Siger

Over de ethiek van de seculiere samenleving

Ik denk dat een samenleving erop gericht moet zijn burgers zo vrij en gelukkig te laten leven als mogelijk, door systematische samenwerking van vrije individuen op die gebieden waar samenwerking nodig is - dus een democratisch bestel. Ik voel me een beetje links en zelfs socialist, maar gebruik die woorden niet omdat ze met hele of halve bibliotheken meningen komen die ik helemaal niet hoef te delen of te verantwoorden.

Democratie is meer dan stemrecht alleen. Ze vereist ook algemeen onderwijs en gelijkberechtiging van elk individu. Groepen hebben geen rechten!

Eenmaal zo'n democratie bestaat, moet ze streven naar afbraak van grenzen en legers, en werken aan de opbouw van een efficiente, democratisch gecontroleerde politiemacht.

In zo'n democratie zorgt de overheid voor onderwijs, rechtspraak, gezondheidzorg, wetenschappelijk onderzoek, veiligheid. Daarbij wordt ze steeds gecontroleerd door de burgers.

Ik denk dat de vrije markt zoveel mogelijk moet werken, maar slechts efficient kan zijn als er controle is, en ze ondergeschikt is aan de democratische overheid.

Mijn “nickname” is een hommage aan Siger van Brabant (meer over Siger van Brabant zie blog.)


FILOSOFIE EN ETHIEK


Regelmatig wordt me gevraagd wat sommige van mijn blogs met filosofie te maken hebben. Dat zijn lezers die filosofie verwarren met zweven, losfietsen, vaagheid en woewoe. Ah ja, en ik was de diepere gedachten over God bijna vergeten.

Voor mij en zowat alle filosofen is ethiek een belangrijk onderdeel van de filosofie.

Niemand hoeft het met me eens te zijn of mijn blog te volgen, maar wie dat doet zal doorlopend geconfronteerd worden met kwesties die verband houden met de menselijke conditie en met wat mensen doen met elkaar. Wie dat geen filosofie vindt, is niet op de hoogte van het werk van heel veel filosofen.

Zie het archief van mijn huidige blog (http://www.sigervanbrabant.be/blog) voor meer verduidelijking.


MISPLAATSTE REACTIES


Het doel van mijn blogs is in de eerste plaats gelezen te worden. Uiteraard is commentaar steeds welkom, maar die moet wel over het onderwerp van het blog gaan, en kritiek dient een redelijke onderbouwing te bevatten. reacties die hier niet aan voldoen worden zonder verdere poespas verwijderd. Zo blijft het leuk voor iedereen.


lees meer Siger

Naar het voorbeeld van de geometers

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 2

Dit citaat uit een essay dat ik acht jaar geleden afsloot. Het overweegt de invloed van Euclides op de filosofie van de Verlichting. Misschien heeft iemand er wat aan.

In seventeenth century Europe the Elements of Euclid of Alexandria, an African scientist living around 300 BCE, was portrayed as the work of a Greek genius, who only needed the definition of a point, a line and a circle to prove a vast geometrical universe of propositions, thus building up a fabulous construction of huge insight, created only by meticulous thinking, the power of the mind.

De gedachten zijn vrij

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 33

Mario Van Essche van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging (HVV) in Knack:

Is het rustig en diepzinnig debat onmogelijk geworden? De maatschappij is ongelooflijk complex geworden en in het publiek debat ontbreekt steeds vaker de ruimte voor nuance.__

Artificiële intelligentie

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 275

E

r heerst een ongebreideld optimisme over de snelle verwezenlijking van kunstmatige intelligentie en over haar toepassingen. Binnenkort zullen machines ons genezen, opbeuren en vermaken. Terzelfder tijd weerklinkt angst: wat als we wezens maken die intelligenter zijn dan wij? Zullen zij ons blijven dulden?

Hiroshima, Nagasaki, Sint-Petersburg

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 21

W

at ook de uitslag zal zijn van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, de VS staat klaar voor een nucleaire wereldoorlog. We weten nog niet of het uit doortraptheid of uit domheid zal zijn - dat beslist de Amerikaanse burger op 8 november - maar de massa's onschuldige slachtoffers zal dat niet uitmaken.

De MH17-ramp als oorlogspropaganda

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 1

D

it is nu wel zeker: MH17 is neergehaald door een BUK-raket die werd afgevuurd uit het gebied in Oekraïne waar een burgeroorlog woedt. Maar het tussentijds rapport dat in Nederland werd voorgesteld op 28 september toont ondubbelzinnig aan wat de onderzoekscommissie (JIT) werkelijk wil.

Het zelf wordt zich bewust (Antonio Damasio)

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 189

H

et laatste boek van Antonio Damasio "Self comes to mind" (2010, vertaald als "Het zelf wordt zich bewust") onderzoekt hoe onze hersenen - een lichaamsdeel - geest kunnen voortbrengen, en hoe deze geest ons bewustzijn maakt. Het leest als de synthese van het levenswerk van de 72-jarige neuroloog en onderzoeker, en meteen als een synthese van een eeuw neurologisch onderzoek op zich. Deze samenvatting kan slechts enkele elementen aandragen. Het boek is een aanrader voor wie wil nadenken over de menselijke conditie.

Hoofddoeken - nog dit

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 202

N

adat ik een blog schreef over hoofddoeken met de strekking dat de meerderheid van moslima's moderne vrouwen zijn die geen hoofddoek dragen, werd ik zowaar voor racist uitgescholden. Alsof een hoofddeksel een rassenkenmerk is. Naderhand stootte ik op dit interessante artikel in the Guardian van de shia moslima Yasmin Alibhai-Brown, een links-liberale, feministische en anti-racistische auteur. Ter aanvulling en ter vergelijking.

De statistische aard van de natuur

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 83

D

e wetenschap van de 19e eeuw leefde in de schaduw van Newton. De natuur werd geïdealiseerd als een machine, een mechanisch klokwerk dat liep volgens onwrikbare wetten. Nieuwe ontdekkingen werden in "natuurwetten" gegoten. Een natuurwet beschrijft bepaalde fenomenen zo nauwkeurig mogelijk, maar zegt niet waarom deze fenomenen zich voordoen. Newton schreef "wetten" die de zwaartekracht beschreven, maar sprak niet over oorzaken. Daarvoor moesten we wachten op Einstein.

Dat had je gedacht! - Brein, bewustzijn en vrije wil (Marc Slors)

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 565

M

arc Slors, hoogleraar cognitie-filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, schreef dit boek met de vraag in gedachten wat we aanmoeten met de resultaten van het neurowetenschappelijk onderzoek van de laatste decennia. De ondertitel "Brein, bewustzijn en vrije wil in filosofisch perspectief" dekt daarom niet helemaal de lading. Slors wil vooral kritisch zijn over wat we bedoelen met vrije wil. Het is een moeilijke maar vruchtbare evenwichtsoefening geworden. Vooral het gedeelte over het bewustzijn en het zelf, waarover toch wel veel verwarring bestaat, is verhelderend.

De limieten van de markt (Paul De Grauwe)

Geplaatst door: Siger op Over de ethiek van de seculiere samenleving reacties: 3

P

aul De Grauwe is een internationaal vermaard topeconoom en docent aan de London School of Economics. In "De Limieten van de Markt - de slinger tussen overheid en kapitalisme" werpt hij een helder licht op ons marktsysteem, hoe het werkt, en onder welke voorwaarden het stopt met werken. Zijn conclusies verschillen nogal van wat pers, politiek en bedrijfsleven beweren wanneer ze ondernemers opvoeren als economische deskundigen.