Porphyrios

Porphyrios

Over alles wat met filosofie te maken heeft met daarbij wellicht af en toe ook uitstapjes naar de wetenschap, politiek of kunst, met name als deze de filosofische problemen raken of kunnen verhelderen. Wel trekt de geschiedenis van de filosofie c.q. de ideeëngeschiedenis mij het meest, zodat ik geneigd ben om filosofische problemen in een historisch perspectief te plaatsen.


lees meer Porphyrios

Waarom geluk zich niet laat dwingen (pleidooi om ongelukkig te mogen zijn)

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 121

In de oudheid betekende vrijheid burgerschap en burgerschap betekende democratische participatie in de macht. In de moderne tijd is het een illusie voor de gewone burger te denken dat hij politieke invloed kan uitoefenen: zijn vrijheid is zijn recht met rust gelaten te worden door een overheid die zich door middel van politie en moderne technologie met alle details van het leven van elke burger wil bemoeien (vroeger waren alle ogen gericht op de koning; in de moderne tijd keerde zich dat om en heeft men de politie ingevoerd als alom aanwezige ogen en oren van de koning). Maar de totalitaire neiging van de moderne Staat laat zich hooguit afremmen maar niet stoppen: het probeert zich in onze tijd te legitimeren door een ‘goede’ totalitaire Staat te zijn die ervoor zorgt dat elke burger een inkomen en - door alle nieuwste wetenschappelijke en technische inzichten - in toenemende mate ook gezondheid en ...

Over biologie als tautologie en het christendom als haar ontkenning

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 49

In het eerdere artikel over het verschil tussen mannen en vrouwen (http://gebandvanjoop.blogspot.nl/2015/04/bonobos-mensen-en-de-oorlog-tussen-de.html) schreef ik dat wat feministen zoals Asha ten Broeke beweren “in strijd is met alle meest fundamentele denk- en ervaringswetten”. Misschien is het goed om nog eens te verhelderen wat ik daarmee bedoel. Zoals ik zal laten zien is wat deze feministen beweren namelijk niet alleen in strijd met alle biologische feiten, maar ook met de wetten der logica want een boeiend aspect van de biologie is dat wat zij vindt in hoge mate logisch noodzakelijk is: in zekere zin is de biologie ‘tautologisch’ (eigenlijk: analytisch) en haar feiten niet contingent maar noodzakelijk (zoals overigens Aristoteles ook meende). Ook zal ik in dit verband laten zien dat het eveneens geen toeval is dat christenfundamentalisten en de meeste socialisten/feministen het vaak roerend eens zijn (zoals bv. in hun opvatting dat prostitutie ...

Wat is nou toch dat ‘neoliberalisme’ dat iedereen verkeerd begrijpt?

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 47

Op Joop.nl verschijnt een eindeloze stroom artikelen waarin men groteske onzin over het liberalisme debiteert op grond van een klaarblijkelijk universeel onbegrip over het ‘neoliberalisme’: telkens wordt het neoliberalisme aangewezen als de bron van al het kwaad in de wereld maar men begrijpt niets van de relatie ervan met het liberalisme of wat het neoliberalisme (of liberalisme) überhaupt is. Zo meent bv. Caspar Visser ’t Hooft dat liberalisme synoniem is met neoliberalisme en daarmee antidemocratisch is (http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/31926_de_democratie_ligt_voor_ons/) en meent Theo Brand op omgekeerde wijze dat het liberalisme juist tegenover kapitalisme staat en dat het socialisme het echte liberalisme is (http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/31951_hoelang_verwarren_we_liberalisme_nog_met_kapitalisme/). Ik zal daarom uitleggen hoe het zit en als nu de auteurs van Joop.nl dit stukje zouden lezen (quod non) dan zou dat de mate van onzin op Joop enorm kunnen doen dalen (en ...

Het altruïsme van de terrorist

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 23

Wetenschapsjournalist Tor Nørretranders heeft een slap verhaaltje over altruïsme op Joop gezet: http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/31688_weg_met_het_begrip_altruisme/

De kern van zijn verhaal – dat egoïsme voor een sociaal wezen als de mens altruïsme impliceert – klopt wel maar hij heeft veel te veel woorden nodig om deze open deur in te trappen. Het is ook geen nieuw, wetenschappelijk inzicht, zoals hij suggereert: vrijwel elke filosoof uit de hele geschiedenis formuleert dit inzicht al (misschien het bekendste voorbeeld is Hobbes die al de hele moraal reduceerde tot welbegrepen eigenbelang). Bovendien is hij veel te generaliserend met “iedereen voelt zich beter wanneer het goed met jou gaat, en jij voelt je beter wanneer het goed met iedereen gaat” en heeft zijn artikeltje ook geen diepgang omdat hij niet naar het kwaad vraagt (immers, wat is het kwaad dan nog als iedereen sociaal en altruïstisch is?).

Waarom links geen tegenspraak duldt

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 22

Een interessante vraag is waarom linkse blogs zoals Joop.nl geen tegenspraak dulden. Je zou kunnen denken dat simpelweg omdat men zo zijn best heeft gedaan op het uitvoerige betoog om het eigen gelijk te bewijzen dat men het niet verdraagt dat iemand dat betoog omver schopt, zoals ook niemand het leuk vindt als een ander zijn zorgvuldig opgebouwde zandkasteel omver loopt. Maar waarom bouwt links uberhaupt dat zandkasteel? Ik denk dat het antwoord ligt in wat Freek de Jonge eens zei in een oudjaarsconference: voor rechts is hun belang hun mening terwijl voor links hun mening hun belang is. Omdat de eigen mening het belang van links is, besteedt links er veel aandacht aan. Maar dit impliceert niet alleen een kritiek op rechts (zoals Freek het uiteraard had bedoeld), maar evengoed een aanval op links als je tenminste waarde hecht aan de vrijheid van meningsuiting. Immers, elk mens verdraagt ...

Alle moderne kunst is romantisch en christelijk - een filosofische reflectie op moderne kunststromingen

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 18

Inleiding

Volgens de 19de eeuwse filosofen als Kant en Hegel – al verbind en simplificeer ik hier uiteraard wel hun opvattingen – is in wezen alle kunst ofwel klassiek, welke kunst typisch heidens is, ofwel romantisch, welke kunst typisch christelijk is. Volgens Hegel vormde de klassieke kunst het hoogtepunt van de kunstontwikkeling omdat zij het artistieke ideaal van eenheid van lichaam en geest (of object en subject) volmaakt realiseerde en is de romantische kunst die er (als een soort antithese) op volgde en die al in de middeleeuwen zou zijn ontstaan, het natuurlijke einde van de kunst omdat hier – onder invloed van het christendom – de geest het lichaam heeft overwonnen en zij daarmee de (artistieke) vrijheid volledig heeft gerealiseerd, resulterend in onder meer fantasie en poëzie als ultieme uitdrukking. Op de romantische kunst kan er nog slechts de uitdrukking van het geestelijke in haar eigen vorm dus in de vorm van de ...

Het fenomeen Islamitische Staat (verklaard)

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 37

De snelle en schijnbaar onstuitbare opmars van de Islamitische Staat (IS) is een fenomeen, niet alleen omdat IS zo wreed is, maar ook omdat niemand deze opmars voor mogelijk hield. Dus hoe is dit eigenlijk mogelijk? En wat is IS eigenlijk?

Enkele filosofische overpeinzingen met betrekking tot muziek

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 48

De oorsprong en wezen van muziek

Muziek is zonder twijfel de meest bijzondere kunstvorm: waarom zouden geluiden zonder betekenis (zoals woorden en beelden betekenis hebben) ons überhaupt kunnen raken en waarom raakt juist muziek ons zelfs zo diep dat – anders dan alle andere kunstvormen – we ons niet eens kunnen voorstellen dat er mensen zijn die geen enkele muziek graag horen (ik weet ook niet of dergelijke mensen überhaupt bestaan anders dan bij wijze van conditionering door bv. iemand telkens te martelen zodra er muziek klinkt). Mijn intuïtieve theorie is dat muziek ons zo diep raakt omdat muziek precies alle betekenis weg laat en zo de diepere waarde van communicatie naar voren haalt: we communiceren niet alleen om bewuste ideeën over te brengen maar ook om ‘verbinding te maken’ en één te worden met de ander. Als men naar een ander luistert, dan volgt men niet alleen zijn verhaal maar ook ...

Doorbraken in de getaltheorie en het bewijsprobleem

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 30

Weinig zaken spreken zo tot de verbeelding als getaltheorie, omdat haar onderwerpen ons zo vertrouwd zijn en haar problemen ook voor de leek vaak makkelijk te begrijpen zijn terwijl die veelal oeroude en simpel te formuleren problemen vaak zeer hardnekkig blijken en nog altijd op een oplossing wachten.

Boom publiceert integrale vertaling van Hegels ‘Fenomenologie van de geest’

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 21

De belangrijkste gebeurtenis in de filosofie in het Nederlandstalige taalgebied van 2013 is ongetwijfeld het verschijnen van een integrale vertaling van Hegels eerste hoofdwerk ‘Die Phänomenologie des Geistes’ uit 1807 (wat dat betreft ben ik het helemaal eens met de uitspraak “De eerste integrale vertaling van deze kolos wordt dan ook beschouwd als het filosofisch evenement van het jaar” op http://www.deburen.eu/nl/programma/detail/hegel-en-de-huidige-wereldgeest-1 dat daarbij drie lezingen over Hegel in België aankondigt).

De dood van God

Geplaatst door: Porphyrios op Porphyrios reacties: 124

Zoals Hegel en Nietzsche beiden scherp zagen kan de moderne tijd in de westerse geschiedenis (dat is de periode van pakweg 1500 tot 2000 nC) worden gekarakteriseerd als het ‘God is dood’-tijdperk. In deze blog zal ik proberen te verduidelijken wat de betekenis van de dood van God is en daarbij enige vragen over deze schokkende moord (wie heeft God vermoord?, waarom is God vermoord?) beantwoorden.