Fysiek begrip van ruimte

In de blog: De zwarte doos reacties: 1 pdf print

De laatste jaren wordt er zoveel gespeculeerd in de natuurkunde dat we niet meer weten of de wereld nu echt uit 3D-beelden bestaat. Einstein heeft de driedimensionale ruimte al uitgebreid met een vierde dimensie voor de tijd, en met al het praten over stringtheorie kunnen we zelfs gaan tot 5, 8 of 11 dimensies! Wie nu al dit gedoe eraan twijfelt of je wel ziet wat je ziet, doet er goed aan verder te lezen: het ultieme bewijs. Het vestibulair systeem Ons vestibulair systeem is het mechanisme dat ervoor zorgt dat je je evenwicht bewaart. Veel aspecten daarvan bevinden zich achterin onze oren; vandaar dat een oorontsteking of een goede slag op je oorschelp er soms voor zorgt dat je heel erg duizelig wordt... We hebben twee basisonderdelen: de otolieten en de semicirculaire kanalen. De otolieten zullen we hier niet bespreken: dit zijn de 'melders' van lineaire versnellingen, zeg maar de Wii-sensors van het lichaam. Wat de oorzaak van de versnelling is maakt de otolieten niet uit. En het is daarom dat je lichaam wat in de war geraakt als je opstijgt met een vliegtuig: je otolieten denken dat er iets vreemd zit te gebeuren met de zwaartekracht, en het lijkt wel of je valt of net begint te zweven. Om een onderscheid te maken tussen de zwaartekracht en inertiekrachten (het soort krachten dat je krijgt door mee te bewegen met een trein of een vliegtuig) heb je een gevoel van richting nodig: een ruimtegevoel. De semicirculaire kanalen spelen hier een belangrijke rol in. Zij nemen waar hoe je met je hoofd draait: bijvoorbeeld door een pirouette te doen, of gewoon door ja te knikken of je hoofd zijwaarts te kantelen. Belangrijk is dat je tweemaal, dat wil zeggen voor elk oor, drie verschillende kanalen hebt. Die kanalen zijn min of meer orthogonaal gepositioneerd: dat wil zeggen, ze staan tegenover elkaar als de drie assen van een driedimensionale ruimte! Evolutionair bewezen De opstelling van drie kanalen per oor is terug te vinden bij alle zoogdieren, en ook bij de andere diersoorten: vogels, reptielen, ... voor een leek als ik is het moeilijk om tegenvoorbeelden te vinden. De Nederlandse benaming van de 'sea lamprey' blijft me steeds ontsnappen, maar is een geval met maar twee kanalen in plaats van drie. Het systeem heeft zich dus wel degelijk evolutionair ontwikkeld, wat erop wijst dat er een effect vanuit de omgeving (vanuit de wereld dus) de ontwikkeling mee bepaald heeft... een goed argument dus voor een driedimensionale _leef_wereld. Het feit dat elk oor (of elke weerszijde van het lichaam) zijn eigen set van drie kanalen is ook geen toeval. De kanalen werken immers volgens een push-pull systeem : een draaiing naar links wordt links ervaren als een positieve of stijgende invloed, rechts als een negatieve of dalende invloed. Op die manier is er een dubbele bevestiging van de beweging. Sensor-ingenieurs kennen de push-pull techniek heel goed, als een manier om een hogere meetnauwkeurigheid te krijgen. Het lijkt er zelfs op (al heb ik dit niet kunnen natrekken) dat de meeste dieren vergelijkbare orientatiehoeken hebben van de assen tov elkaar. Er zijn maar kleine hoekverschillen merkbaar als je vergelijkt over een breed scala van diersoorten... wat toch wel bewijst dat dit systeem heel succesvol is. Mijn conclusie? Ook al wordt er gepraat over 11 dimensies, heel wereldoverschrijdend gaat dit voor mensen niet zijn. Onze leefwereld blijkt immers nog steeds overduidelijk drie-dimensionaal.


Reacties (1)

   

Ik denk dat een "lamprey" een "prik" is.

Een "zeeprik" dus?


---
Bewerkt door Administrator op Jan 08 12 1:29

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie