tsunami

De zwarte doos

Deze blog is bedoeld als een open vraag naar de lezer toe. De auteur is een veellezer die zijn gedachten uitstrekt over verschillende domeinen : wetenschap en techniek komen hierin aan bod, maar ook kunst, literatuur, en ethische vragen. Gezien het hier veelal gaat om gedachten in beweging, komt het er dus op aan de dialoog aan te gaan. Ik daag u dus uit om de open vraag te beantwoorden.


lees meer tsunami

Piketty en liberalisme

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 8

De politiek-intellectuele discussie over Piketty is in Vlaanderen - mede door toedoen van CD&V'er Koen Geens en het ontbreken van ideologie bij liberalen en socialisten - afgelopen nog voor ze begonnen is. In Nederland lijkt dat anders: ik lees in De Groene dat de discussie wel degelijk wordt gevoerd over een vermogenbelasting, PVDA en GroenLinks hebben er al naar verwezen.

Wat helemaal ongehoord zou zijn in Vlaanderen (of zelfs in heel Belgie) is echter dat er ook liberale stemmen iets in de richting zeggen. Van de liberale Teldersstichting, de heer Mark van de Velde:

Dat er ook in Nederland grote vermogensverschillen bestaan, lijdt geen twijfel... Die verschillen zijn terug te zien in de nalatenschappen: twintig procent van de nalatenschappen vertegenwoordigt driekwart van de totale nagelaten waarde. (...) Het zal liberalen toch niet helemaal onverschillig laten dat sommige kinderen door dom geluk een flink kapitaal erven, terwijl anderen slechts een arbeidsinkomen hebben ...

Wat is dat: natuurlijk kapitaal

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 7

Natural capital wordt al een tijdje in de mond genomen, en heeft elke kans om te gaan #trenden. Men heeft het dan over het idee om een prijs te zetten op milieufactoren, op zaken zoals schone lucht, schoon water, en dergelijke meer. Ik heb met veel interesse en een begin van afgrijzen gelezen hoe de Wereldbank dat ziet: zij vragen om milieufactoren te zien als een verhandelbaar goed, in het bijzonder om een beter beheer tot stand te brengen in landen met een 'zwakke' overheid. Je moet goed tussen de regels lezen om het te vinden: maar kijk bijvoorbeeld hier voor een karakteristieke nadruk op privatisering (iets wat het IMF als partner van de Wereldbank altijd vraagt bij het toekennen van leningen aan landen in moeilijkheden). Specifieker gaat het hier om public-private partnerships: lees bijvoorbeeld het stuk van World Bank vice-president Rachel Kyte in dit document over waterbeheer.

Anders verteld ...

We rijden ons in een file : Ivan Illich over het moderne verkeer

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 6

De gemiddelde Amerikaanse man besteedt meer dan 1600 uur aan zijn auto (...) hij brengt vier van zijn zestien wakende uren door op de weg, of met het verdienen van het geld dat hij nodig heeft om te kunnen autorijden. En dit cijfer houdt dan nog geen rekening met de tijd die wordt besteed aan andere activiteiten die onherroepelijk voortkomen uit vervoer: de tijd die wordt doorgebracht in ziekenhuizen, in rechtbanken waar verkeersovertredingen worden afgehandeld, en in garages (...) De model-Amerikaan is 1600 uur bezig om 10.500 kilometer af te leggen: dat is nog geen acht kilometer per uur. In landen die het zonder vervoersindustrie moeten stellen, zijn de mensen als ze overal lopend naartoe gaan, ongeveer evenveel tijd kwijt, en toch besteden ze daar geen 29 procent maar drie tot acht procent van de totale hoeveelheid tijd die de maatschappij te besteden heeft aan het verkeer. Het verkeer in rijke ...

Het vooruitgangsgeloof

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 12

De vooruitgangsgedachte belichaamt een soort tijdsaanbidding (...) waarbij de bijzonderheden van onze wereld niet gezien en gewaardeerd worden om wat ze zijn, maar om wat ze misschien zouden kunnen worden - waardoor ze ons zowel beroven van het besef van het heden als van het zicht op de eeuwigheid.

John Gray, in zijn bespreking van de filosofie van George Santayana (uit Gray's Anatomie , p.92)

Kinderwens bij mentaal gehandicapten

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 32

Mogen mentaal gehandicapten kinderen krijgen? In het VN verdrag hierover) van 2006 wordt bevestigd dat dit recht even goed geldt voor mentaal gehandicapten als voor andere mensen.

Het is volgens sommigen een recht met inperkingen, als zodanig vergelijkbaar met het recht op privacy. China's eenkindpolitiek is een mooi voorbeeld: de kinderwens van ieder is onderhevig aan regels die dienen om de bevolking van China onder controle te houden. China heeft overigens het vernoemde VN verdrag geratificeerd, in 2008.

Verder is het recht om kinderen te krijgen geen recht om ook voor die kinderen te zorgen. In hetzelfde verdrag en in al haar (moderne) verdragen stelt de VN het belang van het kind centraal. In het belang van het kind en enkel als uiterste maatregel kan beslist worden om het kind van de ouders weg te nemen, desnoods onder dwang.

Veel mensen spreken dan ook over een aanpak om mentaal ...

Een zelf-reflexief bewustzijn

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 37

Het verhaal van Helen Keller, het enige doofstomme meisje dat zeer vloeiend heeft leren spreken via tastgebaren, zorgt voor inzichten in zelfbewustzijn die sterk doen denken aan Daniel Dennett's narratief zwaartepunt.

Dit komt het beste naar voren in haar boek The world I live in:

Hoeveel geneeskunde kunnen we doen via skype?"

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 12

Het gekste idee dat ik gehoord heb in de medische wereld is dat van MetaMed. Niet akkoord met de diagnose van je dokter? MetaMed geeft je een diagnose gebaseerd op een objectieve scan van alle beschikbare medische literatuur die te rijmen is met jouw symptomen. Het bedrijf legt hierbij de nadruk niet op dokters maar op data - haar experten zijn data-experten, die weten hoe ze vlot moeten omgaan met medische literatuur. Ze verzamelen eerst alle medische informatie die je hen kunt leveren. Daarna laten ze via Skype een dokter een gesprek met je doen om de bredere context te leren. De rest is data-onderzoek, en is de troef van het hele systeem.

Atomisme in de filosofie en de wetenschap

Geplaatst door: tsunami op De zwarte doos reacties: 18

Atomisme is de leer dat materie bestaat uit gelijksoortige blokjes. Net zoals Lego onderscheiden die blokjes zich enkel door hun vorm, hun grootte, en hun plaats. Verschillen tussen bijvoorbeeld suiker en zout ontstaan er enkel maar omdat suiker en zout een ander 'arrangement' van blokjes vertonen. Het gevolg is dat je suiker en zout kunt 'bouwen' - zolang je maar de juiste blokjes hebt. Het idee bestond al bij de Griekse filosofen.

De westerse wetenschap is sterk beïnvloed door atomisme, een voorbeeld is dat men ook nu vaak spreekt van de 'bouwstenen van de materie'. Die invloed zorgt ervoor dat we zoeken naar de 'fundamentele deeltjes', de kleinste blokjes waaruit materie is opgebouwd, en die blokjes zijn intussen zo klein dat we weten dat ze in de dagelijkse leefwereld nooit als kenbare blokjes optreden.

In deze blog wil ik uitleggen dat dit het volledige verhaal niet is voor de wetenschap, maar ...