Siger

Over de ethiek van de seculiere samenleving

Ik denk dat een samenleving erop gericht moet zijn burgers zo vrij en gelukkig te laten leven als mogelijk, door systematische samenwerking van vrije individuen op die gebieden waar samenwerking nodig is - dus een democratisch bestel. Ik voel me een beetje links en zelfs socialist, maar gebruik die woorden niet omdat ze met hele of halve bibliotheken meningen komen die ik helemaal niet hoef te delen of te verantwoorden.

Democratie is meer dan stemrecht alleen. Ze vereist ook algemeen onderwijs en gelijkberechtiging van elk individu. Groepen hebben geen rechten!

Eenmaal zo'n democratie bestaat, moet ze streven naar afbraak van grenzen en legers, en werken aan de opbouw van een efficiente, democratisch gecontroleerde politiemacht.

In zo'n democratie zorgt de overheid voor onderwijs, rechtspraak, gezondheidzorg, wetenschappelijk onderzoek, veiligheid. Daarbij wordt ze steeds gecontroleerd door de burgers.

Ik denk dat de vrije markt zoveel mogelijk moet werken, maar slechts efficient kan zijn als er controle is, en ze ondergeschikt is aan de democratische overheid.

Mijn “nickname” is een hommage aan Siger van Brabant (meer over Siger van Brabant zie blog.)


FILOSOFIE EN ETHIEK


Regelmatig wordt me gevraagd wat sommige van mijn blogs met filosofie te maken hebben. Dat zijn lezers die filosofie verwarren met zweven, losfietsen, vaagheid en woewoe. Ah ja, en ik was de diepere gedachten over God bijna vergeten.

Voor mij en zowat alle filosofen is ethiek een belangrijk onderdeel van de filosofie.

Niemand hoeft het met me eens te zijn of mijn blog te volgen, maar wie dat doet zal doorlopend geconfronteerd worden met kwesties die verband houden met de menselijke conditie en met wat mensen doen met elkaar. Wie dat geen filosofie vindt, is niet op de hoogte van het werk van heel veel filosofen.

Zie het archief van mijn huidige blog (http://www.sigervanbrabant.be/blog) voor meer verduidelijking.


MISPLAATSTE REACTIES


Het doel van mijn blogs is in de eerste plaats gelezen te worden. Uiteraard is commentaar steeds welkom, maar die moet wel over het onderwerp van het blog gaan, en kritiek dient een redelijke onderbouwing te bevatten. reacties die hier niet aan voldoen worden zonder verdere poespas verwijderd. Zo blijft het leuk voor iedereen.


lees meer Siger

De universele waarden van het Pentagon

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 1

Kan er een internationale gedragsnorm bestaan, waaraan elk land zich te houden heeft? Dat valt, op dit ogenblik in de geschiedenis, te betwijfelen. Er zijn immers talrijke culturen en tradities, en wat voor de een de norm is, is voor de ander een verschrikking. Dat is geen cultuurrelativisme, het is slechts de erkenning van het feit dat niet alle culturen gelijk zijn, en dat een gemeenschappelijke metacultuur slechts kan ontstaan in een wereldwijde open samenleving. Het Pentagon meent blijkbaar zelf de hoeder te zijn van universele waarden, en die met geweld te moeten opleggen.

Simone van Saarloos

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 115

Ik weet niet hoelang ik al van leer trek tegen de evopsych pseudowetenschap, maar ik weet wel zeker dat ik er doodmoe van word. Eindeloos is de rij apologeten die opduiken telkens er een afdruipt. Als seksueel conservatieve ideologie moet de evolutiepsychologie niet onderdoen voor evangelisten of islamisten. Vrouwen en mannen hebben hun plaats, zeggen ze allemaal. Dat is nu eenmaal lang geleden vastgelegd en verandering brengt de beschaving in gevaar. Ik zie maar weinig verschil op dat gebied tussen Steven Pinker en Bill O'Reilly of Anjem Choudary.

Tweelingen en erfelijkheid

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 0

Onlangs verscheen een meta-analyse van alle studies van erfelijke kenmerken die de laatste halve eeuw op tweelingen werden uitgevoerd. Dat zijn 2748 studies waarbij samen meer dan 14 miljoen tweelingen werden onderzocht. In het totaal werd de erfelijkheid van 17804 kenmerken bekeken. Een alom bewonderd huzarenstuk, maar hieronder toch enkele opmerkingen.

De betrouwbaarheid van neurologisch onderzoek

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 61

Het is bekend dat hedendaags wetenschappelijk onderzoek onder grote druk staat. De ongeduldige markt van nieuwe technologieën en de daarbij horende pers, van kioskblaadjes tot (voor onderzoekers zelf onbetaalbare) prestigepublicaties, eisen steeds sneller en steeds verbluffender resultaat. Dit ondergraaft al te dikwijls de zorgvuldigheid die hoort bij wetenschappelijk onderzoek. Testresultaten die variëren van onvoldoende gecontroleerd tot simpel bedrog houden de persen aan het draaien met eindeloze aankondigingen van doorbraken waar men later niets meer over hoort.

(Dit doet natuurlijk geen afbreuk aan de belangrijke stappen gezet door Alexander Luria, Antonio Damasio en anderen.)

Determinisme

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 307

Elke tijd heeft zijn eigen opvatting over hoe het universum werkt. De neiging om over de wereld na te denken alsof hij een maaksel is, is zo oud als de mens een maker (homo habilis of zo je wil homo faber) is.

Opgelet: spam

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 1

Blijkbaar heeft een spammer deze site ontdekt en volgestouwd met reclame voor schoenen. Het is een bekend procédé dat tot doel heeft zoveel mogelijk "clicks" op de reclamesites te genereren, waarvoor de spammer betaald krijgt.

Om wat rest van filosofie.be nog een beetje waaardigheid te laten zou ik alle blog-eigenaars willen oproepen de spam te verwijderen telkens die verschijnt.

Als de trend zich doorzet, en er is nog een toekomst voor filosofie.be, dan zou het goed zijn als de beheerder een captcha installeert om nieuwe spam te bemoeilijken.

Over de menselijke geest en zijn objecten

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 168

Een grappig verhaaltje dat ik dikwijks hoorde vertellen toen ik nog een kind was, is het volgende. Een oudje wandelde op een avond naar huis. Het was donker en er viel een onverwacht dikke mist. De arme man tastte het wegdek af met zijn wandelstok om niet niet in een greppel te belanden. Langzaam raakte hij vooruit, tot plots de grond voor zijn voeten verdween. Hij wilde terugkeren, maar toen hij de bodem achter zich aftastte, bleek ook daar geen vaste grond meer te zijn. Wanhopig tastte hij alle richtingen af, maar op een onbegrijpelijke manier was hij op een soort eilandje terechtgekomen. Al wat hem restte was neer te zitten en te wachten tot het licht werd en de mist optrok. Groot was zijn opluchting toen na uren wachten bleek dat de weg volledig in orde was. Zijn wandelstok was gebroken, dat was alles.

Archaïsch atheïsme

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 376

Nader beschouwd is goddeloosheid zo oud als de mensheid. Tot het Perzische rijk was een godheid die het hele universum bestuurde ondenkbaar, en zelfs sinds die tijd werd de hypothese nooit helemaal ontdaan van schoonheidsfoutjes die men niet zou verwachten van een welmenend almachtig wezen - denk maar aan ziekte, honger en dood. Voor de volgelingen van Zarathoestra was het duidelijk dat er twee goden, een goede en een kwade, strijd voerden met elkaar. Voor de joden was de satan een beul die zijn opdrachten kreeg van een berechtende god. Voor de christenen was de satan een opstandige engel, en hoorde het bij gods almacht soms niet almachtig te zijn. De islam voerde het monotheïsme consequent door. Al wat gebeurt, goed en kwaad, gebeurt door de goddelijke wil.

Ons talent voor verstandhouding

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 116

Culturele aannames over de onvermijdelijkheid van oorlogen beïnvloeden wetenschappelijke interpretaties en verhinderen een ernstig onderzoek naar alternatieve scenario's voor gewapende conflicten. Dit boek van antropoloog Douglas P. Fry tracht dit tij te keren door harde wetenschappelijke feiten naast onze heersende intuïties te houden. Zijn conclusie is dat oorlog geen erfelijke noodzaak is, en dat mensen van nature uitgerust zijn met een grote bekwaamheid om geschillen langs geweldloze wegen op te lossen.
Een boek dat te laat is voor de tientallen miljoenen medemensen die we vorige eeuw hebben opgeofferd aan onze bekrompen vooroordelen, maar misschien niet te laat is voor wie opgroeit aan het begin van deze eeuw.