Kweetal

Wereldvreemd

Mensen zijn rare wezens. Ze zijn niet tevreden met de wereld zoals ze die aantreffen, en willen er van alles aan veranderen. Maar wat ze willen veranderen, en wat het eindresultaat zou moeten zijn, daar is niemand het over eens. Ik vraag me af in hoeverre de filosofie daarbij kan helpen.


lees meer Kweetal

Knoppen draaien

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 17

We zeggen dat de regering of de leiding van een bedrijf of instelling er zijn om problemen op te lossen voor hen die op die regering, dat bedrijf of die instelling zijn aangewezen. Maar kunnen ze dat ook echt? De normale voorstelling van zaken is dat er ergens een probleem wordt geconstateerd, vervolgens worden er maatregelen genomen om dat probleem de wereld uit te helpen. De regering vaardigt een nieuwe wet uit. De bedrijfsleiding doet een aandelenemissie om de liquiditeit te verbeteren, de leiding van de instelling neemt extra personeel aan. Het probleem is opgelost, en men gaat over tot de orde van de dag. Maar zo werkt het niet.

Revoluties

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 27

Ooit kende de wereld maar vier elementen: aarde, water, lucht en vuur. Alle materie was daaruit samengesteld, en ontleende zijn eigenschappen aan de juiste mix. Op zichzelf niet zo'n gek idee. De elementen vertegenwoordigen zo de bekende aggregatietoestanden, en de eigenschappen van de verschillende stoffen, zoals zwaarte/lichtheid en warm of koud aanvoelen. Het idee van die elementen zien we al in de oudste Indische geschriften. Hier in het westen is het verkondigd door de Griekse filosoof Empedocles. Maar die vertelde er niet bij hoe hij aan het idee van de elementen gekomen was, en ook niet hoe je die elementen uit de verschillende stoffen zou kunnen isoleren. De elementenleer vertegenwoordigde een visie op de materie, maar was niet aan een onderzoek van die materie ontleend.

Aliens

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 39

Onze soort, homo sapiens sapiens, is de enige diersoort waarvan we weten hoe die denkt. Van alle andere diersoorten op aarde weten we dat niet, omdat we daar niet mee kunnen communiceren. We kunnen alleen enigszins nagaan waar die dieren toe in staat zijn, door hun manier van doen te observeren. En door te vergelijken waar die dieren toe in staat zijn, met waar wij toe in staat zijn, kunnen wij inschatten hoe intelligent die dieren zijn. Geen van de andere diersoorten is in staat tot telecommunicatie, tot computing, tot massavervoer, tot doden op afstand, tot kernsplitsing, en tot ruimtevaart. Wij zijn de enige soort op aarde die dat allemaal wel kan.

Dualisme

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 74

Het tafelblad waaraan ik zit te werken is hard en massief. Als ik er met mijn vuist op sla, kan ik me behoorlijk pijn doen. Toch beweert de wetenschap dat dat tafelblad voor het overgrote deel uit lege ruimte bestaat. Moet ik dus maar aannemen dat mijn zintuigen me bedriegen? Als ik een foto maak van mijn auto, dan zie ik daarop de zelfde kleur als op de auto zelf. Toch beweren deskundigen dat die foto niet de zelfde kleur toont als de auto, maar een mengsel van rood, groen en blauw, een heel ander mengsel dan de pigmenten op de auto. Is er dan iets met mijn ogen? Ik moet kiezen wat ik vanavond wil eten. Ik denk aan zalmfilet, maar ik bij nader inzien kies ik toch maar forel. Ik heb het gevoel dat ik daar volkomen vrij in ben, maar volgens Victor Lamme is er van vrijheid ...

Robotsoldaten

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 6

The Philosophers Magazine signaleert plannen voor grootschalig onderzoek op het gebied van autonome robots voor oorlogvoering, gefinancierd door het Office of Naval Research van het Amerikaanse ministerie van defensie. Dat zat er al een tijdje aan te komen, maar voordat men uitgebreid methoden en technieken daarvoor gaat onderzoeken, lijkt mij een studie van mogelijke consequenties op zijn plaats. En dan niet in het geheim door militaire deskundigen. Als robots een rol op het slagveld krijgen, betekent dat dat ze over leven en dood van mensen moeten beslissen. Ze moeten dan over een algoritme beschikken dat beslist of iemand gedood moet worden of niet. Het lijkt heel gevaarlijk om dat soort beslissingen aan computers over te laten, maar wat is het voornaamste verschil met de huidige situatie?

Robotsoldaten

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 0

The Philosophers Magazine signaleert plannen voor grootschalig onderzoek op het gebied van autonome robots voor oorlogvoering, gefinancierd door het Office of Naval Research van het Amerikaanse ministerie van defensie. Dat zat er al een tijdje aan te komen, maar voordat men uitgebreid methoden en technieken daarvoor gaat onderzoeken, lijkt mij een studie van mogelijke consequenties op zijn plaats. En dan niet in het geheim door militaire deskundigen. Als robots een rol op het slagveld krijgen, betekent dat dat ze over leven en dood van mensen moeten beslissen. Ze moeten dan over een algoritme beschikken dat beslist of iemand gedood moet worden of niet. Het lijkt heel gevaarlijk om dat soort beslissingen aan computers over te laten, maar wat is het voornaamste verschil met de huidige situatie?

Reactie "Dawkins en de emoties"

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 14

Dit is een reactie op Sigers stukje "Dawkins en de emoties". Ik zie helaas geen andere mogelijkheid om mijn reactie daarop kenbaar te maken dan via deze weg, omdat Siger telkens mijn reacties op zijn stukje verwijdert. Waarom, dat maakt hij niet duidelijk. Ik neem aan dat het is vanwege mijn gebruik van het woord 'onzin'. Maar ik meen dat woord in mijn reacties goed te hebben beargumenteerd.

Universeel denken

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 43

Sinds het ontstaan van de filosofie hebben mensen zich afgevraagd hoe ze de wereld kunnen kennen. Ooit kenden ze alleen hun eigen leven. Ze wisten wat ze ondergingen en hoe ze zich daarbij voelden. En al doende kwamen ze er achter hoe ze dat leven aangenamer konden maken. Ze leerden hoe ze onaangename zaken konden vermijden en aangename zaken konden nastreven. Ze leerden welke handelingen ze moesten verrichten, niet alleen om in leven te blijven, maar ook om dat leven te verbeteren. Maar waarom die handelingen het leven beter maakten was vaak niet duidelijk. Sterker nog, er waren handelingspatronen die mensen misschien hielpen zich beter te voelen, maar die aan de omstandigheden waaronder die mensen leefden, niets veranderden. Zoals bidden.

Permanente verandering

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 8

Het Book of Kells is geschreven rond 800. Het is te bewonderen in de bibliotheek van Trinity College in Dublin. Het is in feite een bijbel, prachtig geïllustreerd, met afbeeldingen die in de 1200 jaar sinds hun ontstaan niets van hun kleur en levendigheid hebben verloren. Maar het is bij lange na niet het oudste boek dat we kennen. De werken van Plato zijn zo’n tweeënhalf duizend jaar oud, en al beschikken we niet over de oorspronkelijke manuscripten, we kennen wel de inhoud ervan. En verhalen als het Gilgamesh-epos en de Mahabharata zijn nog veel ouder.

Voor de zoveelste keer: het toeval

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 245

Terwijl ik hier zo zit te typen, merk ik opeens dat het donkerder wordt. Ik kijk naar buiten, en zie een wolk voor de zon langstrekken. En terwijl ik zo kijk, landt er een vogel op een tak aan de overkant van de straat. En beneden, in de voortuin, fladdert een vlinder een grillige koers. Op welke bloem zal die neerstrijken? Ik durf het niet te voorspellen. Als ik erover nadenk, dan had ik geen van die gebeurtenissen kunnen voorspellen. Ja, als ik voortdurend naar buiten had gekeken, dan had ik kunnen zien dat die wolk de zon zou gaan passeren. Maar dat kon ik dan pas een paar minuten van tevoren voorspellen. Ik had op geen enkele manier vanmorgen een schema kunnen maken van de gebeurtenissen die zich voor mijn oog zouden gaan voltrekken, zelfs niet als ik mijn agenda erbij had gepakt.

Waarom?

Geplaatst door: Kweetal op Wereldvreemd reacties: 26

Platonisme is een aantrekkelijke visie, in die zin dat die niet alleen objecten en fenomenen beschouwt als deel van de reëel bestaande wereld, maar ook concepten. Niet alleen is de wereld wat die is, iets wat we met eigen ogen kunnen waarnemen, maar de wereld is ook hoe die is, iets wat we niet direct kunnen zien, maar wel met ons denkvermogen kunnen vaststellen. Wetenschap is dan niet meer dan het vaststellen van wat is, en waarom dat zo is, is niet van belang. Volgens sommigen is de wereld wat die is doordat de schepper het zo heeft bedacht, en volgens anderen omdat het simpelweg niet anders kan. Maar dat is een filosofische kwestie, niet een wetenschappelijke.