De theorie van alles

In de blog: Wereldvreemd reacties: 24 pdf print

Er zijn vier natuurkrachten: de zwaartekracht, de elektromagnetische kracht, de zwakke wisselwerking en de sterke wisselwerking. Alles wat er op de wereld gebeurt, kan aan deze krachten worden toegeschreven. Drie van de vier krachten, de elektromagnetische kracht, de zwakke en de sterke wisselwerking, worden beschreven door een enkele theorie, het standaardmodel. De vierde, de zwaartekracht, door een andere, de algemene relativiteitstheorie. Beide theorieën beschrijven heel precies wat die krachten doen. Alleen zijn de twee theorieën niet met elkaar verenigbaar.

Al vele decennia zoeken de natuurkundigen naar een theorie die alle vier de krachten kan beschrijven, de Grand Unifying Theory ofwel de Theorie Van Alles*. Als ze die theorie vinden, beschrijft die wat alle natuurkrachten doen, en aangezien er in de wereld geen andere krachten zijn, zou die alles wat er gebeurt moeten kunnen verklaren. De natuurkrachten zijn de elementaire bewegers. Zij zijn het die ten grondslag liggen aan al wat verandert. Maar zeggen dat met de kennis van die krachten al wat beweegt is te doorgronden, is net zo onzinnig als beweren dat met de kennis van quarks en elektronen ieder object van de wereld is te doorgronden. Immers, ieder object is opgebouwd uit quarks en elektronen.

De wereld is heel complex. De vier basiskrachten van de natuur zorgen voor de beweging van de planeten, voor de straling van de sterren, voor het ontstaan van chemische verbindingen, voor de groei van planten, voor alles wat beweegt, zich ontwikkelt, iets voortbrengt, verslijt en afsterft. Maar dat betekent niet dat alle beweging, elke ontwikkeling, elk ontstaan, iedere slijtage en elk vergaan kan worden begrepen vanuit de natuurkrachten. De wereld bestaat niet alleen uit quarks en elektronen, de objecten waarop de elektromagnetische kracht en de zwakke en sterke wisselwerking aangrijpen. De wereld bestaat ook niet enkel uit massa's, de objecten waarop de zwaartekracht aangrijpt.

Quarks vormen protonen en neutronen, protonen en neutronen vormen samen met elektronen atomen, atomen vormen moleculen, moleculen vormen biologische cellen, biologische cellen vormen organismen, en organismen vormen biotopen. Weet je nu alles van biotopen, als je alles van de elektromagnetische kracht en de sterke en zwakke wisselwerking weet? Nee, want om een atoom te begrijpen heb je weinig aan kennis van quarks. Om een biologische cel te begrijpen, heb je weinig aan kennis van het gedrag van individuele atomen. En om een biotoop te begrijpen, heb je weinig aan kennis van de werking van een biologische cel.

Als het zo zou zijn dat je met de natuurkrachten alles zou kunnen verklaren, zou je eigenlijk de scheikunde, de biologie, de psychologie, en alle andere wetenschappen kunnen afschaffen en alleen de natuurkunde, de wetenschap die zich met die krachten bezig houdt, hoeven over te houden. Maar zal dat ook echt gebeuren? Ik denk het niet. Ik denk niet dat we de basisbegrippen van de biologie of de psychologie een op een in natuurkrachten kunnen vertalen. Want er zijn vele manieren om de natuurkrachten te gebruiken voor een en het zelfde doel. Zo gebruiken hoge diersoorten bloed om brandstof voor de cellen door het lichaam te transporteren, en zorgt het hart daarbij voor het rondpompen daarvan. Planten daarentegen gebruiken osmose om sappen rond te pompen, die de brandstof van de cellen aanvoeren en de producten afvoeren.

Er zijn vele wegen naar Rome. Zelfs zoiets eenduidigs als optellen en aftrekken kan op verschillende manieren worden gedaan. De natuurkrachten weten niet waarvoor ze worden gebruikt. Zowel hersenen als computers maken gebruik van elektromagnetische krachten, maar wel op heel verschillende manieren. Maar voor de natuurkunde is de elektromagnetische kracht de elektromagnetische kracht, of die nou wordt gebruikt voor het transporteren van impulsen in neuronen of voor het aandrijven van hybride automobielen. Die kracht voldoet aan betrekkelijk eenvoudige wetten, waarbij de toepassing geen enkele rol speelt. Er zijn dus enerzijds vele verschillende toepassingen voor de elektromagnetische krachten en anderzijds maken die toepassingen er op vele verschillende manieren gebruik van.

Dat maakt het moeilijk om bijvoorbeeld de werking van de hersenen te begrijpen, enkel vanuit de eigenschappen van de natuurkrachten. Zelfs een enkel neuron is zo al moeilijk te beschrijven, laat staan de onderlinge interacties van de honderd miljard neuronen in het menselijke centrale zenuwstelsel. En om dan ook nog daarin intelligentie te onderkennen, enkel vanuit de natuurkrachten, is een onmogelijke opgave.

De wereld valt niet te begrijpen vanuit één enkel perspectief. Ieder aspect ervan, of het nu te maken heeft met de levende natuur of met alles wat niet leeft, vereist zijn eigen beschouwingswijze. Een "theorie van alles" zal dus niet de scheikunde, de biologie en de psychologie overbodig maken. En daarom is ook het concept van een vrije wil niet overbodig. Het verklaart veel van het menselijke handelen, dat niet vanuit de natuurkrachten begrepen kan worden.

Je kunt een ander mens vaak alleen begrijpen door bij jezelf na te gaan wat jij in zijn situatie zou ondergaan. En daarbij stuit je onherroepelijk op een wil die voor zover je kunt nagaan nog allerlei kanten op kan. Je wilt iets, maar je bent vrij om ook iets anders te willen. Heb je voor alles wat je wilt een verklaring? En verdwijnt jouw ervaring van een vrije wil doordat je er een verklaring bij kunt verzinnen? Zo niet, dan is er toch iets dat je met de woorden "vrije wil" kunt aanduiden. En die woorden worden pas overbodig als je iedere manifestatie van die vrije wil kunt aanduiden door iets anders, een wetenschappelijke verklaring, bijvoorbeeld. Vooralsnog is daar nog niemand in geslaagd.

Verklaringen zijn menselijke bedenksels, bedoeld om wat je meemaakt in een groter (wetenschappelijk) kader te plaatsen. Maar zelfs als je ieder menselijke gedrag wetenschappelijk zou kunnen verklaren, verandert dat niets aan de ervaringen, zoals je die ondergaat. Als je een keuze maakt, ben je je bewust van het feit dat je ook een andere keuze kunt maken. Voel je je dan niet vrij om dat te doen? Word je door iets gedwongen om voor aardbei te kiezen als je bij de ijsverkoper voor die bak met allerlei kleuren ijs staat? Wat ervaar je als je voor die ijskar staat? Heb je dan het gevoel dat je tot je keuze wordt gedwongen of heb je juist last van een gevoel van vrijheid, omdat je niet weet wat te kiezen?

Wetenschap is gebaseerd op ervaring. Als wij niet ervaren wat wij ondergaan, kunnen we er ook geen verklaring voor bedenken. Er is een hele tak van de filosofie die probeert terug te keren naar die basis. Dat is de fenomenologie**. Hoe komen de dingen bij jou over? Als je dat niet weet te scheiden van wat dingen betekenen of waardoor ze worden veroorzaakt, mis je een hoop. Zonder je bewust te zijn van je ervaringen, kun je er ook niet een theorie op toepassen. Omgekeerd, ook zonder theorie kun je nog heel wat met je ervaringen doen. Er een boek over schrijven, bijvoorbeeld, of in een film gebruiken, of in een schilderij. En daarmee je medemensen iets tonen wat de wetenschap ze niet kan laten zien.

  • Steven Weinberg, "Dreams of a Final Theory: The Search for the Fundamental Laws of Nature"

** Maurice Merleau Ponty, "De wereld waarnemen".


Reacties (24)

   

-Mooi onderwerp ; maar een oplossing of een eenheid van theorie is er toch niet in terug te vinden ; en wijst eerder op de onmogelijkheid daarvan .
-Terwijl er zeker een 'eenheid in alles' moet zijn ; of die terug te vinden is, blijft een andere zaak .

-Maar toch heb ik zelf reeds vroeger het 'lef' gehad om een universele theorie uit te brengen ; een poging ...?

EEN UNIVERSELE THEORIE

--Een Algemene Theorie kan als volgt opgezet worden : een beetje
zoals mijn filosofische formule "E = mc2 = Psy.." , of als het begrip ’supra-solipsisme’
kan hij niet bewezen of gemeten worden ; want meta-fysica overstijgt nog
altijd de fysica, en exacte wetenschap gaat toch niet verder dan onze
fenomenale wereld, en is aldus slechts een deel van onze 'kennis' .

--Het 'zijn' van de LOGICA , van de eeuwige 'wetten' of ideeën, zowel
van de logica zelf als van de wiskunde of van andere wetenschappen,
moet men zien als het eeuwige, absolute, immer noodzakelijke' zijn'
--; alles wat daarnaast 'is' of bestaat moet men dan contingent
noemen ; en moet dus uit dat abolute geëmaneerd zijn .

--Het 'Moeten zijn' van die logica... bv. 2+3 moet 5 zijn ; Pi moet
3,14... zijn ; of als A=C en B= C daaruit volgt dan A= B ,
enz....kan men vergelijken aan een MOETEN ZIJN of aan een WIL.

--Wij ervaren een 'wil' in ons eigen ego en maken er ook kennis mee in de
psychologie . Willen , naast denken of bewustzijn ( geest? ) zet ons aan tot
handelen, bewegen en dus ook tot 'energie' zelf .

--Nu 'ENERGIE' kan omgezet of gemeten worden in of als massa -volgens
Einstein .-- en massa vertegenwoordigt 'materie' .

--MATERIELE 'dingen' of substanties en hun onderlinge relaties vormen
aldus onze realiteit in haar extreme en fenomenale vorm ., na een
proces vanuit de 'logica' zelf ...

--DUS = er is absolute logica, ideeën en bewustzijn ~~>absolute logica als een ‘moeten’ zijn
~~>een universele Wil ~~>leidt tot doen, handelen en energie ~~>energie= massa (E=mc²)~~>wordt materie en alle substanties ~~> onze realiteit ...;
of : "de weg van de Absolute Idee (ën) ..."

--Misschien wat simplistisch voorgesteld : maar toch een reële
theorie ? En meer inzicht in die ‘dingen’ is ons niet gegeven .

   

---geen rechtstreekse reacties op bovenstaande...? ...is ook niet mogelijk..., bedankt .

   

Dag Valere
ik persoonlijk vind het geen gemakkelijke blog. Ik lees ieder zijn mening. Maar als ik op geen fatsoenlijke manier kan reageren dan doe ik het niet.
groetjes
Pauls

   

En het is nog zeer de vraag of theorie van alles zelfs volstaat om elementaire complexere fysische niet levende processen volledig te verklaren zoals je die tegenkomt in de kosmologie en geologie. Ook al zou je de wereld reductionistisch kunnen herleiden tot een theorie van alles, dan zal dat niet volstaan om de complexe gelaagdheid in de wereld te verklaren. Het is zoals een ingewikkelde legoconstructie. De complexe constructie verklaren als een verzameling legoblokjes levert niet veel extra kennis op, behalve dat je niet meer uitzoeken wat de bouwstenen zijn. Je stelt dat al vast met DNA. We weten wat de bouwstenen zijn van het DNA, maar daarom weten we nog niet hoe complexe eiwitten ontstaan en hoe die in cellen worden getransporteerd en juist terechtkomen. We weten zelfs nog niet hoe een cel ontstaat. Eigenlijk slaat de term "theorie van alles" op niets behalve dan "de theorie van de elementaire bouwstenen en wisselwerkingen van de wereld" En dan is het nog altijd niet zeker of zwaartekracht een fundamentele kracht is.

   

In New Scientist staat er een artikel over "Tijd". Men weet nog altijd niet exact te omschrijven wat tijd is. Zeer merkwaardig als je weet dat "tijd" de grootheid is die fysici het meest nauwkeurig kunnen meten. Bovendien is er nog altijd discussie over het feit of tijd omkeerbaar is of niet. De tweede hoofdwet is gek genoeg niet tegenstrijdig met de kwantummechanica en niet tegenstrijdig met de relativiteitstheorie van Einstein, maar wel lijken de kwantummechanica en de relativiteitstheorie met elkaar tegenstrijdig. Hoe rijm je dat in een theorie van alles? De tijdspijl is reëel in de tweede hoofdwet en maakt dat perpetuum mobiles bouwen onmogelijk is. In een wereld zonder tijdspijl worden daarentegen perpetuum mobiles bouwen mogelijk. Hoe leggen de fysici dat uit die menen dat tijd een illusie is of een artefact van ons bewustzijn? Met de "theorie van alles"?

   

Ik weet niet wat je bedoelt met "de" relativiteitstheorie van Einstein, maar voor alle duidelijkheid: de QM en de speciale relativiteitstheorie zijn niet tegenstrijdig. De combinatie van die twee heeft enkele zeer vruchtbare theorieën opgeleverd, met als bekendste voorbeeld de quantum-elektrodynamica (QED).

Verder is het me niet duidelijk waarom het een probleem zou zijn dat je thermodynamica kunt bedrijven met de QM en de algemene relativiteitstheorie, al zijn die twee nog niet verenigd (en misschien niet verenigbaar in hun huidige vorm). Thermodynamica en, iets ruimer geformuleerd, statistische mechanica zijn de toepassing van statische technieken op systemen met veel vrijheidsgraden. Zowel in de klassieke, Newtoniaanse mechanica als in de QM - twee theorieën die fundamenteel verschillend zijn! - leiden die technieken tot een tweede wet van de thermodynamica. Dat weten we al lang. Waarom zou het ons voor een raadsel plaatsen dat je ook een tweede wet krijgt als je die technieken toepast op de algemene relativiteitstheorie?

"Hoe leggen de fysici dat uit die menen dat tijd een illusie is of een artefact van ons bewustzijn? Met de "theorie van alles"?"

Menen fysici dat tijd een illusie is? Op een zeker niveau is tijd - in de thermodynamische betekenis van het woord - ook al een illusie in de Newtoniaanse mechanica. Deze is immers invariant voor de transformatie van t naar -t. Hetzelfde (maar met een subtiele nuance) geldt voor de vergelijking van Schrödinger in de QM. Dat belet fysici niet om met de hulp van de statistische mechanica in beide gevallen te komen tot de tweede wet van de thermodynamica. En deze is niet invariant voor de transformatie van t naar -t (waarbij er opnieuw een zekere nuance van tel is: bedoeld wordt niet dat een evolutie met een omgekeerd tijdsverloop onmogelijk is, maar wel dat ze fenomenaal veel minder waarschijnlijk is).

De thermodynamische tijd is dus voor fysici nu al geen illusie. Merk op dat entropieveranderingen meetbare grootheden zijn (of toch grootheden die je kunt afleiden uit andere meetbare grootheden). Sinds wanneer is iets dat je kunt meten voor een fysicus een illusie?

   

Kweetal,

Je hebt nu ook al een heleboel theorieën die binnen de meetfout heel goed zijn: zwaartekracht, elektrodynamica etc. Maar ondanks hun kwaliteiten hebben we slechts een uiterst beperkte deelverzameling van waarneembare fenomenen kunnen herleiden tot deze natuurkundige theorieën. In de praktijk hebben we nog altijd niet-gereduceerde biologie, sociologie, psychologie, filosofie etc. nodig om iets zinnigs te zeggen over de werkelijkheid.

Stel nu dat je morgen een theorie van alles hebt. Binnen de meetfout blijven die oude fysische theorieën correct - de verbeteringen die een theorie van alles zou aanbrengen, zitten diep in de n-de, in de meeste omstandigheden onmeetbare decimaal.

Welnu ... als het nu al niet lukt om alle waarneembare fenomenen te reduceren tot fysica - waarom zou het dan mét theorie van alles wel lukken? Omwille van die verbeterde n-de decimaal? Dat lijkt me onwaarschijnlijk.

Dit is voor mij als fysicus een belangrijk punt. Je mag geloven dat alles uiteindelijk reduceerbaar is één of meer natuurkundige wetten. Maar alleen als je voor ogen houdt dat het in de praktijk tot nu toe alleen maar gelukt is voor een alles bij elkaar zeer beperkt aantal fenomenen. Met andere woorden: als je dat ook gelooft van al die andere fenomenen, bedrijf je geen fysica. Een natuurkundige bouwt (doorgaans wiskundige) modellen, vergelijkt ze met de werkelijkheid etc. Heeft z/hij een dergelijk model niet, dan mag z/hij geloven wat z/hij wil - maar fysica is het niet. In het beste geval is het door fysische ervaring gedreven intuïtie. In andere gevallen gaat het om uitspraken die iedereen kan doen.

Samengevat: zelfs al hadden we die theorie van alles, dan nog zouden we om iets zinnigs te zeggen over de werkelijkheid biologie, sociologie, filosofie etc. nodig hebben. Je mag geloven dat deze allemaal uiteindelijk herleidbaar zijn tot de theorie van alles. Maar als je daarvoor geen fysisch model hebt, dan is het een geloof en niet meer.

The proof of the pudding is in the eating.

Mvg,

Aliaspg

   

Ik stel juist dat er geen probleem is tussen de 2de hoofdwet en de QM en er ook geen probleem is tussen 2de hoofdwet en de speciale + algemene relativiteitstheorie, maar dat men wel een probleem ziet tussen de QM en de algemene relativiteitstheorie. Dat de tijdspijl samenhangt met entropieverhoging heb ik al op vorige fora gesteld.
Daarnaast heb je het QM gegeven dat er geen NU bestaat of dat informatie die in het verleden wordt gewijzigd of gewist, de interpretatie van informatie in het heden kan beïnvloeden zoals blijkt uit het delayed choice quantum eraser experiment. Ondanks het streven naar symmetrische modellen in de fysica, stellen we vast dat de tweede hoofdwet asymmetrisch is van aard, er is geen terugkeer mogelijk naar het verleden.
Ik reageer enkel op het dossier artikel in New Scientist januari 2014: Nooit in het nu. Ik citeer enkel de inleiding ervan.

"We voelen allemaal aan dat de tijd voortschrijdt. Toch zeggen natuurkundige wetten dat dat een illusie is. Het wordt tijd dat de wetenschap erkent dat tijd echt bestaat, betoogt fysicus Lee Smolin"

   

Lee Smolin mag betogen wat hij wil. Hij is niet bepaald de eerste die betoogt. Ilya Prigogine was een illustere voorganger. Maar al die betogen worstelen met een probleem. Meer dan één in feite. Om Prigogine te nemen: hij meende dat er in de natuurwetten ergens een fundamentele tijdsasymmetrie hoorde te zitten. Toevallig heb ik zes maanden het huis gedeeld met iemand die nauw samenwerkte met Prigogine. Maar zelfs hij moest toegeven dat er met de theorieën van Prigogine geen enkele resultaat bereikt was dat empirisch een ander fenomeen voorspelde dan de theorieën zonder tijdsasymmetrie. Zo wordt het natuurlijk moeilijk om uit te maken wie gelijk heeft. En het wordt al helemaal moeilijk om te accepteren dat je natuurwetten op een fundamenteel niveau moet wijzigen. Waarom zou je dat doen? Je kunt alles even goed beschrijven zonder die wijziging. De bestaande natuurwetten zijn al duizenden keren gecheckt. Waarom dan wijzigen?

Het empirische is dus één probleem. Het tweede probleem is iets subtieler. Nu heb je wetten die geweldig goed werken voor simpele systemen, en bovendien symmetrisch zijn in de tijd. Maar voor minder simpele systemen, met veel vrijheidsgraden, heb je die symmetrie in de tijd niet (of niet altijd). Hoe verenig je die twee vaststellingen? Een interessante filosofische vraag. Vanuit fysisch standpunt in hoge mate uit de weg geruimd, maar toch filosofisch interessant.

Maar stel nu dat je inderdaad op een fundamenteel niveau een tijdsasymmetrie hebt in de natuur. Dan arriveer je natuurlijk bij een even interessant filosofisch probleem. Hoe komt het toch dat je die tijdsasymmetrie niet merkt in simpele systemen? Ik kan een botsing filmen tussen twee biljartballen. En jij kunt niet zien of ik die film correct afspeel, dan wel omgekeerd in de tijd. Waarom, ja waarom, verdwijnt die tijdsasymmetrie bij simpele systemen?

Je kunt natuurlijk stellen dat die tijdsasymmetrie een "illusie" is, verbonden met het systeem in kwestie en met de tijdspanne waarin je het beschouwt. Dat de "echte werkelijkheid" asymmetrisch is in de tijd. Maar welk filosofisch voordeel haal je daaruit? Hoe verschilt dit van de stelling dat de asymmetrie in de tijd een "illusie" is, verbonden met de systemen en de tijdspanne die je beschouwt, terwijl de "echte werkelijkheid" op een fundamenteel niveau geen asymmetrische evolutie in de tijd nodig heeft?

   

-Volgens Aristoteles ( al zo lang geleden...) was tijd niets meer dan de 'maat van de beweging of van de verandering' .
-Dus zonder beweging of die verandering is er ook geen tijd ? En beweging of verandering is dat wat relatief wijzigt tussen minimum twee entiteiten ; dus zonder het 'zijn' of bestaan van 'iets' is er ook geen tijd .
-Of waar er meer entiteiten of helemaal niets is, daar is ook meer of minder tijd ...; of tijd kan bestaan en ook niet-bestaan ...
-Maar ook de tijd bestaat alleen in de tijd, ook zonder entiteiten of 'dingen', die relativeren .
-De tijd is eeuwig, maar is ook niets meer dan een illusie, net als de ruimte dat is ; ruimte en tijd zijn a priori in onze geest of bewustzijn (Kant) ; en zijn zelf niets anders dan illusies of ideeën ; de ideeën-wereld van Plato.... om nog eens klassiek te eindigen ...; een theorie van alles, die het nog steeds doet...?

   

Nu, maar dat is een persoonlijke opmerking, kan het zijn dat asymmetrie in de tijd gewoon een statistisch feit is dat enkel zich afspeelt met grote aantallen. Ook bij eenvoudiger onderzoek waarbij steekproeven klein zijn kan het lijken dat er samenhangen voorkomen tussen variabelen waarbij kansen nauwelijks afwijken van 50%, maar naarmate de steekproeven groter worden in aantallen, de kansverdelingen gaan afwijken van 50% en er een asymmetrische verdeling optreedt. Ik weet nu niet of dit zo geldt voor de 2de hoofdwet, maar voorspelbaarheid neemt meestal toe naarmate de onderzochte massa groter wordt en willekeur neemt toe naarmate de onderzochte massa kleiner wordt. Maar is dat dan wel een fysisch natuurkundig feit of eerder een statistisch feit. In de statistiek kom je ook zoiets tegen als Simpson paradoxen waarbij verbanden van richting veranderen wanneer gegevens tot een enkele groep worden gecombineerd. Is de tweede hoofdwet dan iets vergelijkbaars met Simpson paradox-achtige toestanden (je hebt immers nu een grote verzamelingen van deeltjes). Als dit het geval zou zijn (wat ik nu zuiver hypothetisch stel) , dan is de tweede hoofdwet niet meer en niet minder dan een statistische wet in plaats van een fysische wet.

   

Beste Aliaspg,

Ik denk dat je mag stellen dat het ideaal van de wetenschap is één theorie die alle verschijnselen verklaart. Nu moet je, afhankelijk van welk aspect je bestudeert, of op welke schaal je een verschijnsel bestudeert, op zoek gaan naar de bijbehorende theorie. Je moet een keuze maken, en de wetenschap verschaft je geen instrument daarvoor. Het zou mooi zijn als je voor alles maar één theorie nodig had, al was die nog zo complex. Wat ik betoogde is dat wat natuurkundigen "de theorie van alles" noemen, niet die theorie is.

   

Aangepaste laatste alinea:
Wetenschap is gebaseerd op ervaring. Als wij niet ervaren wat wij ondergaan, kunnen we er ook geen verklaring voor bedenken. Er is een hele tak van de filosofie die probeert terug te keren naar die basis. Dat is de fenomenologie**. Hoe komen de dingen bij jou over? Als je dat niet weet te scheiden van wat dingen betekenen of waardoor ze worden veroorzaakt, mis je een hoop. Zonder je bewust te zijn van je ervaringen, kun je er ook niet een theorie op toepassen. Omgekeerd, ook zonder theorie kun je nog heel wat met je ervaringen doen. Er een boek over schrijven, bijvoorbeeld, of in een film gebruiken, of in een schilderij. En daarmee je medemensen iets tonen wat de wetenschap ze niet kan laten zien.

   

Op microscopisch niveau bewegen deeltjes zich discreet. Op macroscopisch niveau bewegen objecten of fenomenen zich eerder continu. Wanneer we lichtstralen bekijken dan lijken de fotonen zich rechtlijnig voort te bewegen in het vacuüm met een ERB aan de lichtsnelheid. De beweging van fotonen daarentegen in een twee spleten experiment bewegen discreet, zodat de fotonen op het scherm zich gedragen als golven. Dit zijn echter waarschijnlijkheidsgolven en geen echte golven, vergelijkbaar met golven in het water.
In de statistiek kunnen we makkelijk de overstap maken van discrete toevalsdistributies naar continue toevalsdistributies door eenvoudigweg de massa gegevens te laten toenemen. Wat eerst discreet was, lijkt dan plots continue.
Op macro en meso niveau kunnen we in de fysica een zelfde fenomeen totaal anders beschrijven. Neem een fiets wiel. Wanneer het wiel draait met een ECB dan draaien alle wieldeeltjes rond de as. Maar nemen we het standpunt in van de waarnemer op de weg dan zullen al deze deeltjes van het wiel geen cirkelvormige beweging maken maar een heleboel cycloïden. Kijken we naar het pad van al die afzonderlijke wieldeeltjes dan krioelen ze door elkaar en niet meer netjes cirkelvormig. Zuiver door een ander referentiekader te hanteren, openbaart een zelfde fenomeen zich natuurkundig op een andere wijze (afhankelijk van de wiskundige beschrijving die men hanteert).
Biljartballen bewegen continue door de biljarttafelruimte, maar fotonen door de ruimte niet (zie twee spletenexperiment) en toch zien we een verzameling gerichte fotonen zoals in een lichtstraal zich continue voortbewegen door een vacuüm ruimte en met een constante snelheid voortbewegen. Afhankelijk van het referentiekader dat fysici hanteren, openbaart een zelfde fenomeen zich anders, want waarom zouden afzonderlijke fotonen in een lichtstraal nu plots wel continue voortbewegen en niet meer discreet?

   

Bestaat er zo'n geen 'verhaal' van Einstein waarin ie een trein laat rijden met de snelheid van het licht? Een reiziger laat een 'bolleke' vallen. En vanuit het standpunt van de waarnemer maakt de baan dat het bolleke maakt een rechte lijn(voor een medereiziger) voor een stilstaande waarnemer buiten de trein een andere verloop, en voor een waarnemer dat zich verplaatst een driedimentionale lijn.
Groetjes
Pauls

   

om het bij de blog te houden.
Volgens mij is de theorie van alles enkel absoluut, wanneer de mens niet meer verder denken kan.
Anderzijds hebben we ook het fenomeen dat meerdere mensen zich verenigen het denken verder gaat dan individueel. Zoals de tijd waarin we ons bevinden, waar informatie digitaal heel snel verplaatst wordt van de ene mens naar de andere ,denk ik dat de menselijke kennis explosief gaat toenemen en dat alle gekende wetten elkaar sneller gaan opvolgen door 'betere
Groetjes
Pauls

   

Wat zijn illusies? Over standpunten, referentiekaders en allesomvattende theorieën.

Afhankelijk van het standpunt dat je inneemt zijn illusies reëel of niet reëel. Nemen we een fysisch standpunt in dan is bijvoorbeeld het groter waarnemen van de maan aan de horizon een illusie in de betekenis dat de maan fysisch niet groter wordt aan de horizon en daarom schijn. Maar wanneer we de maanillusie onderzoeken via een waarnemingpsychologisch standpunt dan is dat fenomeen reëel want onderhevig aan een variant van de wet van Emmert. Deze wet stelt dat nabeelden op het netvlies groter of kleiner worden geïnterpreteerd in functie van de afstand van de achtergrond waar je naar kijkt. Het is eigenlijk opvallend dat fysische verschijnselen meer voor waar worden aangenomen dan psychologische, door het brein veroorzaakte waarnemingen. Is een psychologisch gemeten verschijnsel minder waar dan een fysisch gemeten verschijnsel? Wat doet ons besluiten het concept illusie te hanteren en te associëren met schijnwerkelijkheid in plaats van waarheid binnen een andere referentiekader gemeten?
Voor een vlieg is een TV niets anders dan een soort van stroboscoop. Vanuit het standpunt van de vlieg zijn de continue beelden die mensen zien op TV een schijnwerkelijkheid en niets anders dan discrete beelden. Zouden we waarnemen als vliegen dan is TV kijken saai en vermoeiend. Toch voelen mensen dat zo niet aan, ook al weten ze dat een TV beeld of een filmbeeld fysisch niet hetzelfde is als een zelfde beeld niet vanuit de camera bekeken en gefilmd. We hechten zelfs zo een belang aan camerabeelden dat we ze een getrouwe weergave vinden van de werkelijkheid, ook al wordt je blik beperkt en anders gefocust dan wanneer je de wereld bekijkt door je ogen. Fysici gebruiken zelfs supersnelle filmbeelden om bewegingen te analyseren. We nemen aan dat ze waarheidsgetrouw zijn en geen illusie.
De voorbeelden geven aan dat afhankelijk van het referentiekader dat men hanteert de werkelijkheid als waar of minder waar wordt beoordeeld en daarom afhankelijk van het standpunt dat je inneemt. Voor de beoordeling van menselijk gedrag en kunstwerken wordt dit nog stelliger. Hoe gaan mensen om met die verschillende waarheidsstandpunten en welk gewicht geven ze er aan?
Hoe kan je nu bijvoorbeeld een zelfde fenomeen vanuit verschillende wetenschappelijke standpunten en modellen beschreven en verklaard samenvatten tot een theorie van alles of een alomvattende theorie die alle standpunten met elkaar verenigt. Is dat mogelijk of maken we ons iets wijs en is dat slechts een illusie? (En zo zijn weer bij af)

   

Mooie uitleg. Andere voorbeeld: een brug van 30 meter lang schijnt in meters groter dan in de lengte

   

-Newton zei : 'al onze kennis en wetenschap is niets meer dan een druppel in de oceaan ; terwijl dat wat men niet weet of kent die oceaan zelf is' .
-En ik ben van mening dat alle moderne wetenschappelijke theorieën zoals de relativiteitstheorie of de Quantum-mechanica, Higgs deeltjes, en andere, niets meer zijn dan povere pogingen, -die dan alleen in onze fenomenale wereld ondernomen worden,- om tot een algehele 'kennis' te komen .
Zodoende, dat ook hier meta-fysica ( wat na de fysica komt ) moet aan bod komen ...Immers ' de mens wil nu eenmaal van nature weten'...

   

Ik zou dat toch geen povere pogingen noemen. Het feit alleen al dat er filosofisch heel wat andere vragen gesteld worden over de werkelijkheid tegenover 10, 20, .., 100 jaar geleden en bovendien is de kennis enorm toegenomen, samen met het besef dat we eigenlijk nog weinig weten. Maar dat besef vind ik niet erg. Beter beseffen dat we weinig weten maar wat we weten er iets mee kunnen aanvangen dan denken dat je veel weet en er alles mee denkt aan te vangen.

   

Beste Kweetal,

Het was niet mijn bedoeling om kritiek te geven op je bijdrage. Ik wilde alleen enkele elementen toevoegen, of beter gezegd: wat meer in de verf zetten.

Eén: de problemen om iets te herleiden tot fundamentele natuurwetten stellen zich nu, zonder zgn. theorie van alles, al even scherp, en een TvA zal ons niet dichter bij de oplossing brengen.

Twee: TvA heeft (minstens) twee betekenissen: een theorie die de vier nu bekende fundamentele natuurwetten verenigt, en een (letterlijk te nemen) theorie van alles. In de eerste betekenis gaat het om natuurkunde, in de tweede betekenis gaat het natuurkundig bekeken grotendeels om een wensdroom die geprikkeld wordt door dat woord "alles".

Je schrijft "De wereld valt niet te begrijpen vanuit één enkel perspectief." Volgens mijn bestaan er naast dat eerder filosofische argument ook strikt natuurkundige argumenten om te stellen dat een TvA geen theorie van "alles" is.

Ik heb een grondige hekel aan die uitdrukking "theorie van alles" en de implicaties die ze lijkt te hebben.

Mvg,

Aliaspg

   

-Akkoord . Ik denk, dat de wetenschap waarmee we praktisch wat kunnen doen, verder geëvolueerd is dan theoretische kennis...,vooral dan deze die over onze 'realiteit' gaat ...
-En inderdaad, de mens wil nu toch wel een 'theorie van alles' ; hij wil een eenheid zien in alles ; daarom is er ook het monotheïsme gekomen ...
-Die 'eenheid' moet dan ook in die richting gezocht worden ; maar dan met een ander soort van absoluut, transcendent wezen...

   

http://mulberryoutlet.outlet-store.co.uk/
http://www.michaelkorsclearance.in.net/
http://www.juicycoutureoutlet.net/
http://www.michaelkorshandbagsclearances.us.com/
http://www.canadagooseoutlet.com.co/
http://www.basketballshoes.us.com/
http://www.nbajerseyswholesale.us.com/
http://www.uggboot.com.co/
http://www.tomsoutlet-stores.com/
http://www.michaelkorsoutletclearance.us.com/
http://www.uggaustralia.in.net/
http://www.cheapmlbjerseys.net/
http://www.iphonecases.us.com/
http://www.michaelkorsoutletonlinstore.us.com/
http://www.soccerjerseys.us.com/
http://www.pandorajewelryoutlet.us.com/
http://www.timberlandboots.name/
http://www.moncleroutletstore.us.com/
http://www.ray-bansunglassess.in.net/
http://www.michaelkorsoutletonline.in.net/
http://www.karenmillendressesoutlets.co.uk/
http://www.barbour.us.com/
http://www.pradaoutlet.us/
http://www.coachoutletstoreonline.in.net/
http://www.winterjackets.us.com/
http://www.adidaswings.in.net/
http://www.lebronjames.us.com/
http://www.canadagoosecanada.com/
http://www.wellensteyn.com.co/
http://www.louisvuitton.in.net/
http://www.truereligionjeansoutlet.com/
http://www.chaneloutletstore.us.com/
http://www.thenorthface.in.net/
http://www.coachoutletstore.com.co/
http://www.mulberryoutlet.com.co/
http://www.moncler.us.com/
http://www.uggbootsclearance.in.net/
http://michaelkors.outletstoreonline.us.com/
http://www.jordan-shoes.us.com/
http://www.tiffanyandco.in.net/
http://www.borselouisvuittonoutlet.it/
http://www.cheapmichaelkorshandbag.in.net/
http://www.oakleysunglassesdiscount.us.com/
http://www.michaelkorsonlinesale.us.com/
http://www.michaelkorsoutlet.org.uk/
http://www.oakleysunglasses-wholesale.us.com/
http://www.nobis.us.com/
http://www.michaelkors-outlets.us.com/
http://www.uggoutlet.in.net/
http://www.adidasoutletstore.us.com/
http://www.uggs-clearance.in.net/
http://www.louisvuittonoutletstore.name/
http://www.louisvuittonhandbags.org.uk/
http://www.cybermondaydeals.in.net/
http://www.michaelkorsfactory-outlet.us.com/
http://www.thenorthfaces.in.net/
http://www.rayban-sunglassess.us.com/
http://www.cheap-jordanshoes.us.com/
http://www.michaelkorshandbagsoutletstore.us.com/
http://www.pandora.eu.com/
http://www.beats-headphones.in.net/
http://www.coach-outlet-store.us.com/
http://www.raybansunglass.us.com/
http://www.coachoutletus.us/
http://www.toryburchoutletonline.in.net/
http://www.raybansunglasses-outlet.us.com/
http://www.hermesbags.co.uk/
http://www.michaelkorsusa.us/
http://www.airmax2015.in.net/
http://www.nikeairhuarache.org.uk/
http://www.designerhandbags.us.com/
http://www.hermesbelts.us/
http://www.uggoutletuk.in.net/
http://www.michaelkorshandbag.co.uk/
http://www.wholesaleoakleysunglasses.us.com/
http://www.cheapuggsboots.in.net/
http://www.cheapmlbjerseys.us.com/
http://www.michaelkorssale.in.net/
http://www.nikeairmaxshoess.co.uk/
http://www.oakleysunglasseswholesale.in.net/
http://www.uggbootscheap.in.net/
http://www.rosherunshoessale.com/
http://www.ray-bansunglasses.eu.com/
http://www.replicahandbag.us.com/
http://www.oakleysunglasseswholesale.us.com/
http://www.thomassabos.co.uk/
http://www.michaelkorshandbags.in.net/
http://www.montblanc-pens.com.co/
http://michaelkors.outletonlinestores.us.com/
http://www.nbajerseys.net/
http://www.cybermonday2015.us.com/
http://www.michaelkorswholesale.us.com/
http://www.cheapjordanshoes.in.net/
http://www.thenorthfacejacket.us.com/
http://www.lebronjamesshoes.in.net/
http://www.uggoutletstore.in.net/
http://www.michaelkorswallet.net/
http://www.fitflop.in.net/
http://www.uggoutletstore.eu.com/
http://www.louisvuittonus.us.com/
http://www.hermesoutletstore.us.com/
http://www.occhialioakleyoutlets.it/
http://www.toryburchshoesoutlet.com/
http://www.mbtshoesoutlet.us.com/
http://www.blackfriday2015.in.net/
http://www.toms.us.com/
http://www.uggsonsale.in.net/
http://www.uggsoutlet.us.org/
http://www.coachoutletcanada.com.co/
http://www.ralphlaurenoutlet.in.net/
http://www.louisvuittonhandbagsoutlet.co.uk/
http://www.truereligionjean.in.net/
http://www.michaelkorsoutlets.org.uk/
http://www.thenorthfaceoutletstores.org/
http://www.louisvuittonhandbag.us/
http://www.christianlouboutinonline.us.com/
http://www.swarovskicrystal.me.uk/
http://www.swarovski.in.net/
http://www.snowboots.us.com/
http://www.michaelkorshandbagsale.us.com/
http://www.lululemonoutletstore.in.net/
http://www.oakleysunglasses-outlet.us.com/
http://www.monclerjacketsuk.co.uk/
http://www.air-jordanshoes.us.com/
http://www.uggboots-outlet.co.uk/
http://www.futbol-baratas.com/
http://www.discountmichaelkorshandbags.in.net/
http://www.wintercoats.us.com/
http://www.michaelkorsfactoryoutlet.us.org/
http://michaelkors.outletonlinestores.us.com/
http://www.kobeshoes.us/
http://www.cheapuggsoutlet.in.net/
http://www.toryburch.in.net/
http://www.coachhandbagsoutletonline.us.com/
http://www.oakley.in.net/
http://www.ralphlaurenoutletuk.org.uk/
http://www.cheapoakleysunglassess.us.com/
http://www.nfljerseys-wholesale.us.com/
http://www.michaelkorsbags.uk/
http://www.rolexwatches-uk.co.uk/
http://www.cheap-nfljersey.us.com/
http://www.hermesbirkin.org/
http://www.chanelhandbags-outlet.us.com/
http://www.longchamphandbag.us.com/
http://www.thenorthfaceclearances.us.com/
http://www.northface-outlet.cc/
http://www.cheapnfljerseys.org/
http://www.cheapuggboots.net.co/
http://www.outletuggs.in.net/
http://www.scarpelouboutin.it/
http://www.nike-airhuarache.co.uk/
http://www.swarovski-outlet.co.uk/
http://www.michaelkorsoutletusa.net/
http://www.truereligionoutletstore.us.com/
http://www.truereligionjeanscanada.com/
http://www.canadagoose.us.org/
http://www.woolrichoutletstore.us.com/
http://www.truereligionjeansoutlets.us.com/
http://www.mcm.in.net/
http://www.canada-gooseoutlet.us.com/
http://www.raybansunglass.com.au/
http://www.tiffanyjewelleryoutlets.co.uk/
http://www.coachoutletonline-store.us.com/
http://www.barbourjacketsuk.co.uk/
http://www.christianlouboutinoutlet.me.uk/
http://www.canada-goosejackets.us.com/
http://www.raybansunglassesonline.us.com/
http://www.pradahandbagsoutlet.co.uk/
http://www.poloralphlaurenoutlet.it/
http://www.nhljerseyswholesale.us.com/
http://www.parajumpers.in.net/
http://www.borseguccioutlet.it/
http://www.poloralphlauren.us.org/
http://www.uggbootsonsale.in.net/
http://www.replicawatchesforsale.us.com/
http://www.chanelhandbagsoutlet.in.net/
http://www.airforce1.us.com/
http://www.jordanshoes.us.com/
http://www.asicsisrael.com/
http://www.michaelkorsoutletonlinestores.us.com/
http://www.michaelkorsoutlet-store.us.com/
http://www.cheapsoccerjersey.net/
http://www.uggboots.org.uk/
http://www.louisvuittonoutlet.in.net/
http://www.kobebryantshoes.in.net/
http://www.cheap-snapbacks.us.com/
http://www.raybansunglassesonline.in.net/
http://www.thenorthfaces.org.uk/
http://www.occhiali-rayban.it/
http://www.longchampoutlet.name/
http://www.ralphlauren-outletonline.co.uk/
http://www.discountuggboots.in.net/
http://www.oakleysunglassescanada.com/
http://www.louisvuittonbag.us.com/
http://www.ghdhairstraightenerssale.co.uk/
http://www.belstaff.us.com/
http://www.tiffany-outlet.us.com/
http://www.blackfridaydeals.us.com/
http://www.michaelkorsfactoryoutlets.in.net/
http://www.calvinklein.in.net/
http://www.linksoflondons.co.uk/
http://www.cheapugg-boots.in.net/
http://www.swarovskicrystal.us.com/
http://www.canadagoose-coats.us.com/
http://www.michaelkorsoutletcanada.in.net/
http://www.poloralphlaurenshirts.us.com/
http://www.beatsbydrdre-headphones.us.com/
http://www.cheapfootballshirt.org.uk/
http://www.lacostepoloshirts.cc/
http://www.rolexwatches.in.net/
http://www.uggsale.in.net/
http://www.canadagoosejackets.in.net/
http://www.outletlululemon.us.com/
http://www.weddingdressesoutlet.co.uk/
http://www.pradashoes.us/
http://www.michaelkorsfactoryoutletonline.com/
http://www.herveleger.us.com/
http://www.coachoutletstores.com.co/
http://www.coachoutletonline.in.net/
http://www.oakleyoutlet.in.net/

   

The Lower price!
Free delivery!
Excellent quality!
www.adidasnmdsales.us Adidas NMD
www.yeezy-outlet.us Adidas Yeezy
www.running-shoes.top Running-shoes
www.asics.us.com Asics
www.nike-airmax90.com Nike Air Max
www.starboots.us StarBoots
www.coach-online.us Coach
www.michael-kors-bags.us Michael Kors
www.timberland-outlets.org Timberland

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie