Van 'iets' naar iemand

In de blog: Emanuel Rutten reacties: 47 pdf print

Het lijkt niet onredelijk te veronderstellen dat de hele werkelijkheid uiteindelijk teruggaat op een allerlaatste absolute metafysische grond. Maar wat is dan haar aard?

Voor ons als mensen is het lastig, ik zou haast zeggen onmogelijk, om ons een wereld zonder laatste grond voor te stellen. Wij kunnen haast niet anders denken dan dat de wereld tenslotte teruggaat op een absolute onvoorwaardelijke drager, welke het antwoord vormt op de vraag waarom er überhaupt iets is in plaats van veeleer niets. Immers, een wereld waarin alles wat bestaat voor zijn of haar bestaan afhankelijk is van iets anders betreft een grondeloze in het niets wegzinkende wereld van louter contingenties, hetgeen voor ons als mensen inderdaad volstrekt absurd lijkt. Daarom zijn wij als mensen gerechtvaardigd om te denken dat er een uiteindelijke oorsprong van de werkelijkheid moet zijn, een "metaphysical ultimate".

De these dat er een laatste soevereine, van niets anders meer afhankelijke, bron van alles is, betreft dus een alleszins verdedigbaar uitgangspunt van metafysisch denken. In laatste instantie moet er een ultieme grond van alles zijn, "een eerste beginsel", ook al hebben wij op voorhand geen idee wat de aard van deze oorsprong van de werkelijkheid is.

Naast natuurlijk zo goed als alle theïsten zullen er ook atheïsten zijn die zich in bovenstaande redenering kunnen vinden. Hoewel deze atheïsten het bestaan van God categorisch ontkennen kunnen zij zich wel vinden in de redenering dat het redelijk is om te denken dat er "iets" moet zijn waarin alle (meta)fysische verklaringen uiteindelijk tot rust komen en waarvoor dus geen verdere verklaring meer gegeven kan worden. Kortom, genoemde atheïsten accepteren, net zoals praktisch alle theïefsten, dat de wereld tenslotte teruggaat op een absolute grond.

De vraag is vervolgens of wij in staat zijn om wat meer te achterhalen over de aard van deze ultieme oorsprong van de wereld. Zelf ben ik van mening dat dit inderdaad het geval is. Zo zijn er verschillende argumenten te geven voor het persoonlijk zijn van de wereldgrond.

Neem bijvoorbeeld het bekende kosmologische verschijnsel van fine-tuning. De fundamentele natuurconstanten blijken precies die getalswaarden te hebben die intelligent leven mogelijk maken. Zo goed als alle andere getalswaarden zou dit nagenoeg onmogelijk gemaakt hebben. Er lijken slechts drie verklaringen gegeven te kunnen worden voor dit verschijnsel, namelijk bruut toeval, (meta)fysische noodzakelijkheid en opzettelijke intentionaliteit. Toeval kan redelijkerwijs uitgesloten worden omdat de kans dat de natuurconstanten precies die waarden hebben die nodig zijn om intelligent leven mogelijk te maken onvoorstelbaar verwaarloosbaar klein is. Noodzakelijkheid valt eveneens af omdat de fundamentele natuurconstanten volgens onze huidige inzichten ook andere getalswaarden gehad hadden kunnen hebben. Blijft over gerichte intentionaliteit, maar dat veronderstelt een bewust handelend subject ofwel een persoon. Het is daarom niet onredelijk te stellen dat de ultieme drager van de wereld tevens het ultieme subject van de wereld betreft en dus dat de oorsprong van alles geen "iets" maar een iemand is.

Of neem de gangbare these van de kosmologie dat het universum, het geheel van ruimte, tijd en energie, een eindige tijdsduur geleden is begonnen te bestaan. Het is alleszins redelijk om te veronderstellen dat iets dat begint te bestaan een ontstaansoorzaak heeft welke, indien het gaat om de oorzaak van alle ruimte en tijd, zelf niet anders dan buiten ruimte en tijd kan bestaan. Welnu, wat anders kan, aangenomen dat "abstracte entiteiten" zoals logische wetten causaal inert zijn, redelijkerwijs voor deze oorzaak in aanmerking komen dan een act van een immaterieel bewustzijn? We stuiten hier dus eveneens op de redelijkheid van een persoonlijke verklaring en daarmee persoonlijke oorsprong van de kosmos.[1]

Ook kunnen we denken aan een axiologisch argument. Zo lijkt het verdedigbaar dat de arche, het eerste beginsel van alles, een waardigheid heeft die in elk geval niet lager is dan de waardigheid van ieder mens. Maar dan, precies omdat ieder mens een waardigheid heeft die boven die van alle levenloze objecten uitgaat, volgt uit de transitiviteit van de waardigheidsrelatie dat de wereldgrond geen onpersoonlijk voorwerp of onpersoonlijk fluïdum kan zijn. De oorsprong van de wereld moet derhalve, net zoals de mens, eveneens persoonskenmerken ofwel subjectkarakter bezitten. Zij is derhalve geen "iets", maar een iemand.

Verder kan gewezen worden op een vruchtbare gedachte van D. Georgoudis. Hij ontleent een argument aan de idee van een parallellie tussen de "kenorde" en de "zijnsorde" van de wereld. Indien alle kennis in laatste instantie geen kwestie is van louter formele mechanische ontdekking, maar juist van begripsvorming, van het persoonlijk vertrouwd raken met ofwel het persoonlijk "verstaan" van de wereld, dan is het redelijk om te veronderstellen dat de grond van de wereld evenmin een mechanische natuur heeft, maar in plaats daarvan ook persoonlijk is.

We zien dus dat de overtuiging dat de wereld tenslotte is gegrond in een persoonlijke eerste oorzaak allesbehalve irrationeel is. Wie, zoals ook een deel van de atheïsten doet, erkent dat het niet onredelijk is om te veronderstellen dat er een absoluut oorsprongsprincipe moet zijn waarop de hele werkelijkheid uiteindelijk teruggaat, kan nauwelijks meer volhouden dat het onzinnig is om te denken dat deze eerste oorzaak geen ding, maar een subject is. De ultieme grond van de werkelijkheid kan derhalve plausibel als persoon gedacht worden. Maar dat is wat wij allen God noemen, zou Aquino zeggen.

[1] Dit en het voorgaande kosmologische argument wordt in de literatuur uitgebreid besproken. Zie bijvoorbeeld de Blackwell Companion to Natural Theology, Blackwell Publishing, 2009.


Reacties (47)

   

hmmm, ik las onlangs dat het erop lijkt dat de natuurwetten helemaal niet zo vast liggen als men dacht. Integendeel dat deze wellicht verschillen van regio tot regio in ons universum. En bijgevolg helemaal geen constante is.

Het is nogal problematisch te denken dat er een reden/kracht/macht de oorzaak is van het bestaan juist omdat je bestaat. Dat is geen argument. De reden dat je bestaat is omdat je bestaat. Begrijp me niet verkeerd, maar als je niet bestond kon je dat niet weten. Je kan dit enkel evalueren omdat je er toevallig wel bent. Het is een beetje als de Grieken vast stelden dat de dood niet bestaat want je kent ze niet.

Dus ons bestaan houd ik voorlopig op een groot toeval in een oneindige ruimte en tijd.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Onno,

De reden dat je bestaat is omdat je bestaat? Dit lijkt mij niet. De reden voor, zeg, Jan's bestaan is natuurlijk niet Jan's bestaan zelf. Immers, niets is haar eigen oorzaak. De reden voor Jan's bestaan ligt dan ook buiten Jan. Inderdaad, we kunnen verwijzen naar de ouders van Jan die Jan ooit verwekt hebben. Evenzo is de reden voor het bestaan van, zeg, de Eiffeltoren, ook niet de Eiffeltoren zelf. Nee, natuurlijk niet. De reden voor het bestaan van de Eiffeltoren zal gevonden moeten worden in de plannen van hen die deze toren ooit wilden bouwen, en in de inspanningen van hen die deze toren vervolgens ook daadwerkelijk gebouwd hebben. Het is dan ook alleszins redelijk om te stellen dat de ontstaansoorzaak van contingente entiteiten welke op enig moment zijn ontstaan niet in deze entiteiten zelf gelegen kan zijn.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Als Jan zich afvraagt waarom hij, uitgerekend hij bestaat. Dan kan die wel een hele resem ideeën geven. Van een master plan die God gemaakt heeft tot causale verklaring en toeval. Toch is het een vraag die alleen Jan kan stellen. Mocht Jan niet bestaan kan niet hij of iemand anders de vraag stellen of Jan bestaat.

Waarom nu wij net hier in deze hoek van het universum bestaan en niet in de andere uithoek is een beetje het zelfde. Zonder op die plaatst te zijn kan je niet de vraag stellen waarom op die plaats.

Ik weet het dit is een beetje cirkel redeneren, maar als je het een beetje Zen filosofisch bekijkt snap je wat ik bedoel.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Onno,

Natuurlijk, als er geen mensen waren geweest in ons universum, dan hadden wij de vraag waarom het universum fine-tuned is nooit gesteld. Maar goed, nu we er eenmaal zijn en onze fysica leert dát het universum fine-tuned is, ontkomen we niet aan de vraag waarom het universum fine-tuned is. Dit is immers statistisch gezien zó dermate onwaarschijnlijk dat het niet langer rationeel is om te roepen dat de fine-tuning gewoon toeval is.

Vergelijk de volgende analogie. Stel je kijkt naar een youtube filmpje waarin een professor voor een bomvolle collegezaal staat. De professor vraagt aan alle aanwezigen een getal onder de 100 op een briefje te schrijven. Dan, als iedereen klaar is, vraagt de professor aan iedereen om zijn of haar briefje te laten zien. Alle studenten doen dit en opeens is de hele zaal gevuld met briefjes met het getal 33. Er is werkelijk geen enkel briefje waarop het getal 33 niet staat. Welnu, wat is dan als toeschouwer van dit filmpje een redelijke conclusie? Is het redelijk om te roepen dat er waarschijnlijk sprake is van stom toeval? Natuurlijk niet, de meest redelijke positie in deze is het vermoeden van opzet.

En, natuurlijk, als jij er niet geweest was, dan had je dat filmpje natuurlijk nooit gezien, en had je deze vraag nooit kunnen stellen. Maar goed, nu je er eenmaal bent, en het filmpje gezien hebt, ontkom je niet aan de vraag naar de meest redelijke reactie op wat het filmpje toont: toeval of opzet? Welnu, dit is precies de dialectische situatie in het geval van finetuning.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Emanuel,

"Toeval kan redelijkerwijs uitgesloten worden omdat de kans dat de natuurconstanten precies die waarden hebben die nodig zijn om intelligent leven mogelijk te maken onvoorstelbaar verwaarloosbaar klein is." Waarom? Een "many worlds" beginsel, waarin ons heelal maar één van de vele werelden is, kan dat toeval heel goed verklaren. En zoals ik al eerder heb betoogd, de enige ultieme grond die zelf niet weer een verklaring eist, is een fundamenteel toeval. Zie: http://filosofieblog.nl/blog/kweetal/3159/fundamenteel-toeval/
"Metafysische noodzakelijkheid" op zichzelf verklaart niets, net zo min als intentionaliteit. Waarom zou ons heelal een noodzakelijkheid incorporeren? En waar komt het wezen vandaan dat die intentionaliteit manifesteert? Jouw noodzakelijkheid en intentionaliteit zijn slechts kunstgrepen waaraan tamelijk arbitrair een ultiem karakter is toegekend.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Kweetal,

De multi-versum hypothese is geen adequaat antwoord op het verschijnsel van fine-tuning. Om het bestaan van universa waarin zich intelligent leven kan ontwikkelen (hierna L-universa genoemd) waarschijnlijk te maken zal het gepostuleerde multi-versum namelijk een extreem groot aantal universa moeten bevatten. Zo goed als alle denkbare universa, slechts enkele 'regelmatig' en verreweg de meeste volstrekt 'onregelmatig', zullen daarom daadwerkelijk moeten bestaan in het gepostuleerde multi-versum. De deelverzameling van alle L-universa zal in dat geval (net zoals het multi-versum) eveneens bijna alleen maar onregelmatige L-universa bevatten.

Welnu, ons L-universum is niet onregelmatig. Wij zien bijvoorbeeld niet met enige regelmaat zomaar een object ontstaan door toevallige botsingen van deeltjes. De regelmatigheid van ons L-universum maakt de multi-verse hypothese dus zeer onwaarschijnlijk. Immers, als de multi-versum hypothese correct zou zijn, dan is de kans bijna 100% dat wij in een onregelmatig L-universum leven.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Emanuel,

Zelfs al ga je niet uit van multiversa, dan nog kun je een configuratie van condities, zoals ze in onze wereld zijn gerealiseerd niet uitsluiten. Die configuratie is weliswaar zeer onwaarschijnlijk, maar dat zijn alle andere configuraties ook. Je kunt, afhankelijk van wat je wilt beargumenteren, er van alles bij halen, maar als je de kwestie statistisch wilt benaderen, heb je geen enkel argument voor een uitzonderingspositie van onze wereld. Zie bijvoorbeeld ook Lee Smolin, "The life of the cosmos".

En dan is er nog jouw stokpaardje, de intentionaliteit. Dat is een positie die je alleen kunt handhaven als je al bij voorbaat ervan uitgaat dat er een persoonsachtige hogere macht is die bepaalt hoe het heelal in elkaar steekt. Maar waarom zou dat zo moeten zijn? Van zoiets kun je alleen uitgaan als je een extreem antropocentrisch standpunt inneemt. Maar als je niet aanneemt dat de mens een uitzonderingspositie inneemt in de schepping (en waarom zou je?) verdwijnt ieder argument daarvoor als sneeuw voor de zon.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Je zegt:”Maar als je niet aanneemt dat de mens een uitzonderingspositie inneemt in de schepping (en waarom zou je?) verdwijnt ieder argument daarvoor als sneeuw voor de zon.”
Waarom zou je niet aannemen dat de mens een uitzonderingspositie aanneemt? Is het (om dicht bij huis te blijven) niet bv. heel bijzonder dat ik nu met jou communiceer via dit medium? Wat is daarvoor niet allemaal aan bijzonders noodzakelijk. Een paar details: we hebben beide een duidelijk bewustzijn anders konden we nu niet met elkaar communiceren (heel bijzonder nietwaar?); we hebben kennelijk eenzelfde taal en begrippenkader anders konden we ook niet communiceren (heel bijzonder nietwaar?); als jij een Chinees zou zijn, zou jij hier in het Engels bloggen en zouden we toch kunnen communiceren (heel bijzonder, nietwaar?);de mens heeft de computer uitgevonden en allerlei systemen om op afstand met elkaar te communiceren (heel bijzonder of niet?). Zo zou ik nog een tijd kunnen doorgaan, maar dat moet ik niet doen. Het punt is duidelijk, denk ik. Kijk je kunt alle verwondering wel wegwuiven met de toevoeging (en waarom zou je?;zie je aangehaalde citaat in de eerste zin), maar dan vraag ik op mijn beurt: wat is de reden dat je dit zo gemakkelijk wegwuift?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Kweetal,

Ik zie dat je niet verder ingaat op het problematische karakter van multi-versum verklaringen en in plaats daarvan nu een nieuw punt opvoert. Jouw punt is dat we eigenlijk helemaal geen beroep hoeven te doen op een multi-versum om het verschijnsel van fine-tuning te verklaren.

Je schrijft immers: "[...] dan nog kun je een configuratie van condities, zoals ze in onze wereld zijn gerealiseerd niet uitsluiten. Die configuratie is weliswaar zeer onwaarschijnlijk, maar dat zijn alle andere configuraties ook."

Welnu, natuurlijk kun je een configuratie van natuurconstanten zoals onze wereld deze kent niet uitsluiten! Dat is triviaal. Deze configuratie is immers feitelijk gerealiseerd en dus per definitie ook mogelijk.

Bovendien, uiteraard zijn alle mogelijke combinaties van natuurconstanten even waarschijnlijk. Als er N mogelijke combinaties van de natuurconstanten zijn, dan heeft iedere combinatie uiteraard *dezelfde* kans van 1/N om op te treden indien we uitgaan van puur toeval. En als N extreem groot is dan is uiteraard de kans van het optreden van iedere mogelijke combinatie, i.e. 1/N, extreem klein. Dit alles is eveneens triviaal.

Waar het echter om gaat is dat van deze N mogelijke combinaties slechts een onvoorstelbaar extreem klein gedeelte intelligent leven mogelijk maakt. Kortom, als blijkt dat ons universum intelligent leven mogelijk maakt, dan is dat een onvoorstelbaar extreem onwaarschijnlijke gebeurtenis. Ja, zó onwaarschijnlijk dat het niet meer redelijk is te roepen dat hier sprake is van bruut toeval.

En natuurlijk, het argument is niet dat we bruut toeval kunnen uitsluiten. Natuurlijk niet! Het argument is een andere, namelijk dat in sommige situaties de kans zó onvoorstelbaar extreem klein is dat het in die situaties niet langer rationeel is om te geloven dat er sprake moet zijn van stom toeval.

Neem de volgende analogie. Stel je staat op een toren en gooit een steentje naar beneden. Die steen zal natuurlijk ergens terecht komen, en niemand zal achteraf zeggen: "Goh, wat toevallig dat die steen nu precies daar en daar terecht is gekomen". Nee, natuurlijk niet. Maar stel je nu eens voor dat we eerst beneden een bepaald plekje rood verven en dat we vervolgens naar boven gaan. Eenmaal aangekomen in de toren gooien we opnieuw lukraak een steentje naar beneden. En wat blijkt? Dat steentje komt precies op het rode plekje terecht. Vervolgens gooien we nog 10 steentjes naar beneden, en deze blijken, stel, ook allemaal op precies hetzelfde rode plekje terecht te komen! Welnu, wat is in deze situatie voor een rationele actor het beste antwoord? Dat er sprake is van stom toeval omdat alle andere mogelijke uitkomsten even waarschijnlijk zijn? Nee, natuurlijk niet. Ook al kunnen we bruut toeval in beginsel nimmer uitsluiten, de kans dat alle steentjes die we gooien precies op dat kleine rode plekje terecht komen is eenvoudigweg zo onvoorstelbaar extreem klein dat bruut toeval niet langer de beste verklaring voor dat verschijnsel meer is.

En denk nog eens terug aan het voorbeeld van de professor en de bomvolle collegezaal hierboven. De uitkomst dat iedereen 33 kiest is natuurlijk niet meer of minder onwaarschijnlijk dan iedere andere mogelijke uitkomst. Dat is niet het punt. Het punt is dat bepaalde uitkomsten dermate opvallend zijn dat ze vragen oproepen, terwijl dat voor andere mogelijke uitkomsten niet het geval is. Wanneer jij in een casino 1 miljoen keer achter elkaar met een dobbelsteen zes gooit dan zal men niet denken: "Goh, wat toevallig". Nee, men zal redelijkerwijs concluderen dat de dubbelsteen verzwaard is.

En, ook dit is triviaal, uiteraard kunnen we niet uitsluiten dat alle studenten op grond van puur toeval allemaal precies hetzelfde getal kiezen. Echter, dat is natuurlijk niet het punt. Het punt is dat die situatie dermate onwaarschijnlijk is (voer in het gedachteexperiment het aantal studenten in de collegezaal gerust op tot, zeg, 1 miljard) dat het eenvoudigweg niet redelijk is om stom toeval als beste verklaring te poneren voor dit extreem onwaarschijnlijke verschijnsel. Veel redelijker is het om opzet te vermoeden. En precies hetzelfde geldt dus ook voor het gegeven verschijnsel van fine-tuning. Kortom, géén absoluut bewijs, maar slechts een onderkenning van wat het meest redelijke antwoord is in de gegeven situatie.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

"De fundamentele natuurconstanten blijken precies die getalswaarden te hebben die intelligent leven mogelijk maken".

Nee, daar hebben we de stabiliteit van de materie aan te danken, en daaruit (chemie etc) volgt weer dat dode en levende materie, intelligent of niet, mogelijk is. Het argument van fine tuning is dus puur materialistisch.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Phys,

Natuurlijk zijn de natuurconstanten zelf niet de oorzaak van intelligent leven in het universum. Maar, en dat is het punt, intelligent leven zou onmogelijk geweest zijn indien deze constanten ook maar een iets andere waarde gehad zouden hebben.

Overigens is het fine-tuning argument niet materialistisch. Het argument concludeert immers dat de beste verklaring voor het verschijnsel van fine-tuning een persoonlijke intentionele wilsact is, in plaats van stom toeval of (meta)fysische noodzakelijkheid.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Waarom de nadruk op intelligent? Met andere waarden van de natuurconstanten had ijzeroxide ook niet bestaan. De natuurkunde is inderdaad zo ver nog niet; supersymmetrie is vooralsnog speculatief. En wat heet "fysische noodzakelijkheid"? Zijn de Maxwell vergelijkingen noodzakelijk? Zeggen "wilsact" ipv "weten we nog niet" is anti-wetenschappelijk. Primitieve volkeren denken ook altijd dat alles (ziekte, onweer, etc) een wilsact is. Als je dit soort filosofische argumenten aantrekkelijk vindt dan kun je beter een totempaal in je achtertuin zetten.

"Natuurlijk zijn de natuurconstanten zelf niet de oorzaak van intelligent leven in het universum". Nee, maar dat zijn ze wel in combinatie met de natuurwetten. Doordat proton en elektron dezelfde lading (afgezien van teken) hebben zijn waterstof en helium etc. mogelijk, en de rest van de kosmische geschiedenis is daar het resultaat van.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Phys

Je zegt: “Het argument van fine- tuning is dus puur materialistisch.”

Het argument van fine-tuning is, volgens mij,niet puur materialistisch. Op andere hemellichamen, waar geen fine-tuning is, bestaat er alleen dode materie (stand van zaken tot nu toe, vanuit ons gezichtspunt). Daar waar fine-tuning is (zoals op de aarde) bestaat er naast dode materie ook leven en zelfs intelligent leven met (zelf)bewustzijn. Dat alles volkomen toevallig?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Nand: op andere hemellichamen geen fine-tuning?? Zijn de natuurwetten daar soms anders?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Nand,

Fine-tuning betreft het verschijnsel dat de fundamentele natuurconstanten van de kosmos dusdanige waarden hebben dat intelligent leven mogelijk is. Dit blijkt een zeer onwaarschijnlijke situatie te zijn. Immers, zoals we nu weten, indien deze constanten ook maar een iets andere waarde gehad zou hebben, dan zou er helemaal geen intelligent leven ontstaan zijn.

