Osgood

In de blog: filosofie en literatuur reacties: 14 pdf print

Zie het "bericht" als liggende in het verlengde van "talen naar taal".

Wij van De Ommekeer volstaan in eerste instantie met een paar min of meer lukrake voorbeelden. Om er "in" te komen, a.h.w..

Maar de gebruiksmogelijkheden zijn schier onuitputtelijk. Wij achten het creatieve potentieel van dit hoog genoeg om zelf met gedachten te komen. De geslachtelijke verdeling is hier redelijk in evenwicht en zulks bevordert o.i. de creativiteit.


Tags
geen tags

Reacties (14)

   

Osgood.

https://en.wikipedia.org/wiki/Semantic_differential

Neem b.v. de stijlvorm oxymoron. Die bestaat al heel erg lang. Maar is nieuw leven ingeblazen door een zekere Faulkner met “oorverdovende stilte”. En de schrijver Kundera schreef een boek met als titel “De ondragelijke lichtheid van het bestaan”. Maar liefst aangemerkt als een filosofische roman.
Met die lijst adjectieven kunnen we er met gemak zelf ook wel een paar verzinnen. Wat zou u zeggen van “de meedogenloze barmhartigheid van Moeder Theresa en Florence Nightingale”? En wat moeten we ons voorstellen bij een “besluitvaardige lijzigheid”?

De Ommekeer is in het bezit van een tabel “Adjectief”. Specifieker: persoons-aanduidende adjectieven. Het zijn er meer dan 1000. Aan de hand van Osgood zijn die adjectieven gereduceerd tot “scores” op een drietal dimensies of schalen; t.w. “activiteit”, “potentie” en “evaluatie”. Daar kun je iets mee. Toch? Tenminste als je de Taal een warm hart toedraagt.

   

Biertje?

(zwaar-donker <-> licht-fris)

alleen de behoefte wordt gemeten, maar moet je altijd behoeften laten tellen?

   

Ach kijk 's, je bent er nog steeds. Alleraardigst.
Er waren hier boze tongen die beweerden dat het mijn persoon was geweest die jou had "weggejaagd".
Nou, dat was niet zo. En je kunt 't ook nalezen.
Wat ik wel doe dat is, als iemand naar mijn bescheiden mening onzin zit uit te kramen dat dan ook zeg.
Maar goed, zand erover.

En een biertje?
Nee, ik drink geen bier.

   

Zand erover?
Die begrijp ik niet
id dat er eentje
of is het een instinker om alvast wat aan het onderwerp te ruiken?

   

De vraag is altijd of men iets uit eigen beweging doet of niet. Het is mogelijk ons aller beweging.
En dan kan je die bewogen woorden natuurlijk onzin noemen, maar ja...

Wijntje?

rood<->wit

   

Ik dacht aan een een rode paprika die groente is tenzij ze groen is want dan telt het niet.

Maar die zal wel niet goed zijn want er zitten geen bijvoegelijke naamwoorden in.

Een slecht gemutst meisje, is dat wat? Het is niet erg filosofisch nog maar dat kan waarschijnlijk nog wel worden in- of uitgebouwd.

Hemelse modder, dat is er een en ook nog een hele lekkere

Ik ben gek op spelletjes maar eigenlijk alleen als ik win.

   

Bij een ocymoron ontstaat een derde die niet gewoon volgt uit één en twee.
Je hebt wel ‘enerzijds’ iets, en ‘anderzijds’ iets, maar de samenvoeging uit ‘die éne’ en die ‘andere éne’ geeft in de gebeurtenis een a-parallele koppeling. (Niet samenvoeging ‘van’ maar ‘uit’ de samenvoeging.) Een ocymoron is geen optelling, geen these – antithese – synthese toestand, het is eerder een paradox. Waar een ocymoron mogelijk naar verwijst ligt niet vast. Wat verschijnt ‘glanst op’ voor elke lezer of luisteraar als singuliere gebeurtenis. Vandaar haar filosofische kracht.
Maar je kan ook volledig niets gemerkt hebben.

Een ocymoron verklaart niets maar geeft veeleer een opening naar een wereld achter de wereld van de verschijnselen zonder te vervallen in essenties.

   

oxymoron.

   

Ben momenteel al 5 maanden onthand door mijn voet, hielspoor. Onhandige steunzolen je kan me soms hóren steunen als ik er op probeer te steunen, voel me een halve zool met die zolen. Als ik er even bij stilsta moet die voet géén gezicht zijn bij het lopen. Deze zinloze zinnen lopen trouwens ook al niet erg goed..

   

"onthand door mijn voet". Is dat een slip of the pen? Of is het "bedoeld"?
Ik denk "bedoeld" want de volgende twee zinnen bevatten ook woordspelingen. Ik wens je veel sterkte, Bert. En wens je een spoedige beterschap.

   

Even iets ter aanvulling. Het meten. Dat gebeurt aan de hand van scores van een soort jury. Die jury wordt aselect gekozen, of samengesteld. De onderliggende premisse is “alle objectiviteit is gedeelde subjectiviteit”.
De uiteindelijke scores worden onderworpen aan een betrouwbaarheids-test. Die moeten volstaan wil het “instrument” bruikbaar zijn. De betrouwbaarheid wordt ook wel consistentie genoemd. Of interne validiteit. In dat geval kan de bruikbaarheid ook varen onder de titel “externe validiteit”.
Welnu, de gescoorde lijst met adjectieven bleek over de gehele linie betrouwbaar te zijn. Die betrouwbaarheid wordt als volgt berekend.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Cronbachs_alfa

   

Jury? Oei, mijn insteek was filosofisch.

Is dit een spelletje en moeten we alleen leuke oxymorons verzinnen?

   

Dit valt me toch van je tegen Vrouwe Ursula. Kan het niet wat creatiever?

Dat van die oxymorons was een vondst van De Ommekeer zelve.
Procedureel werkt ’t als volgt.
Je selecteert alle adjectieven die op één van de drie dimensies laag scoren. Die koppel je dan vervolgens met de adjectieven die op die dimensie hoog scoren.
Als voorbeeld nemen we de evaluatieve dimensie. Je maakt dan combinaties van laagwaardigheid en hoogwaardigheid. (Of andersom.) Da’s in een vloek en een zucht gebeurd.
Op die manier genereer je een lange lijst. In het geval van dit voorbeeld zijn het er maar liefst 19488.
Die zijn lang niet allemaal even verrassend of leuk of treffend.
Dus loop je lijst na met je eigen “literaire” gevoel of smaak.
Is “klagerige spontaniteit” iets?
Nou, neu!
“Aalgladde attentie”?
Zou kunnen. In de “context” van een verhaal, natuurlijk.
“Doortrapte behulpzaamheid”?
“Slaafs enthousiasme”?
In het geval de dimensie potentie (3150 stuks):
“Geestdriftige kneuterigheid”?
“Felle lijdzaamheid”?
“Gehaaide weifelmoedigheid”?

Afijn, zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Want tot dusver hebben we alleen nog maar paren (tweetallen) gebruikt. Je kunt ook drietallen maken. Of drietallen combineren met een voegwoord ertussen. Zoals gezegd: de Taal is onuitputtelijk.

Maar daarmee zijn de gebruiksmogelijkheden van deze “applicatie” nog bij lange na niet uitgeput. Je hebt in de filosofie een zekere Ronald Laing die een boek schreef met de titel “Interpersonal Perception “. Deze Laing borduurt op het gedachtegoed van J.P. Sartre (die van: l’ Enfer c’est les autres). Hij deed dat op een “Angelsasische” manier; met schema’s. Wie daar van houdt kan z’n vingers erbij aflikken.
Dat verhaal hebben wij wel ’s voorgelegd aan Siger - een adept van Sartre. Maar Siger begreep ’t niet. Of wilde het niet begrijpen.

O, en bij experimenten kan ’t ook gebruikt worden. Je moet daarvoor je proefpersonen eerst wel bedriegen. Ze moeten de lijstjes “naar eer en geweten” invullen. Zonder dat ze weten “zelf” het slachtoffer van het experiment te zijn. Het duidelijkst komt dat tot uiting bij “zelfoordelen”. De uitkomst in detail interesseert de experimentator niet. Hij kijkt b.v. alleen naar de optelsom van de evaluatieve scores. Daar kan hij iets mee.

Goed Ursula, zomaar een paar grepen uit de ruif van de toepassingsmogelijkheden. Gaat ’t een beetje leven?

   

Mijn eerste echte filosoof was de akelige Hume, een onnadenkend filosoof, dacht ik in langdurige instantie. Dat komt omdat ik hem bij oppervlakkig inzien niet helemaal niet goed begrepen had.
Zo gaat het wel een beetje goed (via een beetj zwanger).
Hume geloofde niet in irreele causaliteit, ook niet in de werkelijke causaliteit. Je kunt er wel zeker in geloven maar de ongestelde vraag is daarbij of causaliteit hier wel een oorzaak heeft. Of zit ik hier op het terrein van de kloppende contradictie?
Je zou kunnen spreken van de toevallige causaliteit waarvan de niet gehoorde oorzaak vaak veel weg heeft van een irrreeele verwachting, of zo niet een reeele verwachting die niet in de werkelijkheid thuishoort en toch per ongeluk via toeval binnevalt.
Het gemak dient de onwetende David Hume door alles gemakshalve noodgedwongen verwachtingen te noemen.

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie