John Searle over 'ismes' in philosophy of mind

Geplaatst door: koan op koan reacties: 0

[T]he philosophy of mind is unique among contemporary philosophical subjects, in that all of the most famous and influential theories are false. By such theories I mean just about anything that has "ism" in its name. I am thinking of dualism, both property dualism and substance dualism, materialism, physicalism, computationalism, functionalism, behaviorism, epiphenomenalism, cognitivism, eliminativism, pan psychism, dual-aspect theory, and emergentism, as it is standardly conceived.

John Searle, Mind: A brief introduction, Oxford University Press (2005), p. 1

Schuimbekkende scheldpartij ?

Geplaatst door: Filip op Filip Buekens reacties: 2

Op bol.nl. valt het volgende te lezen (commentaar op de Proefvlucht in het luchtledige): "Volharden in boosheid is zeker een manier om een boek te schrijven en boosheid brengt Filip Buekens genoeg op wanneer hij schrijft over de Franse filosoof en psychoanalyticus Jacques Lacan (1901-1981). Nu zijn kritieken op de vaak onbegrijpelijke Lacan altijd welkom, want Lacan stelt immers zelfs de overtuigde Freudiaan voor niet geringe problemen. Maar een ernstige kritiek moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Het mag bv. niet uitmonden in een schuimbekkende scheldpartij, zoals dat bij Buekens het geval is. Buekens citeert overvloedig de voor- en tegenstanders en laat daarbij niet na de eersten te ridiculiseren. Zijn 'bedenkingen' zijn weinig origineel; de geinteresseerde lezer zal ze reeds elders tegen zijn gekomen. Dezelfde lezer zal ook de indruk krijgen dat het hier niet zozeer over Lacan gaat, maar over Buekens zelf die scherpzinnig uit de hoek wil ...

Een pleidooi voor wantrouwen (1)

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 5

Soms moet je een stapje terug zetten en even stoppen waarmee je bezig bent. Dat is een filosofisch moment : je neemt, zo goed als je kunt, afstand van je gewoontes en van de dingen waar je rotsvast in gelooft. Het is een manier van filosoferen die door Descartes beroemd geworden is : probeer alles in vraag te trekken, en kijk waarnaar je wordt geleid door die twijfel. Bij Descartes eindigde dat in de gedachte : 'Ik denk, dus ik ben'. De twijfel als denkmethode is zo oud als de filosofie zelf is. Bij de Grieken heette dat nog scepsis. De meest doorgedreven vorm van scepsis is geloven dat je niets als zekerheid kunt aanvaarden. Elke mening die je hebt, is volgens de radicale scepticus op een andere mening gebaseerd. Er moet dus een 'eerste' mening zijn, die op niets is gebaseerd, en dus is er geen absolute zekerheid. De enige juiste houding ...

The Journey of Life

Geplaatst door: Marijke op Marijke reacties: 1

Gisteren keek ik toevallig naar het einde van de laatste aflevering van de op Canvas uitgezonden BBC-reeks the Journey of Life. Deze reeks belichtte in vijf afleveringen de evolutie van de mens. In de laatste reeks belichten de makers ook de toekomstperspectieven: hoe zal de mens er pakweg over vijftien jaar uitzien? Wat zijn de mogelijkheden? Ik moet toegeven dat ik schrok van de toekomstschets. In 2020 zullen we in staat zijn de genen van de mens zodanig te manipuleren dat we niet alleen erfelijke ziektes zullen kunnen genezen maar in feite een mens op bestelling zullen kunnen maken. Dat zou betekenen dat ouders kunnen beslissen of ze een kind met blauw haar en blonde ogen willen, of het kind een IQ van 120 dan wel van 200 zou moeten hebben, hoe groot het zou moeten worden,... Bovendien, zo vervolgde de commentaarstem bijna triomfantelijk, zullen mensen rond die tijd met ...

Filosofie en het wetenschappelijke wereldbeeld

Geplaatst door: koan op koan reacties: 4

Mind, a brief introductionGisteren ontdekte ik in de bibliotheek van het HIW bij de nieuwe aanwinsten toevallig een boek van John Searle, Mind: A brief introduction (Oxford University Press, 2005). Op de achterflap vertelde Christof Koch me dat de epiloog, "Philosophy and the Scientific World-View", een "masterful, three-page essay" is dat verplichte literatuur zou moeten zijn voor leerlingen in middelbare scholen en studenten in het hoger onderwijs. Dat prikkelde mijn interesse natuurlijk en ik begon te lezen. Ik kan alleen maar concluderen dat Koch niet overdrijft. Pagina 207 is een korte terugblik op de naturalistische uiteenzetting over de geest die hij in het boek gegeven heeft. Pagina's 208 en 209 gaan over de zogenaamde "scientific world-view" en lezen als een trein. Als het niet zo lang was zou ik het volledig citeren, want het is een aaneenschakeling van sterke gedachten waar geen zin te veel in staat. Ik probeer doorspekt met een ...

Plantinga was eigenlijk Van Inwagen

Geplaatst door: Filip op Filip Buekens reacties: 0

Sorry bloggers, maar ik  heb mij in de vorige post vergist: het was niet Alvin Plantinga maar Peter Van Inwagen die het punt formuleerde, in een zeer interessante tekst overigens die je hier vindt. (Dank aan Jan H., die mij indirect op de vergissing attent maakte). Het zijn alletwee goeie filosofen, daar niet van...

Veel leren uit iets waarvan je weinig begrijpt

Geplaatst door: koan op koan reacties: 12

Ik bladerde onlangs nog eens het herfstnummer van Wonder en is gheen Wonder door (het Skepp-tijdschrift) en las daar een interessante observatie van Johan Braeckman:

Schrijfster Geertrui Daem merkt in De Morgen van 19 augustus op dat ze het meest geleerd heeft van schrijvers die haar een andere blik op het leven bieden, "zoals de psychoanalyse van Jacques Lacan, waar ik nochtans weinig van begrijp." Beetje merkwaardig toch dat men in staat is om het meest te leren van iets waar men weinig van begrijpt.

Braeckman merkt op dat de schrijfster wellicht baat zou hebben bij Buekens' boek Jacques Lacan. Proefvlucht in het luchtledige. Ik vind het echt te gek voor woorden dat Daem in alle ernst zegt dat zij heel veel geleerd heeft van iets waar ze amper iets van begrijpt. Dat is je reinste uitholling van de betekenis van het woord 'leren'. Het heeft eerder iets weg ...

Een argument van Plantinga voor proposities

Geplaatst door: Filip op Filip Buekens reacties: 6

Iedereen een filosofisch (en ook anderszins) interessant 2007 gewenst! We zetten het jaar in met een kort maar krachtig argument van Alvin Plantinga. Bestaan proposities? Uitspraken en overtuigingen bestaan, en ze drukken, zo zegt men vaak, proposities uit. Maar de nominalist - de man die het scheermes van Ockham graag hanteert - zal dit niet graag horen: proposities zijn abstracte entiteiten. Hebben we die nodig in een ontologie over uitspraken en overtuigingen? Alvin ‘God bestaat, want ik kan het bewijzen in S5’ Plantinga geeft een argument dat ik nog niet vaak tegengekomen heb en wat meer aandacht verdient. De volgende uitspraak is zinvol: ‘er zijn dingen die nooit gezegd zijn en nooit gezegd zullen worden’. Dat klopt. Voor de nominalist is die uitspraak  moeilijk te vatten: ‘er zijn uitspraken die nooit gezegd (= uitgesproken) zijn’ is een contradictie. Maar er kunnen wel proposities bestaan die nooit uitgesproken zijn of uitgesproken zullen worden. Bovendien ...

Filosofische cadeaus (2)

Geplaatst door: koan op koan reacties: 0

Nog enkele late filosofische cadeaus die ik kreeg:

  • The Emperor's New Mind. Het controversiële boek waarin natuurkundige Roger Penrose in 600 pagina's probeert aan te tonen waarom bewustzijn niet algoritmisch is, en dus waarom we nooit computers kunnen bouwen die kunnen denken. Ik heb het zo'n tien jaar geleden gelezen, maar wegens het totale gebrek aan achtergrond in fysica, computerwetenschappen, wiskunde en filosofie is de boodschap toen aan me voorbij gegaan. Reden te meer om het nu nog eens opnieuw te lezen. Zelfs al staan zijn argumenten nogal op losse schroeven, Penrose neemt je mee op een fascinerende reis langs algoritmes, Turing machines, de Mandelbrotfractal, Gödels onvolledigheidsstellingen, complexiteitstheorie, klassieke fysica, relativiteitstheorie, kwantumfysica, kosmologie, neurowetenschappen, enzovoort. Alleen al daarom is het boek zeker de moeite waard.
  • Puur toeval - Hoe je het lot naar je hand kunt zetten. In dit boek legt wetenschapsjournalist Stefan Klein uit wat toeval is ...

Een nieuw jaar, een nieuwe naam

Geplaatst door: koan op koan reacties: 2

Een nieuw jaar, een nieuw begin, ook voor mijn blog. Tegen het einde van 2006 besloot ik dat ik iets rustiger ging werken aan mijn filosofieblog. Hoewel het resultaat nog wel meevalt (in plaats van elke dag blog ik nu gemiddeld 5 à 6 dagen in de week), betekent het wel dat de naam van mijn blog, "Filosofie voor elke dag", niet meer klopt. Vandaar dat ik gekozen heb voor een naamsverandering in het begin van dit jaar. De nieuwe naam is "De conceptuele ingenieur". Ik leerde de term kennen op de Mind Hacks blog, in een tekst van de psycholoog Vaughan Bell. Volgens hem zijn filosofen conceptuele ingenieurs:

If you're not sure what philosophers do exactly, think of them as 'conceptual engineers' - pushing forward new theories and fixing existing ones to make sure they are coherent and fit the data as best as possible.

Deze karakterisering sprak me ...

"Ik" heeft geen plaats in de wetenschap

Geplaatst door: koan op koan reacties: 2

Uit de citaten die ik hier de laatste weken vermeld, kan je wel afleiden dat ik Wittgensteins Filosofische onderzoekingen aan het lezen ben, in de Nederlandse vertaling van Maarten Derksen en Sybe Terwee (2006). Het bekende werk bevat heel wat interessante opmerkingen die op het eerste gezicht triviaal lijken, maar waar je bij het lezen ervan wel het gevoel bekruipt "Waarom heb ik dit niet eerder gezien?". Zo zegt Wittgenstein in §410 van zijn Filosofische onderzoekingen:

"Ik" benoemt geen persoon, "hier" geen plaats, "dit" is geen naam. Maar ze staan in verband met namen. Namen worden met behulp van deze woorden verklaard. Het is ook waar dat het kenmerkend is voor de natuurkunde dat zij deze woorden niet gebruikt.

Het is vooral deze laatste zin die me trof. In de paragrafen ervoor legde Wittgenstein al uit dat het woord "ik" een speciaal karakter heeft. Van een andere persoon kan je ...