Kortom, fine-tuning is dus een kenmerk van de natuurwetten zelf, en daarom van toepassing op de hele kosmos. Zeggen dat er op aarde sprake is van fine-tuning en elders in het universum niet is dus eenvoudigweg onzinnig.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Phys,

We hoeven niet per se te spreken over 'intelligent leven' om het fine-tuning argument te geven. We kunnen het ook eenvoudigweg hebben over 'leven', of, zo je wilt, over 'actoren behept met (zelf)bewustzijn en in staat tot waarneming en ervaring'. En het fine-tuning argument is volstrekt compatibel met de these dat het leven langs natuurlijke evolutie ontstaan is. Dat is immers het punt niet. Het punt is dat de meest redelijke verklaring voor het verschijnsel van fine-tuning een intentionele act is. Geen materialisme dus indien het aankomt op de vraag naar de oorsprong van de kosmos (met al haar natuurlijke evolutieprocessen) als zodanig.

De rest van jouw reactie is holle retoriek, en laat ik verder voor wat het is.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Emanuel @ Phys

Wat die fine-tuning betreft heb ik me inderdaad verkeerd uitgedrukt. Mijn bedoeling was anders. Ik sluit me aan bij de uitleg van Emanuel.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Emanuel,

Je probeert op allerlei manieren het toevalsargument aan te vechten. Maar je kunt niet aangeven waarom dat toeval niet het geval zou kunnen zijn. Probeer nou eens duidelijk te maken, anders dan met "zo goed als alle theïsten zullen er ook atheïsten zijn die zich in bovenstaande redenering kunnen vinden" waarom jouw veronderstelling waar zou zijn. Uiteindelijk kom je toch weer op een geloof uit, en niet op wetenschappelijke argumenten. Jij vindt het triviaal dat, als iets een zekere waarschijnlijkheid heeft, je het niet kunt uitsluiten. Ik vind het triviaal dat als je iets gelooft, je het ook gelooft. Maar daarmee overtuig je de ongelovigen toch niet.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Nand,

Het is logisch dat je jezelf bijzonder vindt. Je bent immers de enige die je op die manier kent. Maar dat is iets dat je niet kunt objectiveren. Ik denk dat een regenworm voor zichzelf ook heel speciaal is, en als iemand hem met een schep doormidden steekt, begint hij wild te kronkelen, en doet de rest van de wereld er voor hem niet meer toe.

Mensen zijn het product van een evolutie, en verwant aan mensapen. Ook andere mensapen kennen bewustzijn, net als dolfijnen, en waarschijnlijk ook olifanten. Wat dat betreft zijn we niet zo bijzonder. En we kunnen niet uitsluiten dat we ooit worden opgevolgd door weer een andere diersoort, met weer andere eigenschappen.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@Emanuel: mij holle retoriek ging alleen maar over het punt dat de fine-tuning met de stabiliteit der materie te maken heeft, b.v. waarom bestaan er atomen? Bewustzijn, leven etc, zijn secundaire punten. Je kunt dus niet zomaar zeggen dat fine-tuning intentioneel gericht was op het onstaan van leven en bewustzijn etc; het is al voor de stabiliteit der materie nodig.

OK, over en uit. Merry Xmas.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Phys,

Jouw holle retoriek betrof natuurlijk dit: "Primitieve volkeren denken ook altijd dat alles (ziekte, onweer, etc) een wilsact is. Als je dit soort filosofische argumenten aantrekkelijk vindt dan kun je beter een totempaal in je achtertuin zetten."

Groet en eveneens fijne kerstdagen,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Inderdaad, we zijn verwant aan de mensapen en die hebben ook een zeker bewustzijn, maar vrij zeker geen zelfbewustzijn. Maar als je niet onder de indruk bent van het verschil in nivo van intelligentie, bewustzijn, zelfbewustzijn tussen mens en mensaap/dolfijn/olifant (en dan laat ik om jou te gerieven alle andere dieren weg), dan ben ik weer verbaasd. En dan hebben we het mysterie hoe er überhaupt leven is ontstaan uit dode materie ook nog overgeslagen.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Kweetal,

Het fine-tuning argument heeft helemaal niet als doel om bruut toeval uit te sluiten. Het fine-tuning argument is namelijk een, wat filosofen noemen, 'argument to the best explanation'. Filosofen spreken ook wel over 'abductie' (zie wiki). Dit om het fundamentele verschil met 'inductie' en 'deductie' te benadrukken.

Het gaat erom wat gegeven de omstandigheden de beste (in de zin van meest redelijke) verklaring is. Welnu, indien we metafysische noodzakelijkheid uitsluiten (zie mijn artikel), en indien we ook een multi-versum verklaring uitsluiten (zie mijn reacties hierboven), dan blijven er twee mogelijke verklaringen over, namelijk bruut toeval en intentionaliteit. En, gegeven dat het werkelijk onvoorstelbaar extreem onwaarschijnlijk is dat de natuurconstanten toevallig zo zijn dat leven mogelijk is, volgt dat de beste verklaring 'opzet' is in plaats van 'bruut toeval'.

Kortom, intentionaliteit is de meest rationele verklaring, maar dit wil uiteraard nog niet zeggen dat we daarmee bruut toeval logisch hebben uitgesloten. Natuurlijk niet! Stel je eens voor dat een rechter uiteindelijk een verdachte vrijspreekt. Dit betekent dat, gegeven alle informatie, de rechter de verklaring dat de verdachte onschuldig is het beste, het meest redelijk, acht. Maar dit betekent natuurlijk niet dat de rechter logisch heeft uitgesloten dat de verdachte misschien toch schuldig zou kunnen zijn. Dit alles is (wederom) echt elementair.

Overigens heeft mijn door jou geciteerde uitspraak "zo goed als alle theïsten zullen er ook atheïsten zijn die zich in bovenstaande redenering kunnen vinden" helemaal niets te maken met het fine-tuning argument. Je hebt dit citaat om wat voor reden dan ook volledig uit z'n verband gerukt, zoals iedereen die mijn artikel hierboven doorleest direct zal kunnen vaststellen.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

GJE schreef: 'Welnu, wat anders kan, aangenomen dat 'abstracte entiteiten zoals logische wetten causaal inert zijn'

"causaal inert." Een zeer interessante uitdrukking.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Wildjan,

Een entiteit is causaal inert indien deze geen causale vermogens heeft, dus wanneer deze entiteit onmogelijk iets anders kan veroorzaken. Het is een term die in de analytische wijsbegeerte vaak gehanteerd wordt.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Nand,

Je zult het wel niet willen geloven, maar die mensapen, dolfijnen en olifanten hebben ook zelfbewustzijn. Zoek eens op "spiegelproef" in Google.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Maar als jij thuis een mensaap had en je had een verjaardagsfeestje, zou je hem/haar dan in de huiskamer zetten opdat hij/zij zich aan de gasten zou voorstellen en vertellen wie hij/zij is?

Afgezien van het feit dat er veel kritiek is op die spiegelproef, gaat het mij meer om de vraag waarom bepaalde mensen, tot wie jij kennelijk ook behoort, zo graag het enorme niveauverschil in (zelf) bewustzijn, intelligentie etc. tussen mens en dier willen bagatelliseren?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Nand,

Het antwoord op jouw vraag is simpel: het verschil is namelijk niet zo groot, als je je er echt in verdiept. Het voornaamste verschil is dat wij een taal spreken, en dieren niet. Maar als je bijvoorbeeld de boeken van Frans de Waal erop naleest, kom je er achter dat verder die mensapen niets menselijks vreemd is. Moraal, empathie, creativiteit, logica, ze hebben het allemaal.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Jij legt vooral de nadruk op de overeenkomsten tussen mens en dier, ik op de verschillen.
Een interessant artikel over die problematiek is van de filosoof Coen Simon met de titel “De mens is het enige dier dat met vakantie gaat”:

http://vorige.nrc.nl/opinie/article1783160.ece

Begrijp me goed, ik ben voorstander van het beschermen van dieren (ik probeer vegetarisch te leven,maar ook bescherming van planten en eventueel ook dode materie (als er bv. tekort van dreigt te gaan ontstaan) is belangrijk, maar niet op grond van “biologisch getinte “ redeneringen.
Goed rentmeesterschap van de aarde is voor mij het uitgangspunt.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Excuus. In mijn vorige post moet “Goed rentmeesterschap van de aarde… “ natuurlijk zijn “Goed rentmeesterschap over de aarde (door de mens)… “


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Nand,

Het is niet dat ik per se de nadruk op overeenkomsten wil leggen, het is zo dat als je probeert wetenschappelijk-objectief naar die verschillen te kijken, dat die heel gradueel blijken te zijn. Chimpansees kunnen zelfs een taal leren. En dat rentmeesterschap.... Ik vind dat we daar nou niet direct veel van terecht brengen. Waar halen we eigenlijk de arrogantie vandaan om onszelf als rentmeesters te beschouwen?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Je zegt: “Waar halen we eigenlijk de arrogantie vandaan om onszelf als rentmeesters te beschouwen?””

Als wij de verantwoordelijkheid niet op ons nemen, wie moet het dan doen?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Nand,

De aarde heeft het miljarden jaren uitstekend gedaan zonder mensen. Wij bestaan als soort pas zo'n honderdduizend jaar, en nou zouden wij moeten gaan bepalen wat goed is voor de aarde? Ik denk dat, gezien de puinhoop die we er tot nu toe van hebben gemaakt, ons de nodige bescheidenheid past. Laten we proberen te leren van de natuur, in plaats van te denken dat die natuur iets van ons zou kunnen leren.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

@ Kweetal

Ik ben het helemaal met je eens dat we tot nu toe het goede rentmeesterschap beslist niet waargemaakt hebben. We hebben inderdaad nog veel te leren van de natuur. We hebben wel de wetenschappelijke kennis om een aantal grote problemen op te lossen (bv. opwarming van de aarde door menselijk toedoen, brede toepassing duurzaamheiddoelstellingen in het beleid, etc.), maar we passen die kennis nog veel te weinig toe, omdat de wil nog ontbreekt. Ik vetrouw erop dat uiteindelijk het gezond verstand zal zegevieren in deze kwesties. Zo niet, dan gaat de wal het schip keren.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Emanuel,

Tegenover een argument voor het ene alternatief stel je geen enkel argument voor het andere alternatief. Je schrijft "En, gegeven dat het werkelijk onvoorstelbaar extreem onwaarschijnlijk is dat de natuurconstanten toevallig zo zijn dat leven mogelijk is, volgt dat de beste verklaring 'opzet' is in plaats van 'bruut toeval'." Maar waar zou die opzet dan vandaan moeten komen? Wat maakt dat er iets zou bestaan dat opzet kent, voordat er ook maar iets anders zou bestaan? Ik begrijp dat zoiets voor een gelovige voor de hand ligt, maar wetenschappelijk snijdt dat geen hout. Het minste dat je van jouw redenering kunt zeggen is dat die extreem antropocentrisch is. Wij kennen zo iets als opzet, en 'dus' moet er ook iets met opzet buiten de mens bestaan. Dat is typisch de manier waarop gelovigen redeneren, en dat is weer de reden dat Feuerbach stelt dat de mens zijn god heeft geschapen naar eigen beeld en gelijkenis, en niet andersom.

Verstandige mensen geloven dat intentionaliteit het product is van een biologische evolutie, en niet van een menselijk verzinsel. En of die combinatie van natuurconstanten zo onwaarschijnlijk is, wie kan het zeggen? De wetenschap is nog niet af, en het is heel goed denkbaar dat er binnen afzienbare tijd iemand met een theorie komt die duidelijk maakt dat het helemaal niet zo onwaarschijnlijk is. Vooralsnog staat er tegenover de religieuze speculatie over een schepper de wetenschappelijke speculatie van de "fecund universes theory" van Lee Smolin, die in ieder geval uitgaat van wetenschappelijke principes.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Emanuel,
Je geeft een aantal steekhoudende argumenten daarvoor dat we met de werkelijkheid niet zozeer te maken hebben met een ‘iets’ als wel met een ‘iemand’ – God. Maar eerlijk gezegd mis ik er twee die in een dergelijk betoog er haast om vragen ook genoemd te worden. Ik zou ze willen aanduiden met de woorden ‘innovatie’ en ‘persistentie’.

Innovatie
Naar de laatste stand van de wetenschap lijkt het er op dat we het universum kunnen typeren als een zeer complexe en zich ontwikkelende trilling. Het komt er op neer dat in het onderzoek van complexe processen, zelforganisatie en emergentie steeds maar die uitspraak van Aristoteles, dat ‘het geheel meer is dan de som der delen’, bewaarheid wordt. Met andere woorden: we bewonen iets dat innovatief is, en dit roept zeer de suggestie op dat daar een ‘iemand’ achter steekt.

Persistentie
Diezelfde wetenschap zegt ook dat dit universum op quarkniveau een uitermate hectische bedoening is en dat binnen die hectiek er een komen en gaan is van trillinkjes, een verschijnen en verdwijnen, en dat dat eigenlijk constant gaande is. Ik bedoel maar te zeggen: in onze beleving is het zo dat bijvoorbeeld een tafel een tamelijk stabiel fenomeen is – hij zal wat slijten, er komen krassen in en deuken, maar over het algemeen is die tafel er maar steeds als tafel. Maar op quarkniveau is het een komen en gaan van trillingen, die voor ons in een gezamenlijke organisatie uiteindelijk die tafel uitmaken. Vertaald naar het universum kan dit vervolgens niets anders betekenen, dan dat we met dit universum te maken hebben met een ‘iets’ dat er in persisteert er steeds maar te zijn, en op zich roept dit zeer de suggestie op dat daar een ‘iemand’ achter steekt.

Nou ja, hiep hoi, weer twee punten voor God nietwaar?

Maar… op zich ervaar ik de stap naar ‘iemand’ en ‘persoon’ en ‘God’ dan weer als dermate gevat in een antropomorfe reuk, dat ik mij afvraag of het überhaupt wel mogelijk is om die stap te maken. Want al doende ervaar ik mijzelf dan als een vlieg die probeert iets te zeggen over de persoon en denkwereld van pakweg een Leonardo da Vinci of Mozart of Einstein. Het onderscheid is dermate massief, dat ik dit hele universum niet anders kan opvatten, dan als een verwijzing, een teken, naar iets dat buitengewoon creatief is, maar dat op zich geheel buiten mijn bevattingsvermogen ligt.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Benedict,

Ik waardeer je poging om er nog twee argumenten aan toe te voegen. Het argument vanuit complexiteit lijkt mij niet steekhoudend. Evolutionaire processen kunnen immers ook verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van fascinerende fysische complexiteit. Bekijk ter illustratie voor de aardigheid eens een aantal fractals op internet. Deze fantastische patronen ontstaan vaak uit de meest eenvoudige mathematische vergelijkingen.

Het argument vanuit 'persistentie' is evenmin overtuigend. We zouden immers kunnen tegenwerpen dat niet alleen tafels en stoelen, maar bijvoorbeeld ook rotsblokken en planeten, persistentie vertonen. Rotsblokken en planeten zijn echter ontstaan door een onpersoonlijk fysisch proces. Er is dus geen enkele reden om te denken dat persistentie op een 'iemand' wijst die daar achter steekt.

Verder wijs je erop dat je het universum niet anders kan opvatten dan als iets dat buiten jouw bevattingsvermogen ligt. De overstap van 'iets' naar 'iemand' zou daarom problematisch zijn. Welnu, het is wellicht niet onbelangrijk om je te blijven realiseren dat ik opereer vanuit mijn wereld-voor-ons kenleer. En door te redeneren vanuit de-wereld-voor-ons kunnen wij claims rechtvaardigen die anders niet of nauwelijks verdedigbaar zijn.

Neem bijvoorbeeld mijn claim dat een gegeven fenomeen ofwel toeval is, ofwel een fysische oorzaak heeft, ofwel metafysisch noodzakelijk is, ofwel het resultaat is van intentionaliteit. Deze claim is niet verdedigbaar als claim over de-wereld-in-zichzelf. Over de-wereld-in-zichzelf kunnen wij namelijk helemaal niets weten. Nooit zullen wij immers buiten onze menselijke cognitieve conditie kunnen stappen om rechtstreeks toegang te krijgen tot de "werkelijke werkelijkheid". Echter, als claim over de-wereld-voor-ons, dat wil zeggen, als claim over de wereld zoals wij deze ervaren en denken, is zij wel degelijk voldoende gerechtvaardigd.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Kweetal,

Natuurlijk is de wetenschap nog niet af. Het fine-tuning argument sluit echter aan bij de hedendaagse stand van zaken in de natuurwetenschappen. En volgens de hedendaagse inzichten van de natuurwetenschap is er geen onderliggende wetmatigheid die de waarden van de fundamentele natuurconstanten verklaart. Verder heb ik hierboven al gereageerd op de bezwaren die tegen allerlei multi-versum voorstellen kunnen worden ingebracht.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Emanuel,
Ik denk dat je enigszins dit universum onderschat. Fractals zijn mooi, fascinerend, zeker als je bedenkt dat het allemaal maar tevoorschijn komt uit relatief eenvoudige wiskunde. Maar de natuur bedenkt als het ware fractals die zelf nieuwe wiskunde bedenken met daaruit nieuwe fractals. En dat is heel iets anders. Iets dergelijk geldt ook het zichzelf onderhouden van materie. Stel nu eens dat materie plotseling besluit meer te verdwijnen dan te verschijnen, hoe lang denk je dan dat dat universum nog voor ons, zouden wij daartoe in staat zijn, als zodanig herkenbaar zal zijn? Ik denk dat dat een kwestie is van minder dan een fractie van een seconde. Wat betreft de wereld voor ons, heel strikt genomen klopt dat, maar als wij homo sapiens niet op de een of andere manier een diepe cognitieve link zouden hebben met de wereld op zichzelf, dan zouden wij überhaupt nooit in die natuur zijn opgekomen. Het betekent dat ‘God’ zeer wel een goede optie kan zijn wat betreft de wereld op zichzelf. Maar er zijn nog heel veel andere factoren die maken dat mensen die optie simpelweg verwerpen: ideologie, levensloop, karakter, neurologie, psychologie, napraten, vooroordelen. En ondertussen is ‘God’ een uitermate raadselachtig gegeven. Net zoals bijvoorbeeld ‘zwaartekracht’ dat is, en ‘energie’. We hebben geen flauw idee van wat we daar precies mee bedoelen, maar we hebben er wel constant mee te maken.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Benedict,

Ik deel jouw fascinatie voor de fenomenale complexiteit van het universum. Echter, om te komen tot een argument voor een persoonlijke grond van het universum is meer nodig dan een verwijzing naar deze magistrale complexiteit. Onpersoonlijke fysische processen kunnen namelijk ook enorm complexe patronen en structuren voortbrengen indien de omstandigheden dit toelaten. En ons universum is zodanig dat de omstandigheden hiervoor inderdaad geschikt zijn. Wie vervolgens vraagt hoe dat dan eigenlijk kan, komt reeds dicht in de buurt van het hierboven besproken fine-tuning argument.

Over de-wereld-voor-ons hebben wij het natuurlijk al heel vaak gehad. Jij zult weten dat ik uitspraken als "Mensen hebben een diepe cognitieve link met het universum waarin zij bestaan" eveneens beschouw als gerechtvaardigde uitspraken over de-wereld-voor-ons. De-wereld-voor-ons is dan ook maximaal inclusief, zij omvat al ons algemeen menselijke denken en ervaren.

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

GJE schreef:

'een entiteit is causaal inert wanneer deze geen causale vermogens heeft, dus wanneer deze entiteit onmogelijk iets anders kan veroorzaken.' (GJE)

Wat geen werking kan vertonen/vertoont, is ook niet werkelijk. Realiteit en causaliteit hebben zogezegd dezelfde omvang. Wanneer we naar de oorsprong van de causaalidee zoeken, dan is deze primair aan onze eigen spontane invloed op de dingen gegeven, en dan niet voorzover we geestelijke, maar voorzover we in de eerste plaats _levende_ wezens zijn. De evidentie 'dit zo-zijn is reeel geworden door mij' is volledig onafhankelijk van de kennis, h o e dit plaatsvindt of waaruit dit is geresulteerd: deze evidentie is net zo helder als het h o e ervan duister is. Deze oerervaring gaat vooraf aan iedere scheiding, die ik aan mezelf als tussen lichaam, ziel, lichamelijkheid en dergelijke hanteer. Is zelfs onafhankelijk van ieder ik-bewustzijn en ik-beleven. Ook in de e k s t a t i s c h e drifthandeling, waarbij de impuls zich zonder voorafgaande ik-betrekking in werkelijkheid omzet, is een 'voorbeeld' van deze opvatting van de causaalidee gegeven.


