte tijdens zijn recente kersthomilie zijn afkeuring voor Bart De Wever (Nieuwe Vlaamse Alliantie) en het neo-liberalisme, en zijn goedkeuring voor Elio Di Ruppo (van de Parti Socialiste) en de occupy-beweging. Het was sinds 1955 geleden dat de katholieke kerk zich nog over politieke kwesties had durven uit te spreken.

Dat is ook wat Hugo Camps in de De Morgen voor ogen stond:

Waar zou de aartsbisschop het recht vandaan halen anderen de maat te nemen? Over de pedofilienesten in zijn kerk hoor je hem alleen in vage zinnen. Zolang die ellende straffeloos voortduurt, kunnen kerkleiders moreel getinte uitspraken beter achterwege laten. Ik heb de tijd gekend dat gelovigen van op de kansel werden bezworen niet te stemmen op socialisten. Mijn vader heeft die bezweringen tot zijn laatste dag letterlijk genomen. Eten deed hij alleen in het ACV-restaurant en een andere krant dan 'Het Volk' kwam er niet in. Mijn moeder die eindeloos gestreden heeft tegen kanker, kreeg op de begrafenis van de dienstdoende celebrant te horen dat de 'zondares' blij mocht zijn met een beter leven. Zondares? Het goede mens durfde zelfs thuis niet eens naakt te zijn. Ga boete doen, meneer Léonard...

Dat is cafépraat, reageert Knack-redacteur Simon De Meulemeester:

Dit is de ultieme onverdraagzaamheid: de idee van de Verlichting, dat Kerk en staat moeten gescheiden zijn, recupereren om de stem van de gelovigen uit het debat te weren. De Verlichting draaide erom dat geloof er niet toe doet. Dat u moet tolereren dat uw waarheid hoogstens de uwe is, maar daarom niet meteen de mijne. Echte verdraagzaamheid zit in het aanvaarden van verschil. Niet het aanvaarden van de gelijke. Niet in het invoeren van een Verlichtingsfascisme. Voor je het weet stelt iemand voor alle kruisen weg te halen aan de ingangen van onze kerkhoven, en waar staan we dan?

De verwarring is groot. Léonard is niet zomaar een gelovige. De grondwet eist dat religieuze instituten zich niet inlaten met het bestuur van de staat. Léonard spreekt in naam van zo'n religieus instituut, en liet zich uit over de vorming van een regering. Van de leider van (volgens zijn eigen instituut) vijf miljoen katholieken zou men mogen verwachten dat die over genoeg inzicht beschikt om zelfs dubbelzinnigheid te mijden.

Waar haalt de Knack-redacteur de idee dat de Verlichting erom draaide dat geloof er niet toe doet? Ik vermoed dat hier secularisme met verlichting verward wordt. Natuurlijk was de bestrijding van de opvattingen (en de macht) van de kerk essentieel voor de verlichting. Lees mijn post over Spinoza en Leibniz.

Verder is het demagogisch te stellen dat de stem van de gelovigen uit het debat geweerd wordt. De stem van de gelovige is allang netjes en eerlijk verrekend tijdens de verkiezingsstrijd, tijdens de verkiezingen zelf en tijdens de regeringsonderhandelingen. Nooit heeft ook maar iemand geopperd dat wie gelovig was zich afzijdig moest houden. Het fundamentalistenwoordje "verlichtingsfascisme" is dus feitelijk een schaamteloze drogreden, net zoals de absurde hellendvlakredenering in de laatste zin.

Maar als hier al schade is aangebracht door Léonard, is het eerder wederom aan het katholieke instituut dan aan de seculiere samenleving. Dat doet hij nog best zelf. Vandaag gelooft immers niemand, links of rechts, nog in het nut van publieke religieuze steun met woorden, want geen zinnig mens gelooft nog dat religieuze mensen moreel beter zijn of een beter moreel inzicht hebben, dan de mondige doorsneeburger van welke levensbeschouwing ook. In 1955 luisterden nog 80% van de belgen naar zondagspreken. Dat is vandaag gedaald tot enkele procenten. In de tijd waar Hugo Camps over schrijft was de uitspraak van een bisschop dwingend en beangstigend, vandaag is ze een zielige poging om bij de tijd te blijven. Het lijkt er op dat de kerk, na alle schandalen, een goede beurt tracht te maken en steun zoekt, meer dan dat ze ergens steun wil verlenen. Het is alles bij mekaar een beetje zielig, een man in een middeleeuws plunje die een wit voetje tracht te halen in een pluralistische samenleving die hij moet ondergaan maar niet begrijpt. Want ik verwacht niet dat er tussen de indignado's plakkaten met de beeltenis van de monseigneur zullen verschijnen, of dat Elio Di Ruppo zich uit een of ander debat zal redden door zich op de instemming van Léonard te beroepen.

Een andere, belangrijkere vraag is of de Belgische grondwet de basisprincipes van een plurale of seculiere staat huldigt. Dat is niet het geval. Tijdens het opstellen van de grondwet werd er hevig gedebatteerd, gelobbyd en propaganda gevoerd over de plaats van de katholieke eredienst in de samenleving. Daarbij werd in 1831 zowat het hele voorstel van aartsbisschop de Méan overgenomen. In ruil verkregen de liberalen de geldigheid van het burgerlijk huwelijk en de afschaffing van geschiktheidsregels voor het verlenen van kiesrecht (Het "capaciteitenstelsel" werd afgeschaft, maar nog altijd waren minder dan 2% van de Belgen kiesgerechtigd.) Door deze katholieke bemoeienis, en het toenmalig overwicht van de kerk, werd godsdienstvrijheid fout ingevuld in de grondwet. Het is het waarborgen van rechten van cultussen geworden, niet het waarborgen van de vrijheid van elk individu al dan niet een godsdienst aan te hangen of te steunen (fiancieel of anderzijds.) In het katholiek onderwijs worden kinderen, tegen de mensenrechten in, nog steeds geïndoctrineerd met middeleeuwse denkbeelden, aan de prijs van een kleine € 300.000.000 jaarlijks, onvrij bijgedragen door voornamelijk andersdenkenden.

Dit werd nog eens onderstreept toen een open brief verscheen in De Morgen, waarin een aantal respectabele filosofen erop aandrong dat een gedeelte van het godsdienstonderricht aan andere dan de eigen godsdienst besteed zou worden. Het katholieke onderwijsnet steigerde en beriep zich op "haar" godsdienstvrijheid die in de grondwet vastligt. Maar mensenrechten gelden ook voor kinderen, en vrijheid toegekend aan een cultus is geen mensenrecht. Mensenrechten van kinderen worden gewaarborgd door ze de keuze tussen verschillende levensopvattingen te bieden.

Dank zij de "vrijheid van eredienst" zoals begrepen in de Belgische wetten ontvangt de kerk (naast de kosten voor godsdienstonderricht) elk jaar rond de € 300.000.000 voor wedden en pensioenen. Dit bedrag daalt niet noemenswaardig, ondanks de leegloop. Zo ontvangt monseigneur Léonard 8.500 EURO per maand van de Belgische belastingbetalers die voor de grote meerderheid ongeïnteresseerd zijn.

Zie ook http://www.sigervanbrabant.be/blog/


Reacties (0)

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie