over idiolect, jargon en tussendoor ook nog over taal

Geplaatst door: Marijke op Marijke reacties: 2

Gisteren focuste ik me op een dialoog uit Van Leeuwens boek Waarom een buitenboordmotor eenzaam is. Ik concludeerde toen dat Tom, één van de gesprekspartners, zich ook aan talige conventies hield, hoewel hij de enige spreker van die taal was. Hiermee kante ik me tegen Grices opvatting als zou talige conventie enkel op een groep taalgebruikers van toepassing zijn. 

Hiermee is het laatste over die dialoog nog niet gezegd. Vandaag wil ik eerst ingaan op de vraag waar het in de dialoog tussen Tom en Bart spaak loopt. Koen heeft het in zijn reactie op mijn inzending bij het rechte eind: Bart en Tom delen elkaars talige conventies niet. Dit wil zeggen: Bart kent de betekenis van Toms verzonnen woorden niet en is niet van de in die taal geldende regels op de hoogte. Je zou de dialoog kunnen vergelijken met deze tussen een patiënt en een dokter. Een dialoog ...

De terreur van het gezond verstand

Geplaatst door: koan op koan reacties: 2

"Wetenschappelijke studies tonen aan..." Je leest het zinnetje regelmatig en vaak reageren mensen er op zoals de kuisvrouw in die cartoon: "Dat had ik u ook allemaal kunnen vertellen..." Het gaat dan bijvoorbeeld om studies naar het verband tussen geweld op tv en agressief gedrag van kinderen, tussen rapmuziek en vroege seks of tussen frisdrank en overgewicht. Ik hoor ook vaak dezelfde redenering van mensen over psychologie: "Psychologie is zever, al die dingen weet je zo ook wel, daar moet je geen studie naar doen." Zo'n reacties vind ik echt een belediging voor de wetenschappers die onderzoek doen naar deze onderwerpen. Je kan je natuurlijk afvragen of je geen geld wegsmijt door "evidente" verbanden te onderzoeken en waarom we niet ons "gezond verstand" kunnen gebruiken. Ik vind dit echter gevaarlijk: als je onderzoek nutteloos vindt en weglacht wanneer je gezond verstand je toch al genoeg lijkt te leren, dan ...

Waarom een buitenboordmotor eenzaam is

Geplaatst door: Marijke op Marijke reacties: 1

Joke van Leeuwen schreef in 2004 in opdracht van de Stichting Ons Erfdeel een even amusant als leerrijk boek met de mysterieuze titel Waarom een buitenboordmotor eenzaam is. Het boek wil kinderen op een eenvoudige manier laten kennismaken met het gegeven dat taal evolueert. Niet alleen gaat het in op de verschillende ontwikkelingsstadia van het Nederlands en de bijbehorende beroemde literaire teksten als Van den Vos Reynaerde en Beatrijs, het laat kinderen ook kennismaken met woordvorming. Het is in dat verband dat de auteur er op wijst dat het woord _buitenboordmotor _geen synoniem heeft, terwijl woorden als _boos _en _blij _dat wel hebben. Vandaar dat hij eenzaam is.

In het 95 pagina’s tellende boek zitten een heleboel tekeningen. Eén van die tekeningen verbeeldt een dialoog, die vanuit taalfilosofisch oogpunt om een heleboel redenen interessant is. Vandaag bespreek ik er één. Het is een dialoog tussen twee mannen, die we ...

Marijke Van Bogaert blogt

Geplaatst door: koan op koan reacties: 0

Nu ik zelf het wat rustiger aan doe op mijn blog, ben ik blij dat we er weer een nieuwe blogger bij hebben op filosofie.be. Marijke Van Bogaert vroeg me deze week of ze een blog kon beginnen en het resultaat daarvan staat nu online: Pluk de filosofie. Ze deelt met mij de interesse voor taalfilosofie (waarin ze als germaniste en filosofe veel beter thuis is dan ik) en filosofie van de wiskunde, maar ze gaat ook bloggen over filosofie van de opvoeding en filosofie van de muziek (waarvan ik niet eens wist dat het bestond...) Marijke stelt zichzelf voor in haar voorwoord van de auteur.

voorwoord van de auteur

Geplaatst door: Marijke op Marijke reacties: 2

beste lezer,

Als onderwijsmedewerker aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (K.U.L.) adem ik dagelijks filosofische lucht. Ik ben een analytische filosoof in hart en nieren en wil me in mijn doctoraat toeleggen op taalfilosofie. Maar ook filosofie van de wiskunde, logica, filosofie van de opvoeding en filosofie van de muziek kunnen mij bekoren.

In mijn vrije tijd leef ik me muzikaal uit. Ik speel al jaren klarinet en studeer sinds dit jaar viool. Ik ben actief in verschillende harmonieorkesten: de koninklijke katholieke werkersharmonie Recht Door Zee, de koninklijke harmonie De Kunstvrienden en het Leuvens Universitair Harmonieorkest.

In deze blog wil ik jullie op de hoogte houden van mijn zoektocht naar een doctoraatsonderwerp, maar vooral mijn passie voor filosofie met jullie delen.

Marijke Van Bogaert

Darwins werken online

Geplaatst door: koan op koan reacties: 0

Wetenschapshistorici en wetenschapsfilosofen kijken hier al lang naar uit: dankzij het Darwin-archief van Cambridge University komen de volledige werken van Charles Darwin online te staan op Darwin Online. Je vindt er op dit moment al meer dan 50.000 pagina's die je kan doorzoeken en 40.000 afbeeldingen van manuscripten en publicaties. Je vindt er ook een uitgebreide bibliografie van werken van en door Darwin. Veel van deze werken verschijnen voor het eerst online, onder andere Darwins notaboekjes van zijn reis met de Beagle en de tweede editie van The Origin of Species, maar ook minder bekende werken. Bijna elke dag worden er nog extra werken online gezet, en tegen 2009 zou het project met dubbel zoveel pagina's als nu compleet moeten zijn.

Jerry Fodor en 12 filosofische systemen

Geplaatst door: Filip op Filip Buekens reacties: 0

Jerry Fodor vertelt in de jongste London Review of Books een leuke mop. Een filosoof geeft een lezing en beweert dat er 12 mogelijke filosofische posities bestaan. Achterin de zaal roept iemand: 'Nee, dertien!'. De filosoof blijft bij zijn stelling:'Nee, er zijn er exact twaalf'. Achterin de zaal wordt opnieuw geroepen: 'Nee, dertien.' 'Goed', zegt de filosoof. 'Ik zal zal alle twaalf opsommen. De eerste positie is realisme. Realisme houdt in dat de dingen meestal zijn zoals ze zich aan ons voordoen'. Achterin de zaal wordt opnieuw geroepen: 'Nee, veertien!'.

drogredenen

Geplaatst door: Filip op Filip Buekens reacties: 9

Welke drogreden bevat het volgende 'argument'?

'Whatever their motivation, attacks charging Freud with personal arrogance or scientific error miss the point. More important than the rightness or wrongness of any of Freud's theoretical speculations is the fact that his thought encourages us to question rigidly held truths as inherently suspet in their motivation, thus opening a field for debate and revision. It is in Freud's spirit, then, that we may temper the manifold critique with a consideration of the pertinence of psychoanalysis in the new century' -- Jerry Aline Flieger, Is Oedipus Online?, Cambridge: MIT Press, 2005, p. 9

Heeft Bas Heijne Freud begrepen?

Geplaatst door: Filip op Filip Buekens reacties: 1

Bas Heijne droomt Freudiaans (zie NRC, 15 oktober 2006), en dus heeft Freud gelijk. Heijne geeft ons bovendien inkijk in zijn banale onirische prestaties: dromen waarin zijn tanden uitvallen, dromen over eindexamens, over seks met vreemden, over dreigende wiskundeleraars. Heijne heeft Freud niet begrepen want Freudiaans zijn deze dromen zeker niet. Er zijn ongetwijfeld Freudiaanse interpretaties van zulke dromen, maar die geeft hij ons niet. Mocht hij ze wél geven, dan zou dat meteen Heijne’s ongelijk bewijzen. De Freudiaan zou de vervulling van infantiele seksuele fantasieën ontcijferen, de Jungiaan zou oersymbolen ontdekken, de Adleriaan minderwaardigheidscomplexen, etc. ‘Elke psychoanalyticus droomt in het dialect van zijn analyticus’, begreep Wilhelm Stekel al, een van de eerste medestanders van Freud, maar geen lid van het Geheime Comité, dat de doctrine van de professor moest bewaken. Het valt overigens te betwijfelen of Bas Heijne Freud aandachtig gelezen heeft. Freud sprak nooit over het onderbewuste ...