Het multiculturaliteits- en islamdebat

artikel door: Ronald M.S. Commers. reacties: 0 pdf print

Het overkwam mij in september vorig jaar. Terwijl ik door mezelf werd verondersteld te werken aan het tweede deel van een boek, geraakte ik verwikkeld in een openbaar debat zoals dat wordt genoemd. Aan de poorten van het Koninklijk Atheneum van Antwerpen, de beroemde middelbare school waar ik tussen 1957 en 1963 leerling was, was het tot protesten gekomen over het hoofddoekenverbod in de instelling. Een moslimgeestelijke leidde er kort het verzet tegen de maatregel. Hij werd weldra gesteund door een vrouwenbeweging en later ook bijgetreden door intellectuelen en academici. Mensenrechten, kinderrechten, godsdienstvrijheid, en multiculturaliteit, werden als argumenten ingeroepen.

1. Een appél

Het overkwam mij in september vorig jaar. Terwijl ik door mezelf werd verondersteld te werken aan het tweede deel van een boek, geraakte ik verwikkeld in een openbaar debat zoals dat wordt genoemd. Aan de poorten van het Koninklijk Atheneum van Antwerpen, de beroemde middelbare school waar ik tussen 1957 en 1963 leerling was, was het tot protesten gekomen over het hoofddoekenverbod in de instelling. Een moslimgeestelijke leidde er kort het verzet tegen de maatregel. Hij werd weldra gesteund door een vrouwenbeweging en later ook bijgetreden door intellectuelen en academici. Mensenrechten, kinderrechten, godsdienstvrijheid, en multiculturaliteit, werden als argumenten ingeroepen.

Ik distantieerde me van die laatsten en schreef een opiniestuk naar de krant De Standaard. Dat was op dinsdag 15 september 2009. De krant heeft het stuk nooit opgenomen. Ik had het ook aan een ruime kring van bekenden in het maçonnieke en academische milieu verspreid. Leden van de Vooruitgroep, een discussieplatform over Vlaanderen, België, Brussel-Halle-Vilvoorde, enz., ontvingen het van mij via e-mail. Ik lag mee aan de oorsprong van die groep, toen ik een jaar eerder had voorgesteld een anti-Vlaamsnationalistisch platform in het leven te roepen als tegenpool voor de Gravensteengroep. Als kosmopoliet en universalist blijf ik tegenstander van denationalismen en de particularismen, die schade en schande over de wereld en de mensen hebben gebracht en blijven brengen.

In mijn opiniestuk schreef ik onder andere:

Mensenrechten, kinderrechten, godsdienstvrijheid, daar gaat het toch allemaal niet om. Multiculturaliteit als grenzeloos respect voor de ander —zoals enkele academici argumenteerden— is mijns inziens al lang een niet meer te rechtvaardigen dooddoener in deze goed uitgekiende aanval op het Gemeenschapsonderwijs. Levensbeschouwelijke verscheidenheid —en juist ons Gemeenschapsonderwijs wordt daarmee weer opgezadeld— verdedigen ten koste van een meervoudige gemeenschap van mensen, gekomen uit vele windstreken en van vele gezindheden, dat is blind zijn voor georkestreerd fanatisme en wereldbeschouwelijke zotteklap.

Ik vroeg me in mijn tekst ook af of het eigenlijk wel degelijk ging om levensbeschouwelijke verscheidenheid en samenleven. Ik vond toen van niet, en ik ben niet van mening veranderd. Ik vervolgde in mijn tekst met (ik citeer):

Als leraar verzoek ik eerbiedig maar resoluut —naar de geest en de letter van mijn opdracht— de leerling aandacht te hebben voor de soorten kegelsneden (wiskunde), voor de slag bij Mohàcs (geschiedenis), voor het plateau van Condroz (aardrijkskunde), voor de subjonctif imparfait van avoir en être (Frans), en ik dring er derhalve op aan dat (hoofddeksels) worden bewaard voor de lesuren (hoofddoeken)ideologie. Ik gun het mijn leerlingen hun hoofddoekenvisioen aldaar, binnen het kader van die lesuren, diep en piëteitsvol te beleven. Het Gemeenschapsonderwijs —en juist alleen het Gemeenschapsonderwijs, de enige officiële pluralistische school— gunt zijn leerlingen die beleving van dat visioen (een opium naar mijn inzicht, maar dat doet er nu niet toe).

Wat is er nu eigenlijk zo problematisch aan dat een leerling die onderwijs wil genieten —wat de Gemeenschap in grootste openheid en met veel pedagogische inspanning aanbiedt en verzorgt— binnen de schoolmuren eens eventjes niet rondloopt met een hoofddeksel op zijn of haar kop? Wat is de essentie van het Gemeenschapsonderwijs? Toch wel onderwijs, zo neem ik aan. Onderwijs, voorbij alle opiumderivaten, maar in elk geval een degelijk onderwijs en wel omdàt onderwijs —naar de geest en de letter van wat John Dewey, Ovide Decroly, en al die anderen, aan de basis hebben gelegd van de democratische school— ontvoogding van de mens betekent. Kennen de (hoofddekselverdedigers) die essentie en respecteren zij die essentie? Actieve verdraagzaamheid begint bij het respect voor het project van het Gemeenschapsonderwijs, en het recht op onderwijs legt plichten op aan al wie zich heeft ingeschreven in zijn instellingen. Het nakomen van plichten is naar de letter én de geest van actieve verdraagzaamheid even belangrijk als het zich beroepen op rechten. Wie daar Mensenrechten wil bij inroepen kan dat mijns inziens perfect, maar zonder dat dit afbreuk zal doen aan het verplichtende van de rechten. Zonder plichten zijn er geen rechten. (...)

Hoe onverdraagzaam zal niet een meisje zijn —en juist alleen een meisje blijkbaar, want de jongens zijn ontslagen van hoofddeksels— dat een semi-religieuze (hoofddoek) belangrijker acht dan degelijk onderwijs? Willen zij dan niet leren? Kunnen zij de essentie vatten van wat het Gemeenschapsonderwijs aan degelijk onderwijs, voorbereiding op een succesvol beroepsleven en op de bemoedigende integratie in de samenleving, wil en kan verstrekken? Of vinden zij het jennen en stoken van een godendienaar belangrijker dan dit gulle en genadevolle aanbod. (einde citaat)

Lees het vervolg van dit artikel hier



Tags
geloof, islam

Reacties (0)

Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen

Aanmelden of Registreer plaats een reactie