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

Beste Wildjan,

Dat alles wat bestaat ofwel veroorzaakt is, ofwel iets anders veroorzaakt (of beiden) is een principe waar ik het volledig mee eens ben. Het speelt zelfs een cruciale rol in mijn proefschrift (dat bijna klaar is). Zie bijvoorbeeld http://bit.ly/rXNGVi

Groet,
Emanuel


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:45
   

I http://www.michael-kors-outlet.us.org/ know that http://www.beats-headphone.com.co/ they want http://www.cheapshoes.com.co/ to http://www.coach-purseoutlet.net/ jump http://www.barbour-jacketsoutlet.com/ into http://www.cheap-oakleyglasses.us.com/ the http://www.ugg-bootsclearance.com/ sea, http://www.raybans-sunglassesoutlet.in.net/ but http://www.michaelkors-uk.org.uk/ not http://www.toms--outlet.com.co/ enough time http://www.guccishoes.com.co/ to http://www.nike-air-max.com.au/ jump http://www.tommyhilfiger.net.co/ was http://www.louisvuitton-outlets.us/ blown http://www.instylers.us.com/ away, http://www.longchamp-handbagsoutlet.us.com/ but http://www.reebok.com.de/ their http://www.tommy-hilfiger.com.de/ results http://www.ralphlaurenoutletonline.us.org/ are http://www.nikerosherun.us/ also http://www.oakley-sunglasses-canada.ca/ into http://www.longchamphandbagsoutlet.net/ the http://www.mcmhandbags.com.co/ sea, http://www.celine-bags.org/ but http://www.christian-louboutinshoes.com.co/ the http://www.cheapuggboots.us.com/ wind http://www.michael-kors-canada-outlet.ca/ up http://www.ralphlaurenoutlet-online.us.com/ the http://www.mmoncler-outlet.com/ taste http://www.rayban-sunglassesoutlet.co.uk/ of http://www.uggsaustralia.com.co/ certain http://www.tiffany-und-co.de/ moments, http://www.nike-air-force.de/ otherwise http://www.louis-vuittonblackfriday.com/ they http://www.michaelkors-outlet-online.com.co/ would http://www.eyeglassesonline.us.com/ not http://www.supra-shoes.org/ be http://www.cheaprayban.com.co/ in http://www.abercrombie-fitchsale.com/ the http://www.montblanc--pens.in.net/ wind http://www.nikefree5.net/ in http://www.yoga-pants.ca/ shouting, http://www.ralphs-lauren.co.uk/ sounds http://www.michaelkorsbags.us.org/ miserable, http://www.michael-kors-outlet-online.us.org/ but also http://www.hogan.com.de/ the http://www.nike-air-max.ca/ great http://www.ralphlaurenoutletonline.in.net/ than http://www.jordanrelease-dates.us.com/ wind.Suicide http://www.oakley.org.es/ is http://www.rayban.co.nl/ a http://www.canadagooses-2016.com/ felony, http://www.rayban-wayfarer.in.net/ no http://www.asics-outlet.us.com/ matter http://www.rolexwatches-canada.ca/ in http://www.pradaoutlet.com.co/ which http://www.pandora.com.de/ the http://www.toryburch-sandals.in.net/ doctrine http://www.handbagsoutlet.net.co/ of http://www.jordan-shoes.com.co/ the http://www.hollisters-canada.ca/ church, http://www.nike-roshe-run.de/ is http://www.coachoutletstore-online.com.co/ so, http://www.abercrombie-and-fitch.us.com/ God http://www.adidas--canada.ca/ does http://www.raybans.us.org/ not http://www.nike-rosherun.nl/ allow http://www.prada-handbags.com.co/ suicide, suicide http://www.designer-handbagsoutlet.us.com/ is http://www.tnf-jackets.us.com/ not http://www.gucci-outletstore.com/ allowed to http://www.coach-outletonline.net.co/ enter http://www.beats-by-dre.com.co/ paradise, http://www.michael-kors.com.co/ and http://www.coachoutlet-online.com.co/ they apparently http://www.the-northface.com.co/ gave up http://www.uggboots.com.de/ this http://www.gucci-taschen-outlet.de/ right http://www.rolex-watches.us.com/ and, http://www.omegarelojes.es/ indeed, http://www.harrods-london.co.uk/ here http://www.burberrybags-outlet.com/ unbearable.Soon, http://www.swarovskicanada.ca/ gradually http://www.christianlouboutinshoes.jp.net/ calmed http://www.louisvuittons.com.co/ down, http://www.cheapjerseys.com.co/ we wear http://www.lululemon-australia.com.au/ to http://www.poloralphlaurenoutlet.net.co/ the http://www.adidas.org.es/ center http://www.new-balance.ca/ of http://www.the-north-face.ca/ the http://www.nike-air-max.com.se/ storm, http://www.omega-watches.us.com/ as http://www.converse.net.co/ if http://www.rayban-sunglasses.us.org/ this http://www.beatsbydrdre.co.com/ is http://www.swarovski-crystal.us.com/ paradise, http://www.michael-kors-handbags.us.com/ you http://www.bcbg-dresses.com/ see http://www.marcjacobs.us.com/ each http://www.p90xworkout.us.com/ one http://www.coach-factoryyoutletonline.net/ is http://www.truereligion-outlet.us.org/ a http://www.swarovskijewelry.com.co/ picture http://www.newbalance-shoes.org/ of http://www.swarovski-australia.com.au/ God http://www.toryburchsale.com.co/ can http://www.uhren-shop.com.de/ only http://www.cheapmichaelkors.us.org/ be http://www.maccosmetics.net.co/ made, http://www.pradahandbags.net.co/ and http://www.longchamp-handbags.us.com/ the http://www.mizuno-running.net/ light http://www.hollisterclothingstore.org/ fell fromthe http://www.thejoreseproject.com/ sky, http://www.oakley-sunglasses.mex.com/ here http://www.cheapoakley-sunglasses.com/ it http://www.bottega-veneta.us.com/ is http://www.mcm-bags.in.net/ like http://www.adidas-superstar.de/ opening http://www.nike-shoesoutlet.us.com/ a http://www.michaelkorsoutlet.ar.com/ huge http://www.abercrombieand-fitch.ca/ and http://www.ferragamoshoes.in.net/ deep wells, http://www.katespadeoutlet.gb.net/ all http://www.nike-schoenen.co.nl/ persons http://www.louis--vuitton.org.uk/ on http://www.timberlandshoes.net.co/ board, the http://www.burberryoutlet2016.us.com/ frogs http://www.michaelkors.co.nl/ are bottom, http://www.tomsoutletonline.net/ looked http://www.juicycoutureoutlet.net.co/ up, receive http://www.replica-watches.com.co/ God's http://www.adidas.com.se/ blessing.The http://www.pandora-charms-canada.ca/ strange thing http://www.polooutlets-store.com/ is, http://www.fashionclothes.us.com/ outside http://www.burberryoutlet-sale.in.net/ dark http://www.soft-ballbats.com/ clouds, http://www.adidas-superstar.nl/ and here http://www.hollisteronlineshop.com.de/ was http://www.louis-vuittonoutletcanada.ca/ able http://www.mk-outlet.us.com/ to http://www.pandora-charms.org.uk/ see http://www.airmax-2015.org/ the sun.Wind storm http://www.coach-factory.in.net/ is http://www.oakleys-glasses.us.com/ very http://www.uggboots.net.co/ gentle, http://www.rayban.com.de/ soothing http://www.cheap-nike-shoes.net/ the http://www.edhardy.us.org/ hearts http://www.tomsshoes-outlet.us.com/ of http://www.nike-skor.com.se/ all http://www.soccer-shoes.us.com/ people http://www.juicycouture.com.co/ injured, http://www.burberry-outletonlinesale.in.net/ but http://www.rosheruns.us/ the http://www.guccishoes.us.org/ driver http://www.michaelkorsoutlet-online.ar.com/ aboard http://www.burberryoutlet-canada.ca/ the http://www.true-religion.com.co/ ship http://www.uggs-onsale.net/ who http://www.louisvuitton-outlet.com.co/ did http://www.oakley-sunglassoutlet.net/ not http://www.vans-shoes.co.uk/ want http://www.the-northfacejackets.us.com/ to http://www.iphone-cases.net.co/ let http://www.truereligionjeans.net.co/ us http://www.louisvuitton.jp.net/ enjoy http://www.designerhandbagsoutlet.net.co/ too http://www.oakleys-sunglasses.us.com/ long, http://www.thenorth-faces.co.uk/ caught http://www.tiffanyandco.net.co/ a http://www.burberry-outlet.net.co/ storm toward http://www.nikeair-max.es/ the http://www.the-northface.net.co/ wall http://www.airmax-90.org/ rushed http://www.nikefree-run.org.uk/ past.In http://www.nike-air-max.com.de/ through http://www.adidas-schuhe-online.de/ the http://www.michael-kors-australia.com.au/ cracks into http://www.asicsgels.de/ the http://www.nike-huarache.nl/ strong http://www.rosherun.org.uk/ wind inside again, http://www.christian--louboutin.in.net/ back http://www.coachblackfriday.com/ pain, and http://www.michaelkors.com.se/ then http://www.air-max.com.de/ slowly http://www.cheap-jordans.net/ get http://www.toms-shoesoutlet.net/ rid http://www.michael-kors.com.es/ of http://www.burberry-outlets.co.uk/ out, http://www.burberryonlineshop.de/ "tree" http://www.pandorajewelry.top/ away http://www.newbalance-outlet.org/ from http://www.ralph-laurens.org.uk/ "leaf" http://www.coachhandbags2016.us.com/ day http://www.abercrombie-hollister.nl/ columnar http://www.guccishoes-uk.co.uk/ storm http://www.retro-jordans.com/ on its http://www.replica-handbags.in.net/ way, http://www.swarovski-online-shop.de/ and http://www.nikefactory.org/ we http://www.ugg-boots-australia.com.au/ are drifting http://www.nike-shoes-canada.ca/ away, http://www.ralphslauren-outlet.co.uk/ we http://www.tiffany-andco.com.au/ dead http://www.pumashoes.in.net/ drag http://www.michael-korshandbags.org.uk/ on.[13] http://www.oakley-outletstore.in.net/ TorpedoFull http://www.guccihandbags.net.co/ three http://www.thomas-sabos.org.uk/ months http://www.cheapoakley-sunglasses.in.net/ of http://www.vans-schuhe.com.de/ suffering, http://www.air-huarache.co.uk/ bottoms http://www.louisvuitton.so/ are http://www.longchampoutlet.com.co/ not http://www.timberlandbootsoutlet.us.com/ ventilated, http://www.cheap-raybans.com/ vomit http://www.hollister-clothing.in.net/ and http://www.horloges-rolex.nl/ make it http://www.thomas-sabo.com.de/ have an http://www.converse.com.de/ unpleasant http://www.pandorajewellery.com.au/ odor, http://www.ray--ban.ca/ if http://www.pulseras-pandora.com.es/ normal people http://www.thenorthface.com.de/ suddenly http://www.tiffanyandco-canada.ca/ smell, http://www.lauren-ralph.co.uk/ absolutely http://www.michael--kors.us.com/ mad http://www.ghd-hairstraightener.net/ immediately.Seasickness http://www.adidasshoes.top/ is http://www.prada.com.de/ a pain, http://www.burberrysoutlet2016.com/ people can http://www.christianlouboutinshoesoutlet.org/ not http://www.ralphlaurenonlineshop.de/ help http://www.nikeskos.dk/ rushed http://www.oakleysunglasses-cheap.in.net/ on http://www.kate-spade.gb.net/ deck, http://www.kate-spade.in.net/ jumped http://www.tommy-hilfiger-canada.ca/ down http://www.cheap-baseballbats.net/ towards the http://www.burberry-outletstore.net/ sea, http://www.jimmy-chooshoes.com/ to http://www.ray-ban-outlet.us.com/ end http://www.coach-factoryoutlet.net.co/ all suffering, http://www.yoga-pants.net.co/ but http://www.converse-shoes.net/ the http://www.nike-schuhe.com.de/ people http://www.uggsoutlet.com.co/ here are http://www.calvin-kleins.us.com/ home http://www.coco-chanels.us.com/ with http://www.ugg-uggboots.net/ their http://www.truereligion-outlet.com.co/ parents http://www.beatsbydre.com.co/ and http://www.uggs.co.nl/ even http://www.nikefree-run.net/ children, http://www.newbalance.com.es/ who http://www.nikestore.us/ do http://www.tommyhilfigeroutlet.in.net/ not http://www.nikestore.com.de/ want http://www.cheapjerseys.us.org/ to http://www.tommy-hilfigeroutlet.com/ leave http://www.michael-kors-taschen.com.de/ this http://www.toryburchoutlet-sale.us.com/ world http://www.nike-free-run.de/ so we http://www.tomsoutlet-online.com/ think http://www.michaelkorsoutletonline-sale.us.com/ to http://www.nikemercurial.in.net/ myself, http://www.coco-chanel.com.de/ we http://www.swarovski--uk.me.uk/ have to rely on http://www.chiflatiron.net.co/ family http://www.weddingdressesuk.org.uk/ earned http://www.woolrich-clearance.com/ money http://www.toms-shoes.com.co/ to survive, http://www.mcmsworldwide.com/ and http://www.outlet-burberry.net.co/ our http://www.burberry-handbagsoutlet.com.co/ dream of http://www.maccosmetics.gr.com/ getting http://www.bebeclothing.in.net/ rich.Everyone http://www.louboutin.jp.net/ rely http://www.airhuarache.co.uk/ dream http://www.lululemoncanada.ca/ to http://www.tommy-hilfiger-online-shop.de/ last http://www.thenorthfacejackets.net.co/ three http://www.rolexwatchesforsale.us.com/ months http://www.wedding--dresses.ca/ time, http://www.airjordans.us/ just http://www.bottegaveneta-bagsoutlet.com/ three http://www.polo-ralph-lauren.de/ months, http://www.hollister.us.org/ as http://www.mcmbags.net/ if http://www.jimmy-choos.com/ a http://www.nike-air-max.us/ century.There http://www.ugg-boots.us.org/ scurvy, feel http://www.salomon-schuhe.com.de/ free http://www.ralph-lauren.com.au/ to http://www.abercrombie-fitchs.us.com/ let http://www.burberry-handbags2016.in.net/ us http://www.prada-shoes.com.co/ sadly http://www.oakleyoutlet-online.us.com/ died http://www.louis-vuitton-taschen.com.de/ after http://www.jordanretro.org/ much http://www.coachoutletstore.net.co/ suffering.God http://www.tiffany-jewelry.net/ seemed http://www.ralphlaurenpolos.in.net/ to abandon http://www.canada-goosesjackets.us.com/ the http://www.eyeglassframes.in.net/ ship http://www.michael-kors.net.co/ and http://www.chi-flatiron.us.com/ let http://www.rayban.org.es/ it http://www.longchamp.us.org/ drift, http://www.tocoachoutlet.com/ let http://www.ugg-boots.ca/ it http://www.zxcoachoutlet.com/ inside quarrel http://www.lululemonoutlet.gb.net/ with http://www.insanity-workout.us.com/ each http://www.pumaonline-shop.de/ other, http://www.nike-roshe-run.com.es/ the http://www.hermesbirkin-bag.net/ people http://www.mkoutletonline.us.com/ sitting http://www.moncler-outlet.us.org/ here, http://www.polo-outlets.com.co/ have become http://www.nfl-jersey.us.com/ very http://www.giuseppe-zanotti.net/ irritable temper, little http://www.uggs.in.net/ things, http://www.ralphlaurenepolo.com/ participants http://www.babyliss-pro.us.com/ will http://www.tommy-hilfiger.co.nl/ be http://www.ugg-australia.com.de/ able http://www.nike.org.es/ to http://www.bcbg-max-azria.ca/ have http://www.salvatoreferragamo.in.net/ ushered http://www.michaeljordan.com.de/ in http://www.hermes-outlet.com.co/ mass http://www.christianlouboutinoutlet.net.co/ annihilation.Sitting http://www.vans-shoes.net/ in http://www.guccioutlet-sale.in.net/ the http://www.cheap-michaelkors.com/ cabin http://www.abercrombie-kids.us.com/ and http://www.northfaceoutlet.com.co/ so http://www.basketballshoes.com.co/ we http://www.ralphlaurenoutlet.us.com/ are http://www.tory-burchshoesoutlet.net/ miserable, http://www.oakley--sunglasses.com.au/ even http://www.burberry2016.co.uk/ the http://www.guccishoes.in.net/ air http://www.giuseppezanotti.com.co/ in our rivalry, thin oxygen, http://www.rolex-watch.me.uk/ mixed in http://www.hollister-abercrombie.com.se/ among http://www.oakley.com.de/ the http://www.toms-outlets.us.com/ thick http://www.converse-shoesoutlet.com/ smell http://www.levisjeans.com.co/ of evil.We http://www.christian-louboutin-shoes.ca/ can http://www.nikeshoesoutlet.org.uk/ not be http://www.barbour-factory.com/ separated, http://www.michaelkors.so/ it http://www.ferragamo.com.co/ can http://www.toms-shoes.net.co/ only http://www.new-balance-schuhe.de/ endure http://www.chanel-bags.com.co/ the http://www.longchamp.com.co/ stench, http://www.chanelhandbags.net.in/ some http://www.ralph-laurenoutlet.ca/ people http://www.longchamp.com.de/ can http://www.christianlouboutin.org.uk/ not stand http://www.newoutletonlinemall.com/ to become http://www.louis-vuitton-australia.com.au/ crazy.

http://www.hermesbags.jp.net/

   

http://www.pandoracharms.me.uk
http://www.michaelkors-outlethandbags.us.com
http://www.kobe9elite.us
http://www.poloralph-lauren.com.co
http://www.omega-watches.name
http://www.edhardyuk.me.uk
http://www.christian-louboutinoutlet.us
http://www.salomon-shoes.us.com
http://www.cheap-nfljerseyswholesale.us.com
http://www.michaelkors-handbagswholesale.in.net
http://www.jordan-shoes.us.org
http://www.cheapmlb-jerseys.us.com
http://www.hugobosssale.name
http://www.eccoshoesoutlet.us
http://www.michaelkors-handbagswholesale.us.com
http://www.new-balanceshoes.in.net
http://www.conversetrainer.org.uk
http://www.underarmouroutlet.cc
http://www.michael-korsoutletonline.us.org
http://www.michaelkorshandbagscheap.in.net
http://www.edhardyoutlet.name
http://www.longchamps.us
http://www.moncleroutletstore.us.org
http://www.instyler-max.in.net
http://www.airforce1.us.org
http://www.michael-korsoutletstore.us.org
http://www.suprashoes.eu.com
http://www.michaelkors-outletclearance.in.net
http://www.dolceandgabbana.in.net
http://www.cheapnbajerseys.us.com
http://www.chaussurelouboutinpas-cher.fr
http://www.outletmichaelkors.us.org
http://www.nikeblazerpascher.fr
http://www.abercrombieandfitchkids.us.com
http://www.michaelkorshandbags-outletonline.us.com
http://www.nikerosherunshoes.me.uk
http://www.oakleysunglasses.nom.co
http://www.airjordanuk.org.uk
http://www.rolexreplica-watches.com.co
http://www.adidasnmdr1.us.com
http://www.truereligionjeanssale.us.com
http://www.michael-korsoutlethandbags.us.com
http://www.michaelkors-handbagsoutlet.in.net
http://www.nikehuarache.org.uk
http://www.ralphlaurenoutlet.com.co
http://www.jordanshoes.eu.com
http://www.cheap-michaelkorshandbags.us.org
http://www.cheapmichael-korshandbags.us.com
http://www.michaelkorsoutlethandbags.us.org
http://www.handbagsmichaelkors.in.net
http://www.raybans-sunglasses.us.org
http://www.rayban-sunglassescheap.us.com
http://www.cheapnhl-jerseys.us.com
http://www.versace-shoes.in.net
http://www.yeezyboost-350.us.org
http://www.oakleysunglassescheap.us.org
http://www.nikeblazerlow.fr
http://www.michaelkorsuk.org.uk
http://www.cheapmichaelkorshandbags.us.org
http://www.lebron-jamesshoes.net
http://www.michaelkorsoutletstore.us.org
http://www.michaelkorsoutlethandbags.in.net
http://www.ralphlauren-pas-cher.fr
http://www.montblancpensoutlet.name
http://www.nikeairhuarache.com.co
http://www.handbagsmichaelkors.us.org
http://www.michaelkorshandbagswholesale.in.net
http://www.reebokoutlets.in.net
http://www.nikeair-huarache.me.uk
http://www.the-northface.co.uk
http://www.michaelkorshandbagswholesale.us.org
http://www.michaelkorshandbagssale.us.com
http://www.fitflopssaleclearance.org
http://www.nikestoreuk.com.co
http://www.tiffanyandco-outlet.us
http://www.nmdadidas.us.org
http://www.niketrainersuk.com.co
http://www.michaelkorshandbagswholesale.us.com
http://www.cheap-nikeshoes.org
http://www.oakley.de.com
http://www.pandora-jewelryoutlet.name
http://www.basketballshoes.us.org
http://www.armaniexchangeoutlet.us
http://www.saclongchampfr.fr
http://www.jimmy-choo.in.net
http://www.fitflopssale-clearance.us.com
http://www.skechers-outlet.us
http://www.michaelkorshandbags.uk
http://www.handbagsmichaelkors.us.com
http://www.nikefree5.us.com
http://www.nike-tnpascher.fr
http://www.birken-stocksandals.com
http://www.gucciborse2016.it
http://www.louisvuitton-sacpascher.fr
http://www.michaelkorshandbagssale.in.net
http://www.nikeoutletstore.us.org
http://www.tomsshoes.eu.com
http://www.ferragamo-shoes.cc
http://www.asics-runningshoes.in.net
http://www.redvalentino.in.net
http://www.ghd-flatiron.com
http://www.nike-trainers.com.co
http://www.airmax90.eu.com

   

http://www.pandoracharms.me.uk
http://www.michaelkors-outlethandbags.us.com
http://www.kobe9elite.us
http://www.poloralph-lauren.com.co
http://www.omega-watches.name
http://www.edhardyuk.me.uk
http://www.christian-louboutinoutlet.us
http://www.salomon-shoes.us.com
http://www.cheap-nfljerseyswholesale.us.com
http://www.michaelkors-handbagswholesale.in.net
http://www.jordan-shoes.us.org
http://www.cheapmlb-jerseys.us.com
http://www.hugobosssale.name
http://www.eccoshoesoutlet.us
http://www.michaelkors-handbagswholesale.us.com
http://www.new-balanceshoes.in.net
http://www.conversetrainer.org.uk
http://www.underarmouroutlet.cc
http://www.michael-korsoutletonline.us.org
http://www.michaelkorshandbagscheap.in.net
http://www.edhardyoutlet.name
http://www.longchamps.us
http://www.moncleroutletstore.us.org
http://www.instyler-max.in.net
http://www.airforce1.us.org
http://www.michael-korsoutletstore.us.org
http://www.suprashoes.eu.com
http://www.michaelkors-outletclearance.in.net
http://www.dolceandgabbana.in.net
http://www.cheapnbajerseys.us.com
http://www.chaussurelouboutinpas-cher.fr
http://www.outletmichaelkors.us.org
http://www.nikeblazerpascher.fr
http://www.abercrombieandfitchkids.us.com
http://www.michaelkorshandbags-outletonline.us.com
http://www.nikerosherunshoes.me.uk
http://www.oakleysunglasses.nom.co
http://www.airjordanuk.org.uk
http://www.rolexreplica-watches.com.co
http://www.adidasnmdr1.us.com
http://www.truereligionjeanssale.us.com
http://www.michael-korsoutlethandbags.us.com
http://www.michaelkors-handbagsoutlet.in.net
http://www.nikehuarache.org.uk
http://www.ralphlaurenoutlet.com.co
http://www.jordanshoes.eu.com
http://www.cheap-michaelkorshandbags.us.org
http://www.cheapmichael-korshandbags.us.com
http://www.michaelkorsoutlethandbags.us.org
http://www.handbagsmichaelkors.in.net
http://www.raybans-sunglasses.us.org
http://www.rayban-sunglassescheap.us.com
http://www.cheapnhl-jerseys.us.com
http://www.versace-shoes.in.net
http://www.yeezyboost-350.us.org
http://www.oakleysunglassescheap.us.org
http://www.nikeblazerlow.fr
http://www.michaelkorsuk.org.uk
http://www.cheapmichaelkorshandbags.us.org
http://www.lebron-jamesshoes.net
http://www.michaelkorsoutletstore.us.org
http://www.michaelkorsoutlethandbags.in.net
http://www.ralphlauren-pas-cher.fr
http://www.montblancpensoutlet.name
http://www.nikeairhuarache.com.co
http://www.handbagsmichaelkors.us.org
http://www.michaelkorshandbagswholesale.in.net
http://www.reebokoutlets.in.net
http://www.nikeair-huarache.me.uk
http://www.the-northface.co.uk
http://www.michaelkorshandbagswholesale.us.org
http://www.michaelkorshandbagssale.us.com
http://www.fitflopssaleclearance.org
http://www.nikestoreuk.com.co
http://www.tiffanyandco-outlet.us
http://www.nmdadidas.us.org
http://www.niketrainersuk.com.co
http://www.michaelkorshandbagswholesale.us.com
http://www.cheap-nikeshoes.org
http://www.oakley.de.com
http://www.pandora-jewelryoutlet.name
http://www.basketballshoes.us.org
http://www.armaniexchangeoutlet.us
http://www.saclongchampfr.fr
http://www.jimmy-choo.in.net
http://www.fitflopssale-clearance.us.com
http://www.skechers-outlet.us
http://www.michaelkorshandbags.uk
http://www.handbagsmichaelkors.us.com
http://www.nikefree5.us.com
http://www.nike-tnpascher.fr
http://www.birken-stocksandals.com
http://www.gucciborse2016.it
http://www.louisvuitton-sacpascher.fr
http://www.michaelkorshandbagssale.in.net
http://www.nikeoutletstore.us.org
http://www.tomsshoes.eu.com
http://www.ferragamo-shoes.cc
http://www.asics-runningshoes.in.net
http://www.redvalentino.in.net
http://www.ghd-flatiron.com
http://www.nike-trainers.com.co
http://www.airmax90.eu.com

   

http://www.underarmour.us.com/, http://www.toms-outlet.net/, http://saints.nfljersey.us.com/, http://www.prada.com.de/, http://www.nikeair--max.fr/, http://www.tnf-jackets.us.com/, http://www.cheap-baseballbats.us/, http://www.oakleys-outlet.in.net/, http://www.prada-shoes.com.co/, http://www.converse-shoes.net/, http://www.michaeljordan.com.de/, http://www.chi-flatiron.us.com/, http://www.hollisteronlineshop.com.de/, http://www.asics-shoes.net/, http://longchamp.blackfriday.in.net/, http://www.mlb-jerseys.us.com/, http://www.ray-bansoutlet.it/, http://www.mbt-shoes.us.com/, http://www.coach-outletonline.ca/, http://www.nikeairmaxn.co.uk/, http://www.toryburchsale.com.co/, http://www.swarovski-canada.ca/, http://michaelkors.misblackfriday.com/, http://www.rolexwatches-canada.ca/, http://www.zxcoachoutlet.com/, http://www.toms--outlet.com.co/, http://www.pandorajewelry.top/, http://www.michaelkors-canadaoutlet.ca/, http://www.swarovskijewelrys.in.net/, http://www.giuseppezanotti.com.co/, http://www.the-northfaces.net.co/, http://www.cheapshoes.net.co/, http://www.kate-spade.gb.net/, http://www.ghdhairstraightener.cc/, http://www.timberlands-paschere.fr/, http://www.lacosteoutlet.us.com/, http://oakley.blackfriday.in.net/, http://vikings.nfljersey.us.com/, http://lions.nfljersey.us.com/, http://www.true-religion.com.co/, http://www.nike-air-force.de/, http://www.nike-huaraches.nl/, http://broncos.nfljersey.us.com/, http://www.oakleys-sunglasses.net.co/, http://warriors.nba-jersey.com/, http://pistons.nba-jersey.com/, http://panthers.nfljersey.us.com/, http://www.ray-banssunglasses.org/, http://www.nikerosherun.us/, http://www.ray-banssunglasses.co.uk/, http://www.pandoracharms-canada.ca/, http://www.longchamp-handbagsoutlet.us.com/, http://www.uggsoutlet.net.co/, http://www.sunglasses-outlet.online/, http://www.puma-shoesoutlet.com/, http://www.mcmbackpacks.in.net/, http://www.burberryoutlet-sale.com.co/, http://trailblazers.nba-jersey.com/, http://clippers.nba-jersey.com/, http://www.nikeskoes.dk/, http://www.toms-shoes.net.co/, http://www.beats-by-dre.com.co/, http://buccaneers.nfljersey.us.com/, http://michaelkors.euro-us.net/, http://www.longchamps.us.com/, http://www.adidas.us.com/, http://www.thenorth-face.ca/, http://pelicans.nba-jersey.com/, http://pacers.nba-jersey.com/, http://www.michaelkors.com.se/, http://www.michael-korsbags.org.uk/, http://packers.nfljersey.us.com/, http://www.michael-korshandbags.us.org/, http://www.omega-watches.com.co/, http://www.uggs.co.nl/, http://www.oakleys.in.net/, http://www.nike-schoenen.co.nl/, http://rayban.blackfriday.in.net/, http://www.mk-com.com/, http://www.michael-kors-australia.com.au/, http://www.rolexwatchesforsale.us.com/, http://www.soft-ballbats.com/, http://www.mcms-handbags.com/, http://www.hollisters-canada.ca/, http://jets.nfljersey.us.com/, http://www.michael-korsoutlet.cc/, http://www.uggs-boots.com.co/, http://www.tommy-hilfiger-online.de/, http://jazz.nba-jersey.com/, http://www.bcbg-maxazria.ca/, http://www.hermes-outlet.net.co/, http://www.longchampoutlet.com.co/, http://www.thenorthfacejackets.fr/, http://rams.nfljersey.us.com/, http://www.coach-factory.in.net/, http://www.iphone-cases.net/, http://www.burberryonlineshop.de/, http://www.newbalance-shoes.org/, http://www.airmax-90.org/, http://www.cheapjerseys.mex.com/, http://www.adidasshoes.org.es/, http://www.oakleyoutlet.ar.com/, http://www.hollister-abercrombie.com.se/, http://www.asicsoutlet.us.org/, http://www.michael-kors.com.es/, http://www.burberrys-outlets.co.uk/, http://airmax.misblackfriday.com/, http://www.jimmy-chooshoes.com/, http://www.replica-handbags.net.co/, http://www.ralph-laurenspolo.co.uk/, http://www.ralphlaurenonlineshop.de/, http://grizzlies.nba-jersey.com/, http://uggboots.misblackfriday.com/, http://bulls.nba-jersey.com/, http://www.lauren-ralphs.co.uk/, http://titans.nfljersey.us.com/, http://www.ralphlaurencanada.ca/, http://seahawks.nfljersey.us.com/, http://www.ok-em.com/, http://www.reebok.com.de/, http://www.nike-schuhe.com.de/, http://www.nba-shoes.com/, http://www.ugg-boots.us.org/, http://www.abercrombie-kid.us.com/, http://knicks.nba-jersey.com/, http://www.horlogesrolex.nl/, http://www.michaelkorsbags.us.org/, http://www.nikefree-run.net/, http://www.michael-kors-taschen.com.de/, http://www.adidassuper-star.de/, http://www.vans-shoes.co.uk/, http://www.abercrombiehollister.nl/, http://www.timberlandbootsoutlet.us.com/, http://www.omegawatches.in.net/, http://www.coachoutlet-online.com.co/, http://www.iphone-cases.net.co/, http://www.oakleys-frame.com/, http://www.burberry-outletsonline.co.uk/, http://www.uggsale.net/, http://www.nba-jersey.com/, http://raiders.nfljersey.us.com/, http://www.newbalanceshoes.com.es/, http://www.poloralphlaurenoutlet.net.co/, http://www.polos-outlets.com/, http://www.adidas-schuheonline.de/, http://www.cheap-jerseys.cc/, http://www.pradaoutlet.com.co/, http://giants.nfljersey.us.com/, http://www.instylers.us.org/, http://www.ralph-laurensoutlet.co.uk/, http://www.swarovski-crystals.us.com/, http://www.co-aol.com/, http://www.handbagsoutlet.net.co/, http://www.to-coachoutlet.com/, http://www.nike-air-max.com.de/, http://www.vans-shoes.net/, http://www.airjordans.us/, http://www.giuseppe-zanotti.net/, http://www.kates-spade.com/, http://www.ferragamo.com.co/, http://www.rolex-watches.net.co/, http://www.pandoras-charms.co.uk/, http://www.salomon-schuhe.com.de/, http://www.mcmhandbags.com.co/, http://www.michael-kors.cc/, http://chargers.nfljersey.us.com/, http://www.rayban-pascher.fr/, http://www.beatsbydre.com.co/, http://www.airmax-2015.org/, http://bengals.nfljersey.us.com/, http://www.cheap-raybansoutlet.in.net/, http://www.nike-max.fr/, http://www.barbour-jackets.us.com/, http://www.nfljersey.us.com/, http://www.tracksuits-store.com/, http://www.nike-frees.co.uk/, http://www.longchamp-bags.us.com/, http://colts.nfljersey.us.com/, http://www.retro-jordans.com/, http://www.oakley.com.de/, http://www.mizuno-running.net/, http://www.toms-shoe.us.com/, http://www.rosheruns.us/, http://76ers.nba-jersey.com/, http://www.versaceoutlet.us.com/, http://www.polo-ralph-lauren.de/, http://www.oakleys-sunglasses.in.net/, http://www.cheap-jordans.net/, http://www.pandora.com.de/, http://www.christian-louboutinshoes.in.net/, http://www.uggs-onsale.net/, http://www.nike-shoescanada.ca/, http://www.dsquared2.us.com/, http://www.mcm-bags.us.org/, http://www.katespades-outlet.in.net/, http://ravens.nfljersey.us.com/, http://eagles.nfljersey.us.com/, http://www.abercrombiefitchs.cc/, http://www.cheap-rolex-watches.org.uk/, http://www.soccer-shoesoutlet.com/, http://www.longchamp.com.co/, http://coachoutlet.euro-us.net/, http://www.burberrys-bags.net.co/, http://www.adidasshoesca.ca/, http://www.oakleyoutlet.fr/, http://www.abercrombie-andfitchs.com/, http://www.the-northfacejackets.co.uk/, http://www.nikeair-max.es/, http://www.hollisters.us.com/, http://www.christianlouboutinoutlet.net.co/, http://www.oakleys-outlet.it/, http://www.nikestore.com.de/, http://www.ray-bansoutlet.in.net/, http://www.vans-schuhe.com.de/, http://www.newbalancecanada.ca/, http://www.swarovski-australia.com.au/, http://www.mk-outletonline.us/, http://www.ugg-bootsclearance.com/, http://www.truereligions.net/, http://www.converses-outlet.com/, http://www.cheapjerseys.net.co/, http://spurs.nba-jersey.com/, http://www.longchamp.com.de/, http://www.marc-jacobsonsale.com/, http://www.christianlouboutin.org.uk/, http://www.levisjeans.com.co/, http://www.tory-burchsandals.in.net/, http://www.hogan.com.de/, http://www.tommyhilfigerca.ca/, http://www.cheapmichaelkors.us.org/, http://www.insanity-workout.us.com/, http://www.christianlouboutinshoes.jp.net/, http://www.fendi-outlet.in.net/, http://www.nike-air-max.com.au/, http://www.tommy-hilfiger.cc/, http://www.the-northfacejackets.us.com/, http://www.timberland-boots.com.co/, http://www.uggboots.com.de/, http://nuggets.nba-jersey.com/, http://www.nike-airmax.us.com/, http://www.bottega-venetas.cc/, http://www.truereligion-outlet.com.co/, http://www.coach-factoryyoutletonline.net/, http://thunder.nba-jersey.com/, http://www.ralphlaurenoutlet-online.in.net/, http://www.michael-korsbags.co.uk/, http://suns.nba-jersey.com/, http://49ers.nfljersey.us.com/, http://www.juicycoutureoutlet.net.co/, http://www.burberry-outletcanada.ca/, http://www.ugg-bootscanada.ca/, http://www.ralph-laurens.org.uk/, http://www.pulseraspandora.com.es/, http://bears.nfljersey.us.com/, http://michaelkors.blackfriday.in.net/, http://www.soccers-shoes.com/, http://www.oakleysunglasses-canada.ca/, http://texans.nfljersey.us.com/, http://www.coachblackfriday.com/, http://browns.nfljersey.us.com/, http://www.raybans-outlet.cc/, http://www.abercrombie-andfitch.ca/, http://patriots.nfljersey.us.com/, http://www.nikefree-run.org.uk/, http://www.katespadeoutlet.gb.net/, http://www.tommy-hilfigers.com/, http://www.rayban-pas-cher.fr/, http://www.cheap-mlbjerseys.us.com/, http://www.nfl-jersey.us.org/, http://www.nike-shoesoutlet.us.com/, http://www.coach-outletonline.net.co/, http://www.uggs-store.us.com/, http://www.hollister-clothing.in.net/, http://www.oakley-sunglasses.mex.com/, http://www.nikeair-max.ca/, http://www.coach-factoryoutlet.net.co/, http://www.nikestore.us/, http://www.uggsoutlet.com.co/, http://www.ralphlaurenpolos-outlet.com/, http://www.cheapuggs-boots.com.co/, http://www.swarovski-online-shop.de/, http://www.oakley--sunglasses.com.au/, http://www.cheap-michaelkors.com/, http://www.woolrich-clearance.com/, http://www.cheapnhljerseys.us.com/, http://www.christianlouboutinshoesoutlet.org/, http://timberwolves.nba-jersey.com/, http://www.supra-shoes.org/, http://www.converse.net.co/, http://chiefs.nfljersey.us.com/, http://redskins.nfljersey.us.com/, http://www.christian-louboutins.in.net/, http://www.cheapjerseys.us.org/, http://www.michaelkorsoutlet.ar.com/, http://hawks.nba-jersey.com/, http://www.tomsoutlet-online.net/, http://www.wedding-dresses.cc/, http://www.michaelkors-bags.com.co/, http://www.hugo-bossoutlet.com/, http://www.ralphlauren-au.com/, http://www.tomsshoes-outlet.us.com/, http://www.montres-pascher.fr/, http://www.truereligionjeans.net.co/, http://www.burberryoutlets.net.co/, http://www.jordan-shoes.com.co/, http://www.air-maxschoenen.nl/, http://www.cheap-nike-shoes.net/, http://www.ed-hardy.us.com/, http://www.tory-burch.us.org/, http://www.tommy-hilfiger.com.de/, http://www.nike-rosherun.com.es/, http://www.raybans-sunglass.com/, http://www.uggs-boots.net.co/, http://www.newoutletonlinemall.com/, http://lakers.nba-jersey.com/, http://www.nikeshoesoutlet.org.uk/, http://www.nike-factorys.us/, http://www.converse.com.de/, http://www.p90xworkout.in.net/, http://www.newbalance-outlet.org/, http://www.tommyhilfiger.net.co/, http://www.uhren-shop.com.de/, http://heat.nba-jersey.com/, http://jaguars.nfljersey.us.com/, http://coach.euro-us.net/, http://www.oakleyssunglasses.in.net/, http://www.givenchy.in.net/, http://mavericks.nba-jersey.com/, http://www.ralphslaurenoutlet.us.com/, http://www.ferragamoshoes.in.net/, http://www.adidas-shoes.cc/, http://www.celine-bags.org/, http://kings.nba-jersey.com/, http://www.airhuarache.co.uk/, http://www.rayban.com.de/, http://www.air-max.com.de/, http://dolphins.nfljersey.us.com/, http://www.the-northfacejackets.net.co/, http://www.burberry-outletstore.net/, http://steelers.nfljersey.us.com/, http://www.michaelkorsoutletonline.net.co/, http://www.ralph-laurenoutletonline.com/, http://www.calvin-kleins.net/, http://www.ugg-boots-australia.com.au/, http://www.monclers-outlet.us.com/, http://www.chrome-hearts.in.net/, http://www.rayban-sunglasses.co/, http://www.bottega-veneta.in.net/, http://www.burberry-handbagssale.com.co/, http://www.nike-roshe-run.de/, http://www.raybans-outlet.in.net/, http://www.jordanretro.org/, http://falcons.nfljersey.us.com/, http://www.designerhandbagsoutlet.net.co/, http://www.the-northface.com.co/, http://www.northfaceoutlet.com.co/, http://www.nike-mercurial.in.net/, http://www.michael-korssale.us.com/, http://www.hermesbirkin-bag.net/, http://www.salvatoreferragamo.in.net/, http://www.long-champoutlet.com/, http://www.swarovskissale.co.uk/, http://www.beatsheadphone.in.net/, http://www.cheap-oakleyssunglasses.com/, http://www.rayban.co.nl/, http://www.jimmy-choos.com/, http://www.canadagooses-jackets.com/, http://www.michaelkors.co.nl/, http://www.tory-burchoutlet.com.co/, http://coach-outlet.tumblr.com/, http://www.juicycouture.com.co/, http://www.burberrybags-sale.net/, http://www.nike-air-max.com.se/, http://www.mcm-handbags.org/, http://www.marc-jacobs.us.com/, http://www.michaelkorsoutlet-online.ar.com/, http://www.nikefree5.net/, http://www.barbour.in.net/, http://www.puma-shoes.de/, http://bills.nfljersey.us.com/, http://www.vibram-fivefingers.in.net/, http://www.ray-bans.net.co/, http://coach.misblackfriday.com/, http://www.polos-ralphlauren.us.org/, http://www.chiflatiron.net.co/, http://celine.blackfriday.in.net/, http://www.michael-kors-outlet.us.org/, http://www.cheapreplica-watches.in.net/, http://www.valentino-shoesoutlet.us/, http://www.truereligion-outlet.us.org/, http://www.thenorthface.com.de/, http://www.oakleys2016.com/, http://www.raybanoutlet.ca/, http://www.nike-skor.com.se/, http://www.thomas-sabo.com.de/, http://www.toms-shoesoutlet.us/, http://cavaliers.nba-jersey.com/, http://www.womenclothes.in.net/, http://www.abercrombie-and-fitch.us.com/, http://www.burberry-handbagsoutlet.net.co/, http://www.ralphs-laurens.co.uk/, http://www.bcbg-dresses.com/, http://www.poloralphlauren.cc/, http://www.michael-kors.net.co/, http://www.michaelkors.so/, http://hornets.nba-jersey.com/, http://www.nhl-jerseys.us.com/, http://www.nike-free-run.de/, http://www.cheap-rayban.com.co/, http://www.barbour-jacketsoutlet.net/, http://www.rosherun.co.uk/, http://www.true-religions.com/, http://www.cheapthomassabos.co.uk/, http://www.montblancpens-sale.com/, http://www.air-huarache.co.uk/, http://azcardinals.nfljersey.us.com/, http://www.tommy-hilfiger.co.nl/, http://www.beatsbydrdrephone.com/, http://raptors.nba-jersey.com/, http://www.nikeshoes.org.es/, http://www.raybanssunglasses.in.net/, http://www.prada-handbags.net.co/, http://nets.nba-jersey.com/, http://www.timberlandshoes.net.co/, http://www.rolex-watches.us.com/, http://www.nike-rosheruns.nl/, http://www.basketballshoes.com.co/, http://cowboys.nfljersey.us.com/, http://www.ray-bans.co.uk/, http://www.omegarelojes.es/, http://www.burberryoutlet-sale.net/, http://www.pandorajewellery.com.au/, http://www.oakleysglasses2016.com/, http://www.adidas-superstars.nl/, http://www.armani-exchange.in.net/, http://www.toms-outlets.us.com/, http://www.hermes-bags.net/, http://www.hollisterclothingstore.org/, http://www.jordanrelease-dates.us.com/, http://www.canadagoosesonline.com/, http://www.oakley-outlet.net.co/, http://www.oakley-outletonline.com.co/, http://www.new-balance-schuhe.de/, http://celtics.nba-jersey.com/, http://www.ugg-australia.com.de/, http://www.pradahandbags.net.co/, http://www.designer-handbagsoutlet.us.com/, http://www.michaelkors-outletonline.cc/, http://rockets.nba-jersey.com/, http://www.polos-outletstore.com/, http://www.uggs-australia.com.co/, http://www.nike-outlet.us.org/, http://www.babylisspros.in.net/, http://coach.blackfriday.in.net/, http://www.philipp-plein.us.com/, http://magic.nba-jersey.com/, http://www.monclerjackets.in.net/, http://www.nike-tnrequinpascher.fr/, http://www.christianlouboutin-shoes.ca/, http://www.burberry-outletonline.cc/, http://www.barbour-factory.com/, http://www.ralphlauren-polos.com.co/, http://www.barbours.us.com/, http://bucks.nba-jersey.com/, http://www.raybans.org.es/, http://wizards.nba-jersey.com/, http://www.scarpe-hoganoutlets.it/, http://www.oakleys.org.es/, http://www.cheap-michaelkors.in.net/, http://www.guessfactorys.in.net/, http://www.outlet-burberry.net.co/, http://www.airyeezy.us.com/, http://ralphlauren.blackfriday.in.net/, http://www.adidas.com.se/

